چاپ کردن این صفحه

آموزش سواد رسانه‌ای 19 و 20

سه شنبه, 27 شهریور 1397 ساعت 11:39 شناسه خبر: 3852 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

توسعه‌ی سواد رسانه‌ای
زمانی ما می‌توانیم پیام‌ها را فعالانه پردازش کنیم که سواد رسانه‌ای‌مان را توسعه دهیم و نظارت و کنترل بیش‌تری بر تأثیرات رسانه‌ها داشته داشتیم. برای توسعه‌ی سواد رسانه‌ای می‌توان از هشت مرحله زنجیره‌ای و پیو سته عبور کرد:


۱-پیوستار کسب مبانی
۲-فراگیری زبان
۳-فراگیری شرح و روایت
۴-فلسفه‌ی شکاف و بدببنی بسط دهنده
۵- توسعه‌ی شدید
۶-کاوش تجربی
۷-درک و تفکر انتقادی
۸-مسئولیت اجتماعی

در کشور ما برخی موانع بر سر راه سواد رسانه‌ای وجود دارد:
۱- عدم زیرساخت‌های لازم ارتباطی
۲- نبود انعطاف حقوقی در وضع قوانین رقابتی و نظارت ایجابی در حوزه‌ی رسانه‌ای ایران
۳- بی‌توجهی سیاست‌گذران و برنامه‌ریزان در اختصاص ردیف بودجه به آموزش سواد رسانه‌ای
۴- فقر دانش و اطلاعات رسانه‌ای والدین، آموزگاران و کارگزاران رسانه‌ای
اما راه‌کارهایی که برای رفع این موانع می‌‌توان پیشنهاد  داد:

الف) روش سیاست‌گذاری
۱- انجام تحقیقات و مطالعات تطبیقی به منظور ارائه‌ی الگوی ممکن و مطلوب
۲-وارد کردن سواد رسانه‌ای در نظام آموزشی کشور
۳-ایفای نقش دیده‌بانی و نظارت دائم بر توسعه‌ی سواد رسانه‌ای
۴- ارزش‌هایی منسجم و همه‌جانبه برای فهم مستندات مربوط به اثربخشی آموزش سواد رسانه‌ای در کشور

ب) روش قانون‌گذاری
۱- نگاه قانونمند به سواد رسانه‌ای به عنوان یک ابزار نظارتی و دفاعی در برابر پروژه‌های ارتباطی و هدفمند
۲- اختصاص بودجه برای آموزش سواد رسانه‌ای در قوانین بودجه‌ای سال

پ) روش اجرایی
۱-تهیه و تنظیم کتب درسی مناسب و
۲- برنامه‌های دیداری و شنیداری قابل دست‌رسی
۳- به کارگیری مشاورین خبره سواد رسانه‌ای در مدارس
۴- راه‌اندازی تشکل‌های غیردولتی
5- نظارت والدین بر برنامه‌هایی که کودکان مشاهده می‌کنند.

**

نظریه‌های رسانه در تعامل با سواد رسانه‌ای
نظریه‌های وسایل ارتباط جمعی که با مفهوم شهروندی سواد رسانه‌ای در ارتباط است در برگیرنده‌ی نظریاتی است که به چگونگی تاثیرپذیری افراد از رسانه‌ها توجه دارند و به علاوه درجات مختلفی از ساخته شدن مفاهیم اجتماعی را به واسطه‌ی استفاده از رسانه مورد توجه قرار می‌دهند:

*نظریه برجسته‌سازی: در نظریه‌ی برجسته‌سازی‌ها لزوماً به ما چنین القا نمی‌کنند که درباره‌ی یک موضوع چگونه فکر کنیم بلکه الویت‌بندی موضوعات را انجام می‌دهند که پیام‌ها بر اساس آن پوشش داده می‌شوند.


*نظریه یادگیری اجتماعی: مدل‌های سواد رسانه‌ای می‌توانند منبع مشاهده‌ای و یا اتفاقی برای یادگیری مخاطبان باشند.


*نظریه استفاده و خشنود: اعتقاد این نظریه آن است که برخی از بازتاب‌ها و تاثیرات رسانه‌ها به چگونگی استفاده مخاطب و میزان برآورده شدن نیاز وی از رسانه است.
*نظریه گلوله جادویی: در این نظریه ادعا وجود دارد که می‌‌توان رفتار مخاطبان را کنترل و تغیر داد و مخاطب را موجودی منفعل به شمار آورد.


* نظریه انتقادی: در این نظریه اصل بحث بر سر قدرت است و در همین بحث نحوه‌ی توزیع قدرت است که ابزاری تاثیرگذار بر مخاطبان مورد توجه قرار می‌گیرد.


*نظریه مارپیچ سکوت: این نظریه بیان می‌کند که آن دسته از مخاطبانی که نظریات آن‌ها شبیه نظریات حاکم و مطرح رسانه‌ها نیست، به ناچار و یا از ترس منزوی شدن سکوت اختیار می‌کنند.


*نظریه کاشت: در این نظریه بیان می‌شود که اثرات تلویزیون برمخاطب اندک، تدریجی و غیرمستقیم ولی به صورت انباشتی، متراکم و در بلندمدت است که موجب می‌شود که مخاطب در طول زمان و به مرور از رسانه‌ها تاثیر بپذیرد.


*نظریه امپرالیسم فرهنگی: این نظریه فلسفه‌ی پیدایش رسانه‌های فراگیر غربی را استعمار و سلطه‌ی فرهنگی می‌داند. این نظریه معتقد به قدرت شدید رسانه‌ها و ضعف مخاطبان در برابر پیام رسانه‌هاست.

*نظریه نشر و نوآوری: در تکمیل نظریه‌های فوق باید به نظریه راجرز اشاره‌ی ویژه‌ای داشته باشیم و کاربرد این نظریه را در ارتباط باسواد رسانه‌ای بیان کنیم. راجرز نشر و اشاعه را این گونه تعریف می‌‌کند: فرآیندی است که طی آن با استفاده از کانال‌های معینی می‌توان اعضای یک محیط اجتماعی را در ارتباط با یک نوآوری آگاه کرد. چون سواد رسانه‌ای نوعی نوآوری فناوری محسوب می‌شود مناسب خواهد بود که برای درک بهتر از نشر و اشاعه‌ی سواد رسانه‌ای در نظام‌های اجتماعی از اصول فکری نظریه مذکور استفاده شود. از چارچوب‌های تعیین شده در این نظریه می‌توان فهمید که چرا برخی افراد سواد رسانه‌ای را اقتباس می‌کنند و برخی دیگر نه.        

*چاپ شده در سیمره 454 و 455 (27 خرداد و 5 تیر97)