شما اینجا هستید: خانهفرهنگلُرستان؛سرزمین سُرنانوازان بی‌بدیل

لُرستان؛سرزمین سُرنانوازان بی‌بدیل مطلب ویژه

سه شنبه, 06 تیر 1396 ساعت 17:54 شناسه خبر: 2708 1 نظر
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

دکتر کیانوش زهراکار: لُرستان مهد فرهنگ و تمدن است و با توجه به پیشینه‌ی بسیار غنی فرهنگی و تاریخی، القاب متفاوتی نظیر «سرزمین بلوط و مفرغ»،«پایتخت پل‌های تاریخی ایران»، «سرزمین آبشارهای زیبا» و ... را دریافت کرده است. 

 یکی از مظاهر مهم فرهنگ لُرستان موسیقی لُری و آواهای است که نشئت گرفته از تمدن چندهزار ساله‌ی ساکنان این سرزمین محبوب است. موسیقی با تمام ابعاد و جنبه‌های زندگی مردمان لُر و آداب و رسوم آنان عجین است. یکی از سازهای پرکاربرد در موسیقی لُری (فئیلی و لکی) در کنار کمانچه، سُرناست که در زبان و گویش لُری فئیلی و لکی «ساز»  و نوازنده‌ی سرنا «سازئنه» خوانده می‌شود. سُرنا هم‌نوای سور و سوگ‌ها، تولدها، کارها و... مردمان لُر است. موسیقی عاشقانه، موسیقی حماسی و رزمی، موسیقی سوگواری، موسیقی کار، و موسیقی فصول  مردمان لُر بدون نوازش صوتی شادی‌آفرین یا حزن‌انگیز زیبای سُرنا بی‌معنا می‌شود.

با توجه به عجین بودن سُرنا با سبک زندگی و سنن لُری از دیرباز لُرستان مهد سرنا نوازان توانمندی بوده که با مهارت و هنرمندی خود یار و همراه مردمان این سرزمین در شادی‌ها و غم‌ها و آنان بوده‌اند. یکی از این نامداران و سرنا نوازان استاد شاه‌میرزا مُرادی (متولد 1307) است که با  نمایش‌های هنری بی‌نظیر در اجراهای متعدد که در ایران و دیگر کشورها داشت برای خود و موسیقی لُری جایگاه والایی رقم زد. 

استاد شاه‌میرزا که نامش با ساز سرنا در موسیقی لُری عجین شده است در جشنواره‌ی موسیقی فجر توانست مقام اول و دیپلم افتخار این جشنواره را به دست آورد. 

وی در سال 1370 و در جشنواره‌ی موسیقی آوینیون فرانسه، مقام اول سازهای بادی جهان را کسب کرد و مروارید اقیانوس لقب گرفت. وی هم‌چنین در سال ۱۳۷۲ بهترین نوازنده‌ی سازهای بادی دنیا در جشنواره‌ی سازهای دوزبانه شناخته شد. 

پس از درگذشت استاد مرادی در آذر 1376 که انصافاً در معرفی فرهنگ غنی لرستان به جهان سهم به‌سزایی داشت، بسیاری بر این اعتقاد بودند که موسیقی لُری دیگر سرنا نوازی نظیر ایشان نخواهد دید؛ ولی با ظهور احسان عبدی‌پور (متولد 1366) سرنا‌نواز جوانی که با مهارت تام و تمام می‌نواخت و در همان ابتدای کار تا جایی رشد کرد که «شاه‌میرزای جوان» لقب گرفت، همه متوجه شدند که راه استاد شاه‌میرزا در موسیقی لُری با قدرت ادامه خواهد یافت. 

احسان عبدی‌پور که حتا به نامدارترین نوازنده‌ی سرنا در ایران و در سطح بین‌المللی شهرت گرفت در پنج قاره‌ی جهان صدای سرنایش طنین‌انداز شده است. 

عبدی‌پور در مهر 1393  به دعوت ارکستر گوتنبرگ و به عنوان سولیس سرنا در این ارکستر درکشور سوئد حضور یافت. این هنرمند لُرتبار در این برنامه برای اولین‌بار ساز محلی سرنا را وارد یک ارکستر اروپایی کرد که در آن سازهای غربی بدنه‌ی اصلی را تشکیل می‌دهند، کرد.

محسن کیهان‌نژاد (متولد 1370) دیگر نوازنده جوان سُرنا اهل لرستان است که طی این سال‌ها در محافل هنری داخل و خارج از کشور خوب درخشیده و در مرداد 1394 به عنوان چهره‌ی ماه ماهنامه خبری- تحلیلی گزارش موسیقی انتخاب شد. 

محسن کیهان نژاد در گروه‌های موسیقی بزرگانی نظیر كيوان ساكت، وحيد تاج، بيژن كامكار، مجيد درخشاني و نیز شاهو عندلیبی، گروه روناك و جمشيد عزيزخاني، داريوش نظري، استاد فرج علي‌پور، سیف‌الدین آشتياني، استاد ايرج رحمان‌پور، كورش اسدي، رضا صالحي و داوود آزاد هنرنمایی کرده و نمایش هنریش مورد توجه ویژه قرار گرفته است.

فرهاد حسین‌زاده دیگر سرنا‌نواز جوان لُرستانی است که اخیراً با هنرنمایی خود توجه زیادی را به خود جلب کرده و بسیاری برای آینده‌ی وی جایگاه بالایی را در زمینه سرنانوازی پیش‌بینی می‌کنند.

آری با وجود و هنرنمایی‌های بی‌‌نظیر سرنا نوازان لُر از استاد شاه‌میرزا مرادی تا جوان خوش آتیه فرهاد حسین‌زاده، زین پس باید به القاب لُرستان، لقبی دیگر افزوده شود و آن «لُرستان؛ سرزمین و مهد سرنانوازان بی بدیل» است. امید است دست‌اندرکاران حوزه‌ی فرهنگ لُرستان به ارزش گران‌بهای این هنرمندان واقف بوده و به شیوه‌های متعدد درصدد ارج نهادن و حمایت جهت موفقیت بیش از پیش آن‌ها برآیند. موفقیت و پیش‌رفت این عزیزان، نه موفقیت فقط آن‌ها بلکه موفقیت موسیقی قومی کهن به نام لُر و حتا کل فرهنگ لُری است.

* عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی تهران

 

 

 

 

1 نظر

  • پیوند نظر  یلدا یلدا شنبه, 10 تیر 1396 ساعت 17:51

    درود بر جوانان هنرمند لرستان سرزمین زیبای اجدادیم منم مفخترم که یک زن لرستانیم

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال دهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، چهار راه بانک، کوچه‌ی شهید جلال سرباز