شما اینجا هستید: خانهجامعهباغ‌ملی‌گیاه‌شناسی‌ذخیره‌گاهی‌برای‌حفظ گونه‌های گیاهی زاگرس

باغ‌ملی‌گیاه‌شناسی‌ذخیره‌گاهی‌برای‌حفظ گونه‌های گیاهی زاگرس مطلب ویژه

چهارشنبه, 21 تیر 1396 ساعت 19:18 شناسه خبر: 2735 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

باغ ملی گیاه‌شناسی خرم‌آباد ذخیره‌گاهی برای حفظ گونه‌های گیاهی تکرار ناپذیر زاگرس

دکتر پروین رامک: باغ گیاه‌شناسی (Botanical Garden) محیطی طبیعی است که در آن مجموعه‌ای از گونه‌های مختلف گیاهی یک منطقه با اهداف علمی، پژوهشی، آموزشی، فرهنگی، سیاحتی و... کشت می‎گردد و تحت مراقبت مستمر قرار می‌گیرد.
پردیس‌ها و باغ‌های بوتانیک مراکزی هستند که در بستر شهر‌های معاصر ایجاد شده و مجموعه‌ای از گیاهان ویژه یک یا چند منطقه جغرافیایی در آن کشت می‌شود. باغ‌های گیاه‌شناسی به عنوان مدارس طبیعت دوستی، می‌بایست برای عموم مردم قابل دسترس باشند و به همین منظور در بستر پایتحت‌ها و یا شهرهای توریستی احداث می‌شوند.
باغ‌های گیاه‌شناسی به دلیل آب و هوای فرح بخش و طبیعت زیبا و آثار آموزشی و فرهنگی و گردشگری خود معمولاً خیلی بیش‌تر از پارک ها و بوستان‌های معمولی مورد بازدید قرار گرفته و می‌توانند از نظر ایجاد اشتغال و جذب ثروت برای مردم هر منطقه‌ای حائز اهمیت باشند.


باغ‌های گیاه‌شناسی به عنوان مدارس طبیعت در آموزش محیط زیست و ایجاد روحیه طبیعت دوستی در بین اقشار و سنین مختلف جامعه از کارکردی بسیار قوی و مؤثر برخوردارند. هم‌چنین انجام مطالعات موردی بر روی محدودیت‌ها و چالش‌های زیست محیطی، شناسایی و حفاظت از زیستگاه‌های در معرض تهدید، طراحی مدل‌های توسعه‌ی منطقه‌ای در زمینه‌ی منابع طبیعی و جنگل‌ها و مراتع، انجام پروژه‌های مطالعاتی مورد نیاز دستگاه‌های اجرایی، صیانت از ذخایر ژنتیکی گیاهی مناطق مورد مطالعه، بررسی سازگاری اقلیمی گونه‌های مختلف گیاهی، زراعی و باغی، توسعه‌ی گونه‌های جدید قابل کشت در زیست‌بوم‎ها و ایجاد فضاهای تعاملی فرابخشی با دیگر بخش‌ها (صنایع و خدمات)  و ... از جمله‌ی دیگر نتایج و آثار مثبت احداث باغ‌های گیاه‌شناسی است. علاوه بر آثار و خدمات علمی، تحقیقاتی و آموزشی می‌توانند با طراحی مدل‌هایی از زیستگاه‌های مورد مطالعه و ارائه‌ی خدمات مشاوره‌ای به دستگاه‌های ذی‌ربط در روند توسعه‌ی اقتصادی و اجتماعی مناطق مورد مطالعه دخیل بوده و به تدریج گنجینه‌ی بی‌نظیری از اسناد، مکتوبات، آمار و اطلاعات و مواد علمی و پژوهشی را گرد آوری کرده و به مرکزی برای تولید و اشاعه‌ی علوم گیاهی بدل شوند.
باغ گیاه‌شناسی در واقع یک مدل یا نمونه‌ی زیستگاهی کنترل شده از یک جامعه‌ی نسبتاً وسیع گیاهی است که می‌تواند برای انجام مطالعات علمی و پژوهشی در حوزه‌ی کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست، به کار گرفته شود. باغ‌های گیاه‌شناسی با بازآفرینی شرایط اقلیمی زیستگاه‌ها و اکوسیستم‌های مورد مطالعه، مواد علمی، اسناد و آمار، محیط طبیعی، فضاها و امکانات عملیاتی و نهاده‌های مورد نیاز شرایطی را ایجاد می‎کنند که محققان و پژوهشگران در سطح منطقه‌ای، ملی و بین‌المللی بتوانند بدون هیچ گونه محدودیت و کمبودی به تولید علم بپردازند.
ایجاد جاذبه‌های گردشگری از مهم‌ترین خدمات باغ‌های گیاه‌شناسی است. طراحی و ایجاد چشم‌اندازهای زیبای طبیعی در محیط باغ‌های گیاه‌شناسی سبب جذب گردشگران و علاقه‌مندان به محیط‌های طبیعی می‌شود و نتیجه‌ی آن طبیعت دوستی و تولید ارزش افزوده (درآمدزایی) است. بدیهی است بخشی از درآمدهای ناشی از این فعالیت‌ها می‌تواند صرف بهبود مستمر فضاها و خدمات علمی، آموزشی و رفاهی بازدیدکنندگان از چنین فضاهایی شده و بخش اعظم آن صرف اصلاح، نوسازی و ترمیم و بهسازی منابع طبیعی و جنگل‌ها و مراتع مناطق مورد مطالعه شود.    
گیاهان در همه‌ی کره‌ی خاکی حدود 35 کنام و پناهگاه ویژه دارند که اصطلاحاً به نقاط داغ گیاه‌شناسی (hotspot) معروفند. زاگرس میانی که استان لرستان در قلب آن واقع شده است یکی از این 35 نقطه‌ی مهم بر روی کره‌ی خاکی است.
ایجاد باغ گیاه‌شناسی زاگرس در شهر خرم‌آباد یکی از آرزوهای دیرینه و کارهای اساسیِ مغفول و بر زمین مانده‏ای بود که به خاطر فقدان نگاه استراتژیک به مدیریت پایدار منابع طبیعی و محیط زیست نبود طرح و برنامه‌ی عملیاتی هدفمند برای مدیریت صحیح این منابع، در گذشته چندان مورد توجه کارگزاران و دستگاه‌های ذی‌ربط استان قرار نگرفته بود. پس از چند سال فعالیت و پی‌گیری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سرانجام «باغ ملی گیاه‌شناسی زاگرس» در 13 بهمن ماه سال 1395 به همت دولت تدبیر و امید و با تلاش مستمر عالی‌ترین نهادهای تصمیم‌گیری در وزارت کشاورزی و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی کشور افتتاح شد.
به لطف پروردگار بزرگ هم اکنون این ثروت ملی و عام‌المنفعه در خدمت حفاظت از گونه‌های گیاهی زاگرس بزرگ قرار گرفته است و این مکان بسیار ارزشمند و ماندگار تأثیری بسیار ژرف بر توسعه‌ی پایدار منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری استان لرستان و منطقه بزرگ زاگرس خواهد گذاشت و در خدمت توسعه‌ی متوازن اقتصادی و اجتماعی این استان و زون زاگرس قرار خواهد گرفت.
گیاهان تکرارناپذیر زاگرس جزء منافع ملی ما هستند و حفاظت و حراست از این گنجینه‌های خدادادی دین و وظیفه‌ای است که بر گردن تک تک زاگرس‌نشینان است. باغ ملی گیاه‌شناسی زاگرس شهر خرم‌آباد فرصتی است برای ادای این دین و وظیفه.

*رییس بخش تحقیقات منابع طبیعی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال دهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، چهار راه بانک، کوچه‌ی شهید جلال سرباز