شما اینجا هستید: خانهجامعهخودکشی درد بی‌درمان جامعه

خودکشی درد بی‌درمان جامعه

یکشنبه, 06 آبان 1397 ساعت 20:38 شناسه خبر: 3972 1 نظر
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
 ahmad lotfi / seymare ahmad lotfi / seymare

 *احمد لطفی

مقدمه: انسان امروز تنهای تنهاست. آن‌چنان مشغول و سرگرم دغدغه‌های زندگی است که در حل مشکلات خویش درمانده و کلافه شده‌است. وی بدون مشورت و ایجاد روابط اجتماعی سالم و کمک گرفتن از خانواده و افراد دلسوز جامعه، با مخفی‌کاری و به ظاهر حفظ آبروداری، خودش یک تنه می‌خواهد مشکلاتش را حل نماید، غافل از آن‌که فردگرایی و حصار خودخواهی‌ها انسان امروز را در چنبره‌ی مشکلاتش زندانی کرده‌است تا آن‌جا که انسان راهِ برون‌رفت از این دنیای پر شتاب و تغییر را گم کرده، در زیر بار مشکلات و رنج‌های زمانه، قامتش خمیده و دچار پیری زودرس شده و نهایتاً افسردگی و ناامیدی، انسان امروز را به بن‌بست کشانده است. بنابراین انسان تنها و گرفتار امروز، مسئول عملکرد مثبت و منفی خویش است. وی به جای چاره‌جویی و داشتن عملکردی منطقی، برای حل مشکلاتش، متا‌سفانه چاره را در حذف خویش و پاک کردن صورت مسئله می‌داند.

تعریف خودکشی: خودکشی عملی عمدی است که باعث مرگ فرد شود.
پدیده‌ی خودکشی اغلب به علت یا‌س، ناامیدی و اختلال روانی نظیر افسردگی، دو قطبی، اسکیزوفرنی، شکست عشقی، اعتیاد به الکل، یا سوء‌مصرف دارو و موادمخدر نسبت داده می‌شود. اغلب، عوامل استرس‌زا مانند مشکلات مالی و یا مشکلات ارتباط بین‌فردی در این میان نقش دارند.
در کشور ایران گرچه بالاترین آمار خودکشی را در تهران و کم‌ترین خودکشی را یزد معرفی کرده است، ولی استان ایلام با وجود جمعیت کم و شدت عمل خودکشی و خودسوزی حالت بحرانی را به ما نشان می‌دهد، هرچند استرس‌ها، دغدغه‌ها و رنج‌های زندگی با شاخص‌های فقر و تبعیض و نابرابری و اعتیاد حداقل یکی از اعضای کانون خانواده و امراض ناعلاج و خلأ مذهبی و ناامیدی و شکست در ابعاد اجتماعی و اقتصادی و خانوادگی هرکدام به نوعی در ایجاد این پدیده شوم نقش داشته و دارند. (اقتباس از تعریف واژه‌ی خودکشی در ویکی‌پدیا)
  برای نمونه، آن نوجوان آبادانی که تمام دارایی‌اش دوچرخه و موبایلی بود، بعد از آن‌که مادرش بر اثر فقر و تنگ‌دستی  آن‌ها را می‌فروشد، فوری، در حرکتی هیجانی و هشداری قاطعانه به جامعه‌ی خویش، دست به خودکشی زد.
 با توجه به این که سال‌ها از ساختن فیلم انسانی و آموزنده‌ی«گاو» می‌گذرد ولی در تحلیل خودکشی‌ها و یا جنون آن مردی که صاحب گاو بود، وقتی گاوش را مرده دید، همه زندگی و امید خود را از دست می‌دهد. از شدت ناراحتی برای مرگ گا‌وش، دچار جنون می‌شود و خود را گاو تصور می‌کند، این‌ها نمونه‌ای از دل‌بستگی‌های انسان به داشته‌های خویش است که تا داشته‌هایش دچار خدشه و نابودی می‌شود گویی فرد از تمام هستی ساقط می‌شود و گاه افسرده و گاه جنون و گاه دست به اقدامی خطرناک یعنی خودکشی می‌زند.
در یکی از شهرهای کوچک استان ایلام(۱) فردی که کارگر روز مزد شهرداری بود بر اثر فقر، خودکشی کرد.
 در ماه اول پاییز سال 1397 خورشیدی نیز زنی که چند سال تحمل شوهر معتاد و بیکار خود را می‌نماید، پس از مدتی که فقر و ناامیدی بر آن زن مستولی می‌شود، وی نیز چاره را در خودکشی می‌بیند. در واقع کودک دل‌بند آن زن بر اثر فقر و بیکاری پدر معتادش دچار کم‌وزنی و سوء‌هاضمه می‌شود؛ لذا آن زن بی‌پناه، به بن‌بست رسیده،  خود را اعدام می‌کند.
 بر مبنای دیدگاه ماکس وبر، که قائل به چهار نوع خودکشی است، چنین خودکشی‌هایی که در جوامع جهان سوم و جوامع در حال گذار، رخ می‌دهد، طیفی از خودکشی‌های تقدیرگرایانه و خودخواهانه و آنومیک می‌باشند. زیرا در خودخودکشی‌های خودخواهانه فرد کم‌تر با جامعه ادغام می‌شود و فرد خودکشی کننده خود را تنها و منزوی احساس می‌کند و پیوندش با گروه، ضعیف یا پاره شده است و خودکشی تقدیرگرایانه از این جهت که فرد چنان در جبر اجتماعی واقع می‌شود. به‌طور مثال اگر برای طلاق یا خلاصی از وضع موجود به محاکم قضایی هم مراجعه کند، چون افکار جامعه بر تحکیم بنیان خانواده استوار است، غافل از آن‌که زن یا شوهر ممکن است به طرف مقابل خود ظلم و ستم روا دارد، دوران طلاق و انفکاک چنین زندگی‌هایی را به تعویق می‌اندازند و زمان را می‌کُشند. بنابراین فرد چون توان رهایی از بن‌بست را ندارد، احتمالاً فکر خودکشی در او تقویت می‌شود. همان‌طوری که آن مادر برای رهایی از زندگی مشترک با یک معتاد، خودکشی کرد. در حقیقت آن زن، از یک طرف به خاطر بچه‌اش تسلیم زندگی مشترک بود، به امید آن‌که شاید شوهرش خود را از اعتیاد نجات دهد و از طرف دیگر نابه‌هنجاری رفتار شوهرش، عدم تحمل این زندگی ناقص، با شوهر بی‌مسئولیت و بیکارش او را به واکنش رهایی و خاتمه زندگی خود، کشانید. همان‌طور که بیان شد خودکشی‌های جوامع در حال گذار و سنتی، طیفی از انواع خودکشی را در برمی‌گیرند. مثلاً در خودکشی آنومیک شرایط تغییرات سریع اجتماعی و اقتصادی باعث شده است که بین خواسته‌ها و آمال و امکاناتی که جامعه در اختیار فرد می‌گذارد فاصله و شکاف ایجاد گردد، به همین خاطر افراد چون آرزوهای خود را بد باد رفته می‌بینند، به عبارتی از راه‌های قانونی به خواسته‌های خود نمی‌رسند، احتمالاً اقدام به خودکشی و یا غرق در ناامیدی و افسردگی می‌شوند.
پدیده‌ی خودکشی، به عنوان مسئله‌ا‌ی اجتماعی در جامعه‌ی ما وجود دارد تا زیربنا و زیرساخت‌های اجتماعی را درست نکنیم، همواره این مسئله قابل ملاحظه و مطالعه است. طبق کانال‌های کاکاوند لکستان و صدای نهاوند در همین مهرماه ۹۷ اعلام شده که دختری بیست ساله با اسلحه‌ی شکاری خود را کشت. در سایت علوم اجتماعی، مسائل روز چند تا از علائم خودکشی را به شرح زیر آورده است؛
 
۱-احساس تنهایی و بی‌ارزشی و به بن‌بست رسیدن
۲-رفتار پرخاشگرانه
۳-احساس ناامیدی به آینده
۴-مصرف بی‌رویه الکل و مواد مخدر
۵-مرتب ازمُردن حرف زدن
آن‌چه مشخص است جامعه دچار تراژدی و بحرانی به نام خودکشی و خودسوزی شده است. بنابراین عقلای قوم باید فکری به حال این پدیده‌ی خطرناک بکنند. اگر دولت‌مردان جامعه به مسئله‌ی فقر و بیکاری و بررسی و تحکیم  بنیان خانواده قبل از مبتلاً شدن زوجین به اختلاف و درگیری کاری صورت دهند، قطعاً زندگی مشترک خدشه‌دار نخواهد شد. اگر اختلاف ریشه‌ی عمیقی داشت، بهترین راه جدایی است. تا افراد شایسته، استعدادهایشان ضایع نشود. امید است شاهد کاهش و ریشه‌کنی اپیدمی خودکشی باشیم.
 
پی‌نوشت:
1- شهرستان دره شهر

 منابع:
۱-حسینی، صنعتی و ....همکاران، مجموعه دروس تخصصی رشته‌ی علوم اجتماعی، سال ۱۳۹۳، صفحه‌ی ۲۰۶‌‌، انتشارات کتابخانه فرهنگ
۲- سایت ویکی‌پدیا
۳- کانال کاکاوند لکستان
۴- سایت علوم اجتماعی، مسائل روز
۵- مطالعات میدانی نگارنده

 

 ** این مقاله در سیمره‌ی شماره‌ی 741 (1397/08/05) چاپ شده‌است

 

 

1 نظر

  • پیوند نظر  احمدلطفی احمدلطفی جمعه, 11 آبان 1397 ساعت 17:12

    با درود به خوانندگان و سر دبیر و مدیر مسئول نشریه ی وزین سیمره خبر، لازم به دکر است یک اشتباه چاپی از نظر نگارنده در این مقاله وجود دارد ، که اصلاح می گردد . در پاراگراف هشتم بجای ماکس وبر ، باید نوشته می شد امیل دورکیم بدینوسیله اصلاح می شود ، زیرا دورکیم در باره ی خودکشی و انواع آن تحقیق کرده است. نگارنده سهوا" اشتباه کرده و نام ماکس وبر ، دیگر جامعه شناس مطرح دوران کلاسیک را نوشته است.
    با پوزش فراوان

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004