شما اینجا هستید: خانهجامعهموج دوم کرونا: بازگشت مجدد فرهنگ

موج دوم کرونا: بازگشت مجدد فرهنگ مطلب ویژه

جمعه, 02 خرداد 1399 ساعت 12:17 شناسه خبر: 5174 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
دکترمجتبا ترکارانی دکترمجتبا ترکارانی سیمره

دکترمجتبا ترکارانی/ سیمره*‌: این روزها خبرهای نگران کننده‌ای درباره‌‌‌ي اوج‌گیری مجدد کرونا به گوش می‌رسد، در بعضی از استان‌ها مجددا شاهد رشد کرونا هستیم. گرچه به‌خاطر نبود آمار رسمی تفکیکی و سیاست متناقض دولت در اعلام تفکیکی مبتلایان به کرونا برحسب استان و شهر ارایه‌ي تحلیل روشنی از موضوع دشوار است ولی به‌نظر می‌رسد همین آمار نیم‌بند نیز نشان از بحرانی شدن اوضاع دارد. تا جایی‌که در بعضی استان‌ها مانند خوزستان، لرستان، کرمانشاه و... وضعیت هشدار امیز اعلام شده است.

 

در پس همه‌ي هشدارهایی که راجع به کرونا داده می‌شود این اخطار نیز داده می‌شود که شهروندان گرامی از برگزاری آیین‌های شادی و عزا  و یا تجمعات بی‌مورد دوری کنند تا جایی‌که شنیده شده در بعضی مناطق از مردم خواسته شده از مراسم عید فطر به شکل مرسوم خودخود داری کنند.

واقعیت این است که به مدد محدودیت‌های نیم‌بند و رعایت شهروندان که در فروردین ماه انجام شد آمارها رو به افول نهاد. و این احتمال می‌رفت که با کاهشی شدن آمار مبتلایان بتوان این ایپدمی را کنترل کرد ولی بازگشت مجدد مردم به خیابان‌ها و زندگی عادی در اوایل اردی‌بهشت باعث شد که در نیمه‌ی دوم اردی‌بهشت شاهد اوج‌گیری مجدد کرونا باشیم..

در صحنه‌ي بازی کرونا چهار عنصر سلامت، سیاست، اقتصاد و فرهنگ نقش اصلی را بازی می‌کنند. اقتصاد محدودیت‌هایی است که به خاطر شیوه‌ی معیشت و زندگی به ما تحمیل می‌شود.فرهنگ سبک زندگی و ارزش‌ها و باورهای ماست که با آن زندگی می‌کنیم و سیاست هم قدرت دولت و شیوه‌ی حکم‌رانی است که به‌دنبال ایجاد نظم عمومی و خیر عامه است. و سلامت نیز همان اصولی است که ما به‌خاطر حفظ جهان خود و دیگران رعایت می‌کنیم.

در موج اول کرونا به‌نظر می‌رسید که سیاست با کمک سلامت و با سوار شدن بر غریزه بقا نفس توانست فرهنگ و اقتصاد را کنار بزند و مردم را در خانه‌ها نگه دارد و مناسک را تا حد زیادی تعطیل کند و آدمیان را مجبور کرد جز برای رفع نیازهای اولیه بیرون نروند. بنابراین در موج اول کرونا این سیاست بود که در یک بازی تاملی توانست اقتصاد، فرهنگ و اجتماع را تحت کنترل خود نگاه دارد. (گرچه در ایران هیچ‌گاه این سلطه  و قرنطینه کامل برقرار نشد.)

ولی در موج دوم کرونا به نظر می‌رسد که فرهنگ و اقتصاد به بازی بازگشته‌اند. فرهنگ در جوامع چون ایران بسیار پرقدرت است و در جوامع سنتی قدرت آن چند برابر است بنابراین با وجود محدودیت‌های دور اول این بار فرهنگ مجددا در حال بازگشت است. اشتیاق و حتا اصرار و مقاومتی که این روزها مردم برای برگزاری آیین‌هایشان دارند نشان می‌دهد که فرهنگ  با قدرت در حال بازگشت مجدد است. و تعادل شکننده‌ای که قبلا کرونا در صحنه‌ي بازی بین سیاست و علم و سلامت و اقتصاد و فرهنگ به نفع سیاست و سلامت برقرار شده بود اکنون در حال تغییر و وارونه شدن به نفع فرهنگ است. یعنی سلامت دیگر پارامتر مسلط در این مناسبات نمی‌تواند باشد. و بازیگری فرهنگ یعنی همان شیوه‌‌ی  زندگی و اداب و رسوم و معناهای فرهنگی مردم به دنبال بازگشت به صحنه است.

بازگشت مجدد فرهنگ بدین معناست که مردم می‌خواهند به زندگی عادی و جمعی خود برگردندو بدان روح و معنایی دوباره بخشند، آیین‌های گذشته را از سر بگیرند و دورهم جمع شوند و قطع ارتباطات و مناسک‌زدایی را دوباره ترمیم کنند. این میل به نرمال کردن زندگی گرچه به‌خاطر مشکلات به‌وجود آمده تا حدی قابل درک است ولی بازگشت مجدد فرهنگ در این شرایط می‌تواند آسیب‌زا باشد. در شرایطی که هنوز این ویروس خطرناک مهمان ماست نباید موجود ظریفی چون فرهنگ را به جمع این بازیگران مجدد دعوت نمود. 

فرهنگ ما به‌خاطر خصیصه‌های جمع‌گرایانه‌اش میزبان خوبی برای کرونا است. شاید کار لازم باید این باشد که با اعمال محدودیت بر فرهنگ عمومی و جمعی و جهت دادن به کنش‌های فردی در راستای فاصله‌گیری فیزیکی از شهروندان در مقابل این ویروس محافظت نمود. ورود فرهنگ یعنی باز کردن درهای جامعه به این ویروس منحط است. گرچه مردم به‌خاطر نیازهای اقتصادی و اجتماعی و فردی نیاز به حضوردر جامعه دارند ولی با فاصله‌گذاری  فیزیکی می‌توان این ارتباطات را به حداقل رساند. آیین‌های عروسی و عزا و خانوادگی و حتا مذهبی را به صورت فردی برگزار نمود تا بتوان خطرات این ویروس منحط را به حداقل رساند.

اصرار دولت در بازگشایی فضاهای اقتصادی به‌خاطر معیشت مردم با رعایت پروتکل‌های مربوطه  تا حدی قابل درک و درست است. ولی شتاب آن در باز کردن  مدارس و دانشگاه و مکان‌های عمومی، مذهبی و مجوز دادن به آیین‌هایی که تاخیر در بازگشایی آن‌ها ضرری ایجاد نمی‌کند بسیار جای تعجب دارد مخصوصا در شرایطی که با اوج‌گیری مجدد کرونا مواجه هستیم بسیار کار خطرناکی محسوب می‌شود.

از طرفی باید در نظر داشته باشیم تقسیم‌بندی مناطق کشور به سفید و زرد و قرمز  و اعطای بعضی مجوزهای اجتماعی و فرهنگی به مردم این خطر را در پیش دارد که با اعطای خاطرجمعی به مناطق سفید باعث عادی شدن زندگی روزمره و شیوع مجدد کرونا شود.

در پایان باید این ضرورت را به سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیران کشور خاطر نشان کرد که در اتخاذ تصمیم باید پیش‌نیازها و پیامدهای اجتماعی و فرهنگی تصمیمات خود را مدنظر داشته باشند. به هوش باشند که فرهنگ با قدرت بازگشته است و در صورت  به‌هم خوردن تعادل شکننده بین فرهنگ، سلامت و سیاست به نفع فرهنگ و ضعیف شدن سلامت در آینده‌ای نزدیک شاهد خطرناک شدن این بیماری و طولانی شدن آن  و افزوده شدن قربانیان بیش‌تری باشیم. چنین مباد!

*جامعه‌شناس

چاپ شده در سیمره 532 (1399/02/29)

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004