شما اینجا هستید: خانهفرهنگاستاد سعیدی چهره‌ی ملی شد/ گوهر یک‌دانه‌ی هنر نقالی ایران ثبت ملی شد

استاد سعیدی چهره‌ی ملی شد/ گوهر یک‌دانه‌ی هنر نقالی ایران ثبت ملی شد

شنبه, 12 اسفند 1396 ساعت 12:23 شناسه خبر: 3365 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

گروه فرهنگ: چهارشنبه نهم اسفند ماه 1396 در کمیسیون ثبت ملی که هرساله از طرف سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور برگزار می‌شود، مرشد سیدمصطفی سعیدی در بین 53 طرح از استان‌های مختلف توانست به عنوان گنجینه‌ی زنده‌ی بشری در فهرست حاملان میراث فرهنگی ناملموس (نادره کاران) ثبت شود.


آن‌چه که در دفاع از ثبت ملی مرشد سعیدی توسط مریم نظری ( مدیرعامل خانه‌ی نقالی پارس) در کمیسیون ارائه شد به شرح زیر است:
  مرشد سید مصطفی سعیدی، معروف به آسید مصطفی،ملقب به حنجره‌ی ارغوانی آخرین بازمانده از نسل نقالان قدیم ایران است.  ایشان در 13 سالگی برای نخستین‌بار در قهوه‌خانه حاج‌عباس شاخه نبات، پای نقل مرشد کرم می‌نشیند و شیفته‌ی این هنر می‌شود و از همان زمان شروع به یادگیری نقالی در مکتب مرشد کرم می‌کند.
مرشد کرم، نقالی را هنر انسان‌سازی می‌دانست. حرف زدنش درس انسانیت، نشستن و برخاستنش درس انسانیت بود و به‌جز تکیه بر نفوذ و قدرت کلام هیچ پیرایه‌ای را در نقلش به کار نمی‌برد.
مرشد کرم، شاگردان بسیاری داشت که در بین آن‌ها تنها مرشد سعیدی توانست وام‌دار و نگه‌دارنده‌ی راه و شیوه‌ی ایشان باشد.
وقتی برای اولین‌بار در لرستان نقل مرشد سعیدی را دیدم تصورم این بود که این هنر منسوخ شده و تنها کسی هستند که نقل می‌گوید.
بدین روی سرکار خانم مریم نطری تلاش کرد تا با افتتاح خانه‌ی نقالی پارس شرایطی را برای احیای این هنر و آموزش نسل جدیدی که راه مرشد سعیدی را ادامه دهند ایجاد کند.
مدیر خانه‌ی نقالی پارس در باره‌ی چگونگی ثبت ملی مرشد سعیدی چنین می‌گوید:« با اولین کارگاهی که در تهران برگزار کردیم با واقعیتی تلخ روبه‌رو شدم.»
وی ادامه می‌دهد:« نقالی نه تنها هنری منسوخ شده نبود بلکه به شکل عجیبی روبه‌رشد بود. طوری که می‌شد گفت با دوره‌ی جدیدی روبه‌رو هستیم که می‌توان از آن با عنوان ( پایان خواب زمستانی نقالی) یاد کرد.»
نظری می‌افزاید:«‌در موج جدیدی که امروزه با آن روبه‌رو هستیم چون راه ورود به این هنر از شیوه‌های مختلف بوده، عده‌ای از طریق تعزیه، گروهی از طریق تئاتر و شیوه‌های غیرمستقیم دیگر است، با سبک نقالی اصیل ایران فاصله دارد.»
خانم نظری درباره‌ی ضرورت ضرورت ثبت چهره‌ی مرشد سید مصطفی سعیدی توضیح می‌دهد:« همین ضرورت ثبت چهره‌ی مرشد سید مصطفی سعیدی را به عنوان آخرین بازمانده‌ی نسل نقالان قدیم ایران و سبک و شیوه ی ایشان را با عنوان ( مکتب آسید مصطفی) ایجاد می‌کند.»
نقالی همان‌طور که از نامش پیداست، هنری ست بر پایه‌ی نقل و کلام.
نقالی چوب چرخاندن و عربده کشیدن و کف زدن روی صحنه نیست. نقالی یک مرام است، همان‌طور که پهلوانی فقط میل و کباده زدن نیست.
سبک آسید مصطفی به باطن و روح شاه‌نامه نظر دارد. به آن‌چه که در پس پشت داستان‌های برای تعالی روح بشر کار ساز است.
تاریخ هنر و ادبیات همواره با این بحران روبه‌رو بوده که هر وقت هنرمند از محتوا فرو می‌ماند و اندیشه و فلسفه‌ای برای بازگو کردن ندارد دست به دامان آرایه‌ها و بزک کردن کلام و غلو در حرکات و هیاهوی بیهوده می‌شود که تنها ثمره‌اش پرت کردن هواس مخاطب از تهی بودن محتواست.
همانند آن‌چه که در سبک بسیاری از نقالان امروزی می‌بینیم که نشان دهنده‌ی عدم شناخت درست از شاه‌نامه است.
در سبک ایشان مرشد حتا اگر به اتفاق عصایش از دستش بیفتد شایسته  نیست جلوی مردم خم شود و عصایش را بردارد
و اصول دیگری که بیانشان در این زمان محدود نمی‌گنجد.
خلاصه این‌که با این روند رو‌به‌رشدی که امروزه هنر نقالی با آن مواجه است اگر تعریف درستی از شاکله‌ی اصلی این هنر نشود بیم آن می‌رود که این هنر اصیل ایرانی به ابتذال کشیده شود.
مدیر خانه‌ی نقالی پارس تصریح می‌کند:« من تصمیم گرفتم به جای این‌که کل زمانی را که برای دفاع در اختیار بنده گذاشتید خودم صحبت کنم فرصت را به آسید مصطفی بسپاریم تا با اجرای نقلی از شاهنامه خودتان هنر ایشان را ببینید و قضاوت کنید. در پایان مرشد سعیدی با نقل خان اول( نبرد رخش با شیر) تحسین همگان را برانگیخت.»
به گزازش سیمره، سيّدمصطفي سعيدي معروف به «آسيّد مصطفي» از انگشت‌شمار هنرمنداني است كه چراغِ نقل و نقالي را در اين خطه‌ از ايران روشن نگه داشته است.
وي در سال 1316 در روستاي «كلاهدوز» «كزّاز»، از توابع شهرستان اراك، ديده به جهان گشود و از اوان كودكي به همراه خانواده‌اش به بروجرد آمد.
استاد سعیدی كه از كودكي به مداحي پرداخته، در سن هفت سالگي مدح حضرت علي(ع) مي‌خواند و در اين ايام همواره به خاطر صداي بسيار گيرايش مورد توجه و تشويق شنوندگان قرار مي‌گرفت.

سيّد مصطفي ده ساله بوده‌است كه استادي به نام «آسيّد مهدي اصفهاني»، وي را جهت آموزش فنون سخن‌گويي و منبر رفتن نزد خود نگه‌داري مي‌كند و احكام ديني را به وي مي‌آموزد. آسيّد مصطفي پس از اين كه سه سال را در محضر اين استاد و در بسياري از شهرهاي غربي و جنوبي كشور مي‌گذراند به بروجرد مي‌رود و به نقالي علاقه‌مند مي‌شود. خودش مي‌گويد:« به مدت يك سال بيش‌تر اوقاتم را در كنار مرحوم «مرشد كرم»، كه از نقالان تواناي بروجرد بود، گذراندم و همواره مستمع سخن‌هاي شيرينِ ايشان بودم. او چندين شاگرد داشت ولي هيچ كدام به اندازه‌ي من به اين هنر علاقه پيدا نكرد. در حقيقت شاه‌نامه در رگ‌هاي من جاري شده است، نقل داستان شجاعت، گذشت، تقوي و فداكاري پهلوانان ايراني مرا به وجد مي‌آورد، بايد بگويم كه شاه‌نامه جزیي از زندگي من است.»
سیمره422 پنج اسفند ماه 96 ص5

*چاپ شده در سیمره 443(10 اسفندماه 96)

 

 

 

 

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004