شما اینجا هستید: خانهجامعهویروس مصیبت دینی و اخلاقی بدتر از مصیبت کرونا

ویروس مصیبت دینی و اخلاقی بدتر از مصیبت کرونا مطلب ویژه

چهارشنبه, 14 اسفند 1398 ساعت 22:24 شناسه خبر: 4945 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
فرزاد حاتم‌زاده فرزاد حاتم‌زاده سیمره

فرزاد حاتمزاده- وکیل دادگستری/ سیمره: بدتر از ویروس کرونا و هر ویروس دیگر ویروس مصیبت دینی و اخلاقی است. در دعای نیمه شعبان می‌خوانیم که حضرت رسول(ص) از مصیبت دینی به خداپناه می‌برد و می‌فرماید:« اللهم لاتجعل مصیبتنا فی دیننا.» دین ارجمندترین نعمت و هدیت حضرت احدیت به انسانیت است و ارسال رسل زیباترین حادثه‌ی تاریخ بشریت است. چشمه دین درجوشش اولیه زلال‌ترین و گواراترین چشمه‌ی حیات است.

وظیفه‌ی ما انسان‌هاست که از باب شکر نعمت از این هدیت گران‌بها پاسداری کنیم و با موازین عقلی -که خود رسول باطنی است- همواره درحفظ خلوص و زلالیت دین بکوشیم تا دچار مصیبت دینی و به تبع آن مصیبت اخلاقی و فرهنگی که بدترین مصیبت است، نشویم. بنابر یک مثل لاتینی:"فاسدترین چیزهای جهان، صورت فساد گرفته سالم‌ترین چیزهای جهان است". قرآن که مقدس‌ترین کتاب است به فرموده‌ی خودش "یضل به کثیرا و یهدی به کثیرا"است. از منظر مولانا جلال‌الدین رومی قرآن که به لحاظ مرتبت اولین منبع دینی است برای انسان‌ها حکم ریسمان دارد. هم می‌تواند اسباب صعود بشر باشد به عرش اعلا و هم می‌تواند باعث سقوط انسان باشد به ته چاه. پس باید"سودای سر بالا" داشته باشیم .

زان‌که از قرآن بسی گمره شدند

زین رسن قومی درون چه شدند

مررسن را نیست جرمی ای عنود

چون تورا سودای سر بالا نبود.

مصیبت دینی منجر به مصیبت اخلاقی نیز می‌شود؛ چون‌که غایت دین‌داری اخلاق‌مداری است. دین طریقی است برای رسیدن به اخلاق. موید این مدعا خود قرآن است که در باب نماز می‌فرماید:"ان الصلاه تنهی عن الفحشا والمنکر"؛ یعنی نماز مقصد است و ترک فحشا و منکر مقصود. در باب روزه نیز قرآن می‌فرماید:"یا ایها الذین آمنو صوموا"وبلافاصله می‌فرماید:"لعلکم تتقون"؛ یعنی روزه نسبت به  تقوا(شرم) طریقیت دارد. روزه وسیله‌ای است برای رسیدن به تقوا. شرم یا تقوا دیگر عبادی نیست اخلاقی است و چنان که می‌دانیم رسول رحمت فلسفه بعثت خود را تکمیل مکارم اخلاقی معرفی می‌کند (انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق). اگر ما در محضر حق و خلق شرم و حیا نداشته باشیم معلوم می‌شود هیچ یک از اعمال عبادی در ما اثر نکرده و باید در اجرای درست مناسک و شعائر دینی از نو نظر کنیم و به آن‌ها روحی تازه ببخشیم و ایمانمان را تازه کنیم.

تا هوی تازه است ایمان تازه نیست

این هوی جز قفل آن دروازه نیست (مولوی)

مصیبت دینی وقتی رخ می‌دهد که ما مقاصد شریعت را درست درک نکنیم و یا رندانه و رذلانه سقف معیشت خود را برستون شریعت استوار کنیم وآن را به دکان و منبع درآمد خود تبدیل کنیم. یک نمونه از مفاهیم دینی که همواره مورد کج‌خوانی و کج‌فهمی قرار گرفته مفهوم "توکل "است. این واژه دینی متاسفانه همواره مظلوم واقع شده است والحق که بدترین ظلم‌ها ظلم به واژگان و مفاهیم است خاصّه این‌که آن مفهوم دینی و الهی باشد. مفهوم توکل اگر درست درک و فهم شود تاثیر سترگی در آرامش درونی و کاهش اضطراب‌ها و نگرانی‌های مومنان خواهد داشت، ولی اگرمورد کج فهمی و کج خوانی قرار گیرد می‌تواند منشا آفات خطرناکی قرار گیرد. به عنوان نمونه درهمین معضل انتشار ویروس مرگ‌بار کرونا عدم فهم درست از  توکّل هم می‌تواند بزرگ‌ترین ستم در حق این مفهوم دینی باشد چون در جایگاه اصلی خود به‌کار نرفته و هم منشا مصایبی برای بشریت باشد. ما به اصطلاح نباید سوراخ دعا را گم کنیم. خداوند ابا دارد که امور را از غیر مجرای طبیعی‌شان انجام دهد (ابی الله الا ان یجری الامور علی اسباب‌ها).پیش در آمد توکل به‌کارگیر عقلانیت است. برخی متاسفانه این روزها مفهوم توکّل و این‌که مرگ و حیات دست خداست را مستمسکی برای بی‌مبالاتی خود قرار داده و با عدم رعایت موازین عقلی و با تفاسیر نابه‌جا منشا مصیبت دینی و فاجعه‌ی انسانی می‌شوند. عقل بشری مجرایی برای تحقق اراده‌ی الهی است. بشر باید تمام موازین عقلی را برای تمشیّت امور دنیوی خود به‌کار گیرد، آن‌گاه است که باید نتیجه کار را به خدا محوّل کند و براو به عنوان خیر مطلق توکل و تکیه کند.در حدیث نبوی آمده است که:"اعقل و توکل"، یعنی با "توکل زانوی اشتر ببند".                                        

گر توکل می‌کنی در کار کن 

کار کن پس تکیه بر جبار کن(مولوی)

ما نباید هم‌چون کلامیون اشعری در عرصه‌ی طبیعت"علیت"رابه"عادت"تقلیل دهیم و خود را کاملا دست بسته‌ی تقدیر بدانیم و شعار"تقدیر بر تدبیر می‌خندد"(التقدیر یضحک علی التدبیر)سر دهیم.امروز دست شفاعت الهی از آستین علوم پزشکی و بهداشتی درآمده است، لذا باید به دقت توصیه‌های پزشکی و بهداشتی را از مجرای قانونی و رسمی گوش کنیم و درست اجرا کنیم و با تقدیرگرایی و تفاسیر نادرست شفابخشی و رحمانیت حضرت حق و مفاهیم دینی را ملکوک نکنیم. ما همه باید به هم کمک کنیم. دولت و مسئولین امر از هم جدا نیستند. همه‌ی ما در یک کشتی نشسته‌ایم؛ بنابراین باید مواظب خود و یک‌دیگر باشیم. تمام سیاست‌ها اتخاذ شده بدون پشتیبانی فرهنگی ناقص و ابتر است و این مختص به این برهه اززمان نیست،بلکه نسخه‌ای برای تمام عرصه‌هاست و یک پرده بالا تر باید بگوییم که فرهنگ زیربنا و سایر حوزه‌ها چون سیاست و اقتصاد روبنا هستند. حرکت‌های فرهنگی است که سازنده و اثر بخش است و حرکت و فعالیت شهروندان فعّال است که تعیین کننده و تعیّن بخش است. اگر دکارت می‌گفت:«من می‌اندیشم پس هستم.» ما از زبان اقبال لاهوری در عرصه‌ي فرهنگی باید بگوییم:« هستم اگر می‌روم گر نروم نیستم.» بنابراین حرکت‌های اجتماعی و فرهنگی است که حیات‌بخش است.

نکته‌ی دیگر این است که انسان نگین انگشتری خلقت و غایت بذات است و از طرفی یکی از کارکردها و رسالت‌های خطیر دین  نجات بشر است و حتا یک پرده بالاتردین برای بشر است نه بشر برای دین. دین را خدا برای سعادت و نجات بشر فرستاده است، اما امروزه با کمال تاسف و تعجب با آن‌که متخصصان حوزه‌ی بهداشت تجمعات را خطرناک اعلام می‌کنند برخی از افراد ناآگاه با نگاه سطحی به آموزه‌های دینی و برداشت نادرست از مقاصد شریعت، تعطیلی اماکن مذهبی را روا ندانسته و به حضور  قوی مردم در اماکن مقدس توصیه می‌کنند، بدون توجه به این مهم که حفظ جان بنا بر عقل و نقل از اوجب واجبات است و زیارت اماکن مقدس مذهبی امری مستحب و البته قابل جبران. چنین اظهارات بریده از مقاصد شرعی باعث وهن دین در درجه اوّل و به خطر افتادن جان عائله خداوندی و خیانت به زحمات فرشتگان نجات و هم‌چنین تشتت و سر گردانی افکار عمومی خواهد شد. امید است کسانی که در ابن حوزه  اظهار نظر می‌نمایند به واقعیت‌ها اجتماعی و مقاصد شرع کاملاً توجه نمایند و اگر از مشکلات نمی‌کاهند با اظهارنظرهای غیرکارشناسانه مصیبت دینی و فاجعه‌ی انسانی به بار نیاورند. البته ما شهروندان نباید از این نکته غفلت بورزیم که درمسائل شرعی ملاک و حجت کلام مراجع عظام تقلید است نه هرکسی که تریبونی دراختیار دارد یا در گوشه‌ای از کشور مصاحبه‌ای انجام می‌دهد. الحمدالله مراجع بزرگوار تقلید آگاهانه و مسئولانه در ایام اخیر به اتفاق گوش سپردن و اجراکردن توصیه‌های وزارت بهداشت را تکلیف اعلام نموده و تجمعات مضر به بهداشت عمومی را منع نموده‌اند.

نکته‌ی دیگر این‌که همه‌ی ما باید بیدار و آگاه باشیم که هیچ ویروسی خطرناک‌تر از فقر متافیزیکی و ماتریالیسم معرفتی و اخلاقی نیست. ویروس‌های بیماری‌زای جسمی به همت قدیسان و قهرمانان اخلاقی قابل مهار وکنترل است ولی آن‌چه مخرب و ویرانگر است ابتلا به "ضعف ریال و مادیگری است. مصیبت واقعی آن‌جاست که پول و مادیات به محک سنجش  هر چیزی تبدیل شود. در این‌صورت همه‌چیز پست و زشت و مبتذل خواهد بود. این‌جاست که انسان به هیولایی تبدیل خواهدشد که"هم‌بستگی اندام‌وار" و "سروددردمندی" از او برنخواهد آمد و از زبان سعدی باید به او گفت:

تو که از محنت دیگران بی‌غمی

 نشاید که نامت نهند آدمی

زرسالاران و خودگرایان بدانند که از هر دست بدهی از همان دست خواهی گرفت. نظام هستی ذی‌شعور است. یک آگاهی و شعور و نیک‌خواهی در جهان منتشراست و این شعور و آگاهی کار اخلاقی و غیراخلاقی را از هم تمییز می‌دهد.

سرای آفرینش سرسری نیست    زمین وآسمان بی داوری نیست

و به وعده‌ي قرآن حکیم"فمن یعمل مثقال ذره خیراً یره ومن یعمل مثقال ذره شراً یره"؛ یعنی اگر به اندازه گردی در هوا خوبی و یا بدی بکنی نتیجه‌ی آن را خواهی دید.

ای سرمایه دارانی که درچنین شرایط بحرانی به جای تقلیل مرارت هم‌وطنان به دپو کردن کالاهای حیاتی می‌پردازید وسوداگری مرگ می‌کنید این بار مرگ بر شما باد که "این‌چنین بد زندگانی مرده به".

بدانید اگر اخلاق از ساحت وجود انسان رخت بربندد حیات انسان به"زیست زاغی"  تبدیل می‌شود و چنین انسانی باید به جای آرزوی حیات آرزوی مرگ کند؛ چه این‌که "عمر زاغ از پی سرگین خوردن است".

عمرخوش درقرب جان پروردن است

عمر زاغ از پی سرگین خوردن است(مولوی)

 

نکته‌ی آخر این‌که امروزه اگر کارضروری ندارید "لزوم البیوت" توصیه می‌شود وشعار این است که:"کونوا احلاس بیوتکم"، پلاس خانه های خود باشید. با همین اقدام سادهیاریگرکارکنان و فرشتگان نجات حوزه‌ی بهداشت خواهید بود. امروز بوسیدن توصیه نمی‌شود که ما دست قهرمانان حوزه‌ی بهداشت را ببوسیم، ولی از آن‌جا که آرزو لطیف‌ترین و صادقانه‌ترین دعای انسان است ما برای فرشتگان و خورشید سوارانی که راحت یاران را بر رنج خود ترجیح می‌دهند، آرزوی سلامتی و انرژی به اضعاف مضاعف از حضرت احدیت می‌کنیم.

سایه‌ی خورشید سوارن  طلبرنج خود و راحت یاران طلب

 در پایان دست به دعا بر می‌داریم و خداوند را می‌خوانیم که:

ربنا لا تودبنی بعقوبتک

 و اجعل نفسی اول کریمه تنتزعها من کرائمی

(خدایا مرا با عقوبتت ادب مکن و از میان ارزش‌های انسانی (هم‌چون جان، عزت و کرامت و...) اولین چیزی که از من می‌گیری جانم باشد.)

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004