شما اینجا هستید: خانهجامعهدفاع از جامعه

دفاع از جامعه مطلب ویژه

شنبه, 06 آبان 1396 ساعت 08:42 شناسه خبر: 2992 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

*دکترمجتبا ترکارانی- سیمره: خبر افتتاح خانه‌ی احزاب و انتخابات میان گروه‌های مختلف سیاسی استان لرستان خوش‌حال کننده  بود. این‌که احزاب و تشکل‌های سیاسی صاحب‌خانه‌ای و فضایی شده‌‌‌اند و می‌توانند در این مکان بنشینند و با هم گفت‌وگو کنند و هم‌دیگر را از نزدیک ببینند و پیش‌داوری و سوتفاهمات بین خود را کاهش دهند و یاد بگیرند که چپ و راست و اعتدال‌گرا و مستقل همه‌ی فرزندان این ملک هستند و باید بیش از تعلقات سیاسی به منافع ملی و محلی بیندیشند و رقیب را دشمن نپندارند، می‌تواند در کنار تقویت احزاب از کارکردهای پنهان این خانه احزاب باشد. هدف این نوشته این است که خبر افتتاح خانه‌ی احزاب را مقدمه‌ای برای دفاع از جامعه قرار دهم. چرا که به نظر می‌رسد که در بازی عرصه‌ی سیاست و اقتصاد، اجتماع به فراموشی و یا حداقل کم‌توجهی واقع شده است.


اگر چهار حوزه یا خرده سیستم اصلی هر جامعه را اقتصاد، سیاست، اجتماع و فرهنگ بدانیم، به نظر می‌رسد در هر حوزه‌ای یک نهاد وظیفه‌ی نمایندگی آن نهاد را به عهده دارد. در حوزه‌ی اقتصاد نهاد بازار و بخش خصوصی، در حوزه‌ی سیاست نهاد احزاب و تشکل‌های سیاسی و در حوزه‌ی اجتماع و فرهنگ، جامعه‌ی مدنی و تشکل‌های مدنی و غیردولتی وظیفه‌ی تقویت و رشد این حوزه‌ها را به عهده دارند. بدین‌روی به همان میزان که به اتاق اصناف و اتاق بازرگانی و صنایع و معادن نیاز داریم و این فضاها زمینه‌ای برای رشد بخش خصوصی هستند، به همان میزان به خانه‌ی احزاب برای رشد احزاب و تشکل‌های رسمی سیاسی نیاز داریم تا در یک فضای باز سیاسی به رشد دموکراسی و کار حزبی کمک کنند. در عین حال به فضاهایی مثل خانه‌ی تشکل‌ها برای فعالیت اقشار مختلف جامعه مانند زنان، جوانان، سالمندان، نویسندگان، دانشجویان و روشن‌فکران در قالب سازمان‌های مردم‌نهاد نیاز داریم تا هم جامعه را منسجم و شکل‌پذیر نموده و از حالت توده‌ای خارج کنند و هم بتوان یک جامعه‌ی پویا و قوی و دینامیک داشته باشیم.
بنابراین اگر با یک نگاه سیستمی تعامل بین این خرده سیستم‌ها و یا حوزه‌ها را بپذیریم. مشخص می‌شود که خرده سیستم اجتماع و فرهنگ می‌تواند زمینه‌ساز رشد و توسعه‌ی حوزه‌های دیگر باشد. مثلاً بسیاری از مشکلات ما در حوزه‌ی سیاسی مانند عدم قانون‌گرایی، ضعف شخصیت مدنی و غلبه‌ی‌ منش ایلی، ضعف در کار جمعی و تشکیلاتی، عدم پذیرش چارچوب و رفتار حزبی، ضعف در تحمل رقیبان سیاسی و عدم مدارا با یک‌دیگر ریشه در زمینه‌های فرهنگی دارد که نیاز است این خصوصیات قبلاً در حوزه‌ی اجتماع و فرهنگ پرورش و اصلاح شده باشند تا در حوزه‌ی سیاست بتوانیم از آن‌ها استفاده کنیم و تا نتوانیم در حوزه‌ی مدنی آدم‌های اهل مدارا و قانون و نظم بسازیم کار در حوزه‌ی سیاست با مشکل مواجه خواهد شد. حتا در حوزه‌ی اقتصاد نیز با همین مشکل مواجه هستیم. به قول وبر جامعه‌شناس مشهوردر کتاب اخلاق پروتستان و روحیه‌ی سرمایه‌داری، تا نتوانیم اخلاق و منش خاص اقتصادی مانند جدیت و سخت‌کوشی در کار، روحیه‌ی انتروپرونری و یا کارآفرینی، ارزش دادن به رقابت، پس‌انداز کردن و... را در جامعه نهادینه نکنیم نمی‌توان انتظار داشت در حوزه‌های اقتصادی موفق باشیم. حتا بسیاری از مشکلات درون حوزه‌ی اجتماع هم به دست خود کنشگران این حوزه و در بستر یک تعامل و گفت‌وگوی بین حوزه‌ها امکان‌پذیر است.
این‌ها را گفتم تا مسئولان امر و دولت‌مردان و سیاست‌مداران حزبی و غیرحزبی را به این نکته تذکر دهم، در عین حال که تأسیس خانه‌ی احزاب و انتخابات واجد اهمیت است و برای مسئولان اولویت دارد تا جایی‌که در جلسات آن‌ها حضور پیدا می‌کنید و به همان میزان که در جلسات  شورای هم کاری بخش خصوصی و دولت در اتاق بازرگانی شرکت می‌کنید و به دغدغه‌های صاحبان کسب و کار گوش می‌دهید که در جای خود بسیار مهم و با اهمیت هستند هم‌زمان هم تاسیس خانه‌ی تشکل‌ها و منزلگاهی برای سمن‌ها یا سازمان‌های مردم‌نهاد، انجمن‌های علمی و مدنی، اصناف و رسانه‌ها ضرورت دارد. حتا شایسته است جلسات منظم و موثری با این سازمان‌ها و اقشار وجود داشته باشد. این‌ها صدای جامعه‌ی ما هستند. اگر می‌خواهیم صدای جامعه را بشنویم باید به صدای این ها گوش دهیم. درست است این سازمان‌ها در ابتدای کار هستند و مشکلات خاص خودشان را دارند و شاید منعکس کننده‌ی نظرات کل جامعه نباشند ولی می‌توان با توسعه دادن این سازمان‌ها صدای جامعه را بهتر و بیش‌تر شنید زیرا این سازمان‌ها یاری‌گر دولت هستند.
سخن آخر این‌که جامعه‌ی ما به شدت سیاست‌زده و پول‌زده شده است، همه چیز با منطق راست و چپ  و یا با منطق سودگرایی و فایده‌انگاری سنجیده می‌شود، اگر خواهان این هستیم که اجتماع و فرهنگ را از زیر سایه‌ی سنگین سیاست و اقتصاد برهانیم و بگذاریم جامعه هم نفس بکشد و صدای خودش باشد و روحیه‌ی هم‌کاری و تعاون و ارزش‌های انسانی و اخلاقی را در جامعه تقویت کند. به قوی کردن جامعه نیازمندیم و این قوی کردن جامعه هیچ مغایرتی با دولت قوی ندارد. تنها در یک رابطه دوطرفه دولت قوی و جامعه قوی است که می‌توانیم به توسعه‌ی پایدار برسیم. جامعه قوی نیازمند دفاع بدون لکنت زبان از جامعه مدنی و نهادهای مربوط به آن است. در این جامعه همه‌ی گروه‌ها صدا دارند و می‌توانند مطالبات خودشان را به صورت مسالمت‌آمیز مطرح کنند و راه حل برایشان پیدا کنند. مطالبات اجتماعی لزوماً تابع و یا منطبق با مطالبات سیاسی و اقتصادی نیست. مطالبات اجتماعی از جنس رشد و پیش‌رفت و تعالی شخص و اجتماع به‌دور از نگاه ابزاری است. جایی که آدم‌ها باهم رشد می‌کنند بدون آن‌که رشد من مغایرتی با رشد دیگران داشته باشد.. ما همه به‌دنبال فضایی برای رشد سالم خود و اطرافیانمان در یک محیط مناسب هستیم. این مطالبات گرچه وجه مشترکی با حوزه‌ی اقتصاد و سیاست دارد ولی خودش اصالت دارد. ما انسانیم و برای زیست انسانی  نیازهای اجتماعی داریم که باید دور از منطق قدرت و سیاست برطرف شود. (داشتن هوای سالم، محیط اخلاقی مناسب، محیط تربیتی مناسب، امنیت اجتماعی و..) و به همان میزان که به خانه‌ی احزاب و خانه‌ی اصناف نیازمندیم به خانه‌ی تشکل‌های مدنی نیز نیازمندیم! مانا باشید..
*رییس دفتر دانشگاهی انجمن جامعه‌شناسی لرستان

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال دهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، چهار راه بانک، کوچه‌ی شهید جلال سرباز