شما اینجا هستید: خانهفرهنگآموزش سواد رسانه‌ای(12)

آموزش سواد رسانه‌ای(12)

پنج شنبه, 07 تیر 1397 ساعت 08:42 شناسه خبر: 3643 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

جامعه‌ی مدنی و ویژگی‌های آن


اندیشه‌ی جامعه‌ی مدنی به شیوه‌های مختلف در آثار فلاسفه‌ی سیاسی مانند: «هابز، لاک، هگل، مارکس، دوتوکویل، جان استوارت‌میل» و هم‌چنین در آثار پست مدرنیست‌ها تفسیر و تحلیل شده‌است (بیوتیگن،191:1381) جامعه‌ی مدنی اصلاحی است که برای نخستین‌بار در قرن هفدهم میلادی توسط فیلسوف سیاسی انگلیسی«جان لاک» به کار رفته که دهه‌ی 1980 به بعد به شیوه‌ی جدیدی در علوم جامعه‌شناسی و سیاس مطرح شد. «پرویز پیران» در مورد سیر حرکتی جامعه‌ی مدنی معتقد است:
این مفهوم در سیر تاریخی خود، مفاهیم گوناگونی را القا کرده است که در واقع به ضرورت‌های مقاطع تاریخی برمی‌گردد، یعنی روزگاری مساوی دولت بوده، زمانی در مفهوم صنف و بخش‌ خصوصی تبلور یافته و امروزه برای فضای مفهوم دولت و فضای حوزه‌های عمومی را در برمی‌گیرد. (پیران،1377: 9-208)
هگل معتقد است که جامعه‌ی مدنی شامل کلیه مناسبات اقتصادی و خانوادگی می‌شود که در خارج از ساخت سیاسی و قضایی دولت قرار داشته و ذاتاً حوزه‌ای از فردگرایی نامحدود است. به عبارتی از دیدگاه هگل دولت در جامعه‌ی مدنی در کنار سایر تاسیسات مدنی قرار م‌گیرد. (علم، 5:1382)
هابرماس در تعریف جامعه‌ی مدنی با تکیه بر حوزه‌ی عمومی می‌نویسد:«جامعه‌ی مدنی مشتمل بر موسسات، نهادها و جنبش‌های کم و بیش خودجوش در حال ظهوری است که خو گرفته‌اند بر این‌که چگونه مسائل اجتماعی در حوزه‌ی زندگی خصوصی طنین‌انداز می‌شود و چنین تعاملات و واکنش‌هایی را در شکل تفصیلی و بسط‌یافته‌ای به حوزه‌ی نفوذ عمومی انتقال می‌دهند و بر اساس جامعه‌ی مدنی، چارجوب و نظامی از موسسات و اجتماعات است که گفتمان حل مسائل منافع عمومی درون شبکه‌ای حوزه‌های عمومی سازمان‌دهی شده را نهادینه می‌کند.» (شریفی طراز کوهی،18:1387)

* ویژگی‌های جامعه‌ی مدنی
سازوکار جامعه‌ی مدنی راه را برای کانالیزه و به فعلیت رساندن خواست و اراده‌ی شهروندان فراهم می‌آورد؛ به‌طوری که اعضای این جامعه دارای حقوق و تکالیف مشخص و تعریف شده‌ای هستند و می‌توانند پیوندهای متقابل ارتباطی را ایجاد و مشارکت فزاینده و مستقیمی را که مبتنی بر برابری است، هموار سازند. با توجه به این مقدمه، ویژگی‌های جامعه‌ی مدنی را می‌توان به شرح زیر عنوان کرد:
1- قانونمند بودن
2- کنترل اجتماعی درون از نوع کنترل کم‌هزینه، پایدار و داوطلبانه
3- فعالیت و مشارکت مدنی
4- حضور مجموعه‌ی نهادها، تشکل‌ها، انجمن‌ها مستقل از دولت
5- توجه به محوریت گفت‌وگو در مناسبات
6- گسترش پلورالیسم و تکثرگرایی
7- گسترش و ترجیح روابط مدنی بر روابط خویشاوندی
8- شفافیت در سیاست‌ها، برنامه‌ها و اقدامات
9- حفظ منزلت فرد و ممانعت از انحلال آن در دولت
10- اهمیت به نخبگان و ایفای نقش کلیدی آن‌ها
11- حضور واسطه‌های ارتباطی آزاد و مستقل
12- پایداری دولت (فقیهی و دیگران،11:1390)

*چاپ شده در سیمره 447(28 فروردین‌ماه 97)
ادامه دارد...

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004