شما اینجا هستید: خانهفرهنگتازیانه باد و باران بر تن «سنگ‌نوشته» میراث فرهنگی: اعتبار نداریم

تازیانه باد و باران بر تن «سنگ‌نوشته» میراث فرهنگی: اعتبار نداریم مطلب ویژه

سه شنبه, 17 بهمن 1396 ساعت 09:53 شناسه خبر: 3285 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

سیمره- گروه فرهنگی: در حالی «سنگ‌نوشته» خرم‌آباد زیر باد و باران در حال فرسودگی و نابودی است که مسئولان میراث فرهنگی می‌گویند برای حفاظت از این اثر تاریخی اعتبار ندارند.


سنگ‌نوشته، نوشته‌ای تاریخی بر سنگی مکعبی شکل است که به‌صورت یک‌پارچه متصل به صخره‌ای طبیعی در مرکز شهر خرم‌آباد (ضلع شرقی  خیابان شریعتی) و در مسیر قدیمی شاپور خواست به خوزستان قرار دارد و نمادی از فرهنگ غنی مردمان این سرزمین است.
ارتفاع متون کتیبه‌دار با احتساب دوپله در چهار ضلع سنگ‌نوشته، ۳۴۴ سانتی‌متر است، این کتیبه به خط کوفی و زبان فارسی دورتادور ستون سنگی تحریر شده است که درگذشته به «بردنوشته» معروف بوده است. کتیبه با «بسم‌الله» شروع‌شده و موضوع آن مربوط به‌حکم امیر اسفهسالار کبیر ظهیرالدین و الدوله معین الاسلام طغرل لتکین ابوسعید برسق در خصوص بخشش علفچر درچراگاه‌های شاپور خواست و ممنوعیت برخی سنت‌هایی ناپسند در عهد سلطنت ملکشاه سلجوقی به تاریخ ۵۱۳ هجری قمری است.

حک شدن وعده‌های مسئولان بر روی بدن «سنگ‌نوشته»
«سنگ‌نوشته» خرم‌آباد این روزها حال‌و روز خوشی ندارد، عدم حفاظت و ساماندهی از این اثر تاریخی موجب شده تا شاهد فرسودگی و تخریب آن باشیم و در این میان بی‌توجهی مسئولان میراث فرهنگی لرستان نسبت به وضعیت این اثر تاریخی قابل‌تأمل است.
پیش‌ازاین در تاریخ ۱۰ تیرماه سال ۹۱ عباس گودرزی مدیرکل سابق میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری لرستان در رابطه با حفاظت از این اثر تاریخی گفته بود: «این سنگ‌نوشته تاریخی در خیابان دکتر شریعتی خرم‌آباد و در مرکز شهر واقع‌شده که این مسئله، کار حفاظت از آن را دشوار می‌کند.»
 وی افزود: «در هفته‌ی گذشته و پس از بازدیدهایی که از این اثر داشتیم، تصمیم گرفته شد تا برای حفاظت از این اثر شاخص و تاریخی، قابی شیشه‌ای بر روی آن نصب شود که این طرح در اسرع وقت اجرایی شد.»
گودرزی تصریح کرد: «در این بازدیدها هم‌چنین مصوب شد تا در کنار این سنگ‌نوشته، تابلویی با عنوان معرفی اثر نصب شود تا گردشگران در بازدید از آن، اطلاعات کافی را درباره پیشینه اثر به دست آورند.»
سرپرست اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری لرستان هم‌چنین از نورپردازی این اثر تاریخی در آینده نزدیک خبر داد.

مسئولان: اعتبار نداریم!
اما امروز بعد از گذشت پنج سال نه‌تنها از نصب قاب شیشه‌ای در اطراف این اثر تاریخی خبری نیست، بلکه شاهد فرسودگی و تخریب آن در سایه بی‌توجهی مسئولان میراث فرهنگی استان هستیم.
زهرا بهاروند معاون میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری لرستان در رابطه با برنامه میراث فرهنگی برای حفاظت از این اثر تاریخی به خبرنگار مهر گفت: «یکی از برنامه‌های ما سامان‌دهی و حفاظت از این اثر تاریخی است.»
وی بابیان این‌که برای حفاظت از این اثر تاریخی نیازمند به اعتبار هستیم گفت: «مقرر بوده که تا بهمن‌ماه امسال در این زمینه از محل اعتبارات ملی برای سامان‌دهی و حفاظت از این اثر تاریخی اعتبار لازم اختصاص یابد.»
معاون میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری لرستان تأکید کرد: «ما منتظر تخصیص اعتبار در این رابطه هستیم و اگر به ما اعتبار بدهند اقدام به حفاظت از «سنگ‌نوشته» خرم‌آباد خواهیم کرد.»
حال باید تن نحیف «سنگ‌نوشته» خرم‌آباد در زیر باد و باران و در کنار خیابان شریعتی خرم‌آباد منتظر بماند تا شاید مسئولان اعتباری برای حفاظت از آن اختصاص دهند.

سنگ نوشته هویت خرم‌‌آباد است
از طرفی دیگر، چشم انداز این اثر بسیار بد است، چون در مسیر جاده‌ی ترانزیت شمال و جنوب قرار دارد، هر راننده‌ی غیربومی و بومی که از این‌جا می‌گذرد با یک سوال بزرگ مواجه می‌شود، این سنگ بزرگ چیست؟
یک کارشناس باستان‌شناسی در گفت‌و‌گو با سیمره در باره‌ی سنگ‌نوشته اظهار داشت:« این اثر کهن و گران‌بها نه سایبانی دارد نه تابلوی راهنمایی و نه پارکینگی برای بازدید کنندگان.»
وی با اشاره  به این که ساماندهی اطراف سنگ نوشته مشکل دارد بیان کرد:« اخیراً طی مصاحبه‌ای که مدیرکل میراث فرهنگی با پایگاه یافته انجام داده است، گفته  که سنگ نوشته‌ی خرم‌آباد شاکی خصوصی دارد.»
این کارشناس افزود:« واقعا اگر شاکی خصوصی دارد باید این مشکل حل و به این مسئله رسیدگی شود.»
آیا ما نمی‌توانیم این اثر هنری را تعیین حریم و عرصه‌ کنیم؟ باید در راستای حریم آزادسازی این اثر تاریخی اقدام شود. آیا حریم این اثر بیش‌تر است یا قلعه؟ آیا ارزش و اعتبار تاریخی این اثر مهم‌تر است یا قلعه؟ ما راجع‌به قلعه هیچ گونه سند و مدرکی نداریم که این اثر مربوط  به شهر شاپورخواست باشد، در حالی که سنگ نوشته خرم‌آباد تنها و تنها مدرک معتبر و قابل استناد در مورد موجودیت شهر شاپورخواست در این منطقه است. و در حقیقت شناسنامه‌ی شهر شاپورخواست است، چیزی که به قلعه‌ی فلک‌الافلاک هویت تاریخی می‌بخشد، سنگ نوشته است.  اما با دریغ و درد هم‌چنان مهجور و بی‌کس و بی‌صاحب رها شده است.
از زمانی که بر اثر فشارهای سیاسی و اجتماعی و حتا خود مردم مدیر وقت میراث فرهنگی لرستان را مجبور کردند تا سنگ نوشته 14 متر جابه جا شد آسیب‌های زیادی به آن وارد شد.
از جمله آسیب‌هایی که اکنون به این اثر وارد می‌شود: یکی آسیب‌های انسانی هم‌چون قرار گرفتن این اثر در محیطی است که در آن‌جا مشاغلی وجود دارد که هیچ گونه سنخیتی با بحث فرهنگی  و میراث تاریخی ندارد.

از نظر آسیب‌های بیولوژیکی نیز بارش باران، تابش آفتاب، هوازدگی و حتا ارتعاشات ناشی از عبور و مرور ماشین‌های سنگین باعث ضربات جبران‌ناپذیری به این اثر تاریخی وارد کرده است.
می‌دانیم که ضخامت نوشته‌های این اثر کهن و تاریخی حدود دو میلی‌متر است که بسیار آسیب‌پذیر و شکننده هستند.

راه‌کارهایی برای محافظت از سنگ‌نوشته:
اولین و راحت‌ترین اقدام اجرایی تعبیه‌ی یک سرپوش که دست‌کم از آسیب‌های طبیعی محافظت کند.
دوم اجرای یک محدوده‌ی حفاظتی در اطراف آن که  حداقل گردشگران بتوانند در فصول مختلف سال از این اثر دیدن کنند.
سوم نورپردازی این مجموعه که قطعاً در جلب توریست موثر و مفید خواهد بود.
همه می‌دانیم که سنگ نوشته هویت این شهر است. و همواره این علامت سوال در ذهن همه وجود دارد که نوشته‌های روی این سنگ چه مضمون یا مضامینی دارد؟ چرا میراث فرهنگی نباید ترجمه‌ای از آن را روی تابلویی در معرض دید عموم قرار دهد؟

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004