شما اینجا هستید: خانهجامعهبررسی نقش مدارس در کاهش آسیب‌های اجتماعی

بررسی نقش مدارس در کاهش آسیب‌های اجتماعی مطلب ویژه

شنبه, 19 خرداد 1397 ساعت 18:17 شناسه خبر: 3582 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

مریم کرمی- جامعه‌شناس: نهاد خانواده در کنار نهاد آموزشی کلیدی‌ترین سیستم‌های انسان‌ساز هستند که نقش بی‌بدیلی در توسعه‌ی انسانی و سلامت اجتماعی دارند، به‌طوری که هرگونه اختلال در سیستم‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی می‌تواند موجب ناکارآمدی در عملکرد این نهادها شود.
تغییرات شگرف دوران گذار از سنت به مدرنیته و مدرنیزاسیون چون شهرنشینی، صنعتی شدن و تغییر سبکِ زندگی، ناگزیر می‌تواند زمینه‌ساز برخی از آسیب‌های اجتماعی باشد و در صورتی که بحران‌های اجتماعی و اقتصادی بیش‌تر شود آسیب‌های اجتماعی به مرز بحران می‌رسد و نهاد خانواده و آموزش محل بروز و ظهور این آسیب‌ها خواهند بود.

در این شرایط خانواده به عنوان واحد انسان‌ساز، به‌دلیل درگیری با بحران‌هایی چون اعتیاد، طلاق، بی‌کاری و خشونت دچار سوء کارکرد می‌گردد و اجتماعی شدن اولیه در درون خانواده به‌درستی صورت نمی‌گیرد. کودک آسیب دیده در بستر خانواده وارد محیط آموزشی می‌شود، فضایی که متأثر از شرایط اجتماعی و اقتصادی است و در صورت ناکارآمدی قادر نخواهد بود وظیفه‌ی اجتماعی شدن ثانویه‌ی دانش‌آموزان را به‌درستی انجام دهد، بنابراین به بازتولید آسیب‌های اجتماعی چون انواع خشونت‌های جسمی و جنسی، اعتیاد،    افت تحصیلی، افسردگی و فرار از مدرسه می‌پردازد و ناکارآمدی سیستم آموزشی به‌عنوان سیستمی تاثیرگذار که وظیفه‌ی تربیت نیروی انسانی را به عهده دارد، دیگر ارگان‌ها را درگیر می‌سازد.
بدیهی است مسیر توسعه‌ی انسانی به‌عنوان کلیدی‌ترین عامل توسعه‌ی هر جامعه‌ای از آموزش و پروش می‌گذرد و مدارس بسترساز تعالی و رشد هر اجتماعی است. در این بین مدیران مدارس به‌عنوان پیشاهنگان هرنوع تغییر و توسعه نقش حیاتی در پیش‌برد اهداف آموزشی و پرورشی خواهند داشت. تخصص وکارآمدی و توانمندی جز خصوصیات الزامی هر مدیر آموزشی است. مدارس به‌عنوان واحد تربیت و تامین نیروی سالم و متخصص هر جامعه‌ای می‌بایست به‌دست توانمند مدیران آموزشی که دارای تخصص در علوم اجتماعی، روان‌شناسی و علم مدیریت می‌باشند سپرده شود. حساسیت این مسئله زمانی خودنمایی می‌کند که شاهد افزایش میزان آسیب‌های اجتماعی و گسترش آن به درون مدارس هستیم، لذا ضروری است جهت کنترل، شناسایی و درمان آسیب‌های اجتماعی در مدارس موارد زیر مد نظر قرار گیرد:

*آموزش مهارت‌های زندگی به دانش‌آموزان:

آموزش چون سپری آهنین مانع رفتارهای پر خطر وسبب تاب‌آوری بیش‌تر و مهار عوارض آسیب‌زا و مدیریت شرایط ناگوار می‌شود. آموزش می‌بایست به‌صورت سلسله مراتبی و هرمی باشد به‌طوری‌که معاونین، مشاورین، دبیران، اولیا و دانش‌‌آموزان که نقطه‌ی هدف هستند را در برگیرد.

*پیش‌گیری از بروز و ظهور رفتارهای پر خطر در درون مدرسه:

ایمن‌سازی محیط فیزیکی، شناسایی دانش‌آموزان آسیب دیده، پیش‌بینی رفتارهای پر خطر، تشکیل جلسات مشاوره موردی و گروهی، تشکیل جلسات آموزش خانواده می‌تواند آمار ابتلا به آسیب‌های اجتماعی را کاهش دهد.

*شاداب‌سازی محیط مدرسه:

ورزش صبحگاهی، برگزاری اردوهای علمی و تربیتی، نمایشگاه‌ها وجشنواره‌ها، رنگ‌آمیزی محیط مدرسه، تهیه‌ی وسایل ورزشی استاندارد و مناسب، اجرای مسابقات ورزشی می‌تواند منجر به تخلیه‌ی انرژی منفی و تقویت توان تاب‌آوری دانش‌آموزان گردد.

*پرهیز از از برخورد سلبی و قهری با دانش‌آموزان بزه‌کار:

دانش‌آموز بزه‌کار مجرم نیست، بلکه قربانی شرایط نامساعد خانوادگی و اجتماعی است. اخراج، تنبیه، برچسب زدن و سرپوش نهادن به رفتارِ بیمارگونه‌ی دانش‌آموز فاجعه می‌آفریند و ممکن است به رفتارهای پرخطری چون خشونت علیه‌ دیگر دانش‌آموزان و یا کادر آموزشی، خودکشی و یا ترک تحصیل منجر شود.

*انضباط وکنترل در مدرسه جایگزین رفتار منجر به خشم و هراس دانش‌آموزان گردد: هرگونه سهل‌گیری و یا سخت‌گیری در اجرای مقررات، منجر به افزایش رفتار پرخاشگرانه و ناهنجاری‌های رفتاری می‌گردد. در عین تعریف چارچوب انضباطی سعی در جلب اعتماد دانش‌آموز به کادر مدرسه شود. دفتر آموزشگاه و اتاق مشاوره پناهگاهی برای حل معضلات رفتاری باشد نه دادگاه و محل بازجویی. 

*پرهیز از اخراج دانش‌آموز بزه‌کار:

غیرمسولانه‌ترین برخورد با دانش‌آموز بزه‌کار اخراج است، فراموش نکنیم تکرار رفتارهای نابه‌هنجار پاسخی است به فشارهای خانوادگی و اجتماعی؛ با اخراج دانش‌آموز بزه‌کار او را در معرض آسیب‌های جدی‌تر چون اعتیاد، ترک تحصیل و یا خودکشی قرار می‌دهیم و در صورت اخراج تعدادی از دانش‌آموزان یک مدرسه و پذیرش همگانی آن‌ها در مدرسه‌ی هم‌جوار مسبب اختلال در کیفیت آموزشی و پرورشی مدرسه‌ی پذیرا خواهیم بود و محیط جدید شرایط را جهت ایجاد باندهای بزه‌کار فراهم می‌آورد. کاهش آسیب‌های اجتماعی در مدارس صرفاً با اولویت بخشی به نهاد آموزشی به‌عنوان نهادی انسان‌ساز که مسیر توسعه و تعالی هر جامعه‌ای از آن می‌گذرد  امکان‌پذیر است، با این دیدگاه می‌توان شاهد سلامت و توسعه‌ی انسانی در جامعه بود.

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004