شما اینجا هستید: خانهفرهنگما زاگرس‌نشینان سه برادریم یا هفت برادر؟!

ما زاگرس‌نشینان سه برادریم یا هفت برادر؟!

دوشنبه, 01 مرداد 1397 ساعت 08:13 شناسه خبر: 3719 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

محسن دلفان/ سیمره: غرب ایران و در امتداد رشته کوه زاگرس رنگین‌کمانی از گویش‌ها و فرهنگ‌ها بوده و هست، بخش اعظم این مردم حداقل از قرن سوم و چهارم با دو نام کُرد و لُر شناخته شده‌اند، هرچند غیر از این دو، اقوام دیگری از قبیل فارس، تُرک، عرب و برخی قومیت‌های دیگر نیز حضور داشته‌اند.


همان‌قدر که کُرد و لُر به هم شباهت و آمیزش دارند، در درون خود نیز دارای تنوع فرهنگی و زبانی قابل توجهی بوده و هستند به گونه‌ای که تعیین حد و مرز و ویژگی برای هر یک از این دو، یا زیرمجموعه‌های‌شان کار دشواری است، این موضوع در استان‌های کنونی کرمانشاه و ایلام کار سخت‌تری است. کُردها دارای تنوع زبانی قابل توجهی میان سوران، کرمانج، هورامی و گوران هستند (در این مطلب به کُردان سایر کشورها نپرداخته‌ایم)؛ لرها نیز تنوع زبانی قابل توجهی میان لک، مینجایی، بختیاری، کهگیلویه و غیره دارند. بدین ترتیب سخن از برادری این دو گروه ایرانی راندن کار درستی است، لیکن اخیراً گفتمانی با زبانی چرب و بیانی عوام‌فریبانه برادری زاگرس‌نشینان را در بوق و کرنا کرده است تا نتیجه آن تجزیه بیش از پیش مردم لُر باشد.
روشن است که در صدساله اخیر فعالیت‌های ملی‌گرایانه در کردستان برعکس لرستان فروغی بسیار داشته است، در حالی که در لرستان هویت ملی ایرانی فراتر از هویت لُری مورد استقبال قرار گرفته، در کردستان و تحت تاثیر آن چه در ترکیه و عراق می‌گذرد، هویت کُردی همواره رونق و فعالیتی قابل توجه داشته است، تا جایی که بخش قابل توجهی از مردمی که شناسه‌ی «لُر» داشته‌اند از قبیل کلهر، زنگنه، باجلان و ملکشاهی امروزه خود را «کُرد» می‌شناسند.
اما این تمام ماجرا نیست! اخیراً دامنه‌ی این رونق و فعالیت کردی حتا به مرکز دیرینه‌ی لر کوچک (لُرستان فیلی) یعنی خرم‌آباد نیز رسیده بود و سخن از کُرد بودن لک‌زبانان و ایل چگنی نیز به میان آمده! ولی در دو دهه‌ی اخیر بالاخره سکوت لرستان شکست و جنبش‌هایی پیرامون هویت محلی نیز در میان لرها شکل گرفت. اینک که سخن گفتن از کُرد بودن لک‌ها دیگر مشتری ندارد، و به نظر نمی‌رسد ناسیونالیسم کُرد بتواند با همان روشی که در میان ایلات کلهر و ملکشاهی نتیجه گرفت در ایلات لک نیز با استقبال مواجه شود، گفتمان نوینی در پیش گرفته شده و بعضاً حتا مورد استقبال گروهی از اهل قلم لرستان نیز قرار گرفته است و آن «گفتمان برادری کُرد، لک و لُر» است!
اینک من لک‌زبانی که پدر، پدربزرگ و پدر پدربزرگم خود را «لُر» معرفی کرده است، در سرزمینی به نام لُرستان زندگی کرده و می‌کنم، تمام بزرگان تاریخی سرزمینم خود را با پسوندهای «لُره» و «لرستانی» معرفی کرده‌اند چگونه می‌توانم با خودم (لُر) برادر باشم؟!
راستی اگر قرار است ما زاگرس‌نشینان سه برادر باشیم با نام «کُرد، لک و لُر» و به خوبی و خوشی کنار هم‌دیگر زندگی کنیم، چرا هفت برادر (یا حتا بیش‌تر) نباشیم به اسم «سوران، کرمانج، هورامی، گوران، لک و بختیاری و غیره»؟! چگونه است سوران و کرمانج با آن هم تفاوت زبانی و فرهنگی می‌توانند زیر یک نام (کُرد) انسجام یابند، اما لرستان به خاطر تفاوت زبانی به لُر، لک و بختیاری تجزیه شود و اثری از آن انسجام و هم‌گرایی لُری در لر بزرگ و لر کوچک باقی نماند؟
آری! من یک لُر لک هستم و از نظر زبانی با سایر هم‌تباران لُر بختیاری و لُر مینجایی (چگنی و بالاگریوه) در ابعاد گوناگون اشتراکات و هم‌گرایی‌های بسیار داشته و دارم. با چنین گفتمانی حاضرم با «کُرد» برادر باشم، و خود را بیش از هر قومیت دیگری با ایرانیان کُرد مشابه می‌دانم، اما به هر گفتمانی که تجزیه و نفاق در حوزه‌ی فرهنگی و تاریخی لُر را به همراه بیاورد با سوء‌ظنّ می‌نگرم.
امیدوارم رسانه‌های لرستان، مخصوصاً شبکه‌ی افلاک، بی‌مهری‌های گسترده‌اش به فرهنگ و هویت لرستان، به‌ویژه زبان لکی را کنار بگذارد و با آشنا کردن بیش از پیش کلیه‌ی مردم لُر اجازه ندهد زمینه‌ی سوء‌استفاده از رخوت و خامی هویت‌طلبی در لرستان فراهم آید.

*چاپ شده در سیمره 458(26تیرماه97)

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004