شما اینجا هستید: خانهفرهنگآموزش سواد رسانه‌ای(25) و(26) و (27)

آموزش سواد رسانه‌ای(25) و(26) و (27)

سه شنبه, 10 مهر 1397 ساعت 09:27 شناسه خبر: 3898 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

اصول کلی سواد رسانه‌ای



* مراحل کسب سواد رسانه‌ای
-داشتن آگاهی کامل در خصوص استفاده از رسانه‌ها
-نگاه منتقدانه به محتوای رسانه‌ها
-تحلیل جنبه‌های فرهنگی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در رسانه‌ها
-استفاده از رسانه برای تغییرات اجتماعی
* در دنیای امروز رسانه‌ها یکی از اجزای اساسی جوانع انسانی به شمار می‌روند. لذا سواد رسانه‌‌ای شامل تحقیق، تحلیل، آموزش و نیز آگاهی از تاثیر رسانه‌ها بر روی افراد اجتماع است و در پس آن سواد رسانه‌ای با مفهوم تفکر نقادانه و مبتنی بر شناخت مطابقت دارد.
* در هر حال سواد رسانه‌ای قصد هوشیاری و اختیار بخشی به مخاطب را دارد و در چنین عصری این مهارت‌ها پایه و اساس و آینده‌ی جامعه آگاه را تشکیل می‌دهند و باعث تقویت و قدرتمند شدن ساختارهای دموکراتیک جامعه می‌شود.
*ملاحظه می‌شود که یکی از پیامدهای تحلیل و درک پیام‌های رسانه‌ای افزایش آگاهی رسانه‌ای در جامعه است که می‌تواند منجر به ساختارهای دموکراتیک جامعه نیز بشود.
نظریه‌ی سواد رسانه‌ای بر شش اصل کلی استوار است. هر یک از این اصول باید پذیرفته شود تا خوانندگان بتوانند این نظریه را سودمند بیابند.


الف) اصل مسئولیت
مسئولیت اصلی و آغازین افزایش سواد رسانه‌ای به عهده‌ی خود فرد است. هیچ انگیزه‌ای برای تغییر نخواهد بود مگر این که شخص خود پاسخ‌گوی سواد رسانه‌ای باشد. نهادهایی چون حکومت، بازار، دین، رسانه‌ها و خانواده می‌توانند منابعی برای کمک به افراد باشند (همان‌گونه که می‌توانند مانعی برای آنان باشند.)
نهادهایی چون آموزش (که بسیار گسترده است) مسئولیت ویژه‌ای برای ایجاد ساختارهای دانش و ارائه‌ی دلایلی برای گسترش سواد رسانه‌ای دارد. اما در نهایت مسئولیت خود افراد است که آنان را وامی‌دارد تا با دیدگاه سواد هماهنگ شده و پیوسته بکوشند سطح سواد رسانه‌ای خود را بالا ببرند.

کارشناسان در موقعیت‌هایی می‌توانند نفوذشان را بر دیگران اعمال کرده تا مردم به ویژه بچه‌ها بدون این که تصمیم گیرنده آغازین باشند، بتوانند به کمک آنان سواد رسانه‌ای خود را افزایش دهند. اما برای معنادار بودن این دگرگونی، لازم است مخاطبان به این باور برسند که افزایش سواد رسانه‌ای مهم است و برای پایایی آن باید همواره از چگونگی گزینش اطلاعات گوناگون و پیامدهای آن، آگاه باشند.

ب) اصل تاثیرات
مرکز توجه هر نظریه در باره‌ی سواد رسانه‌ای بایستی بر چگونگی تاثیرات رسانه‌ها بر مخاطبان متمرکز باشد. همه‌ی نگرانی‌های دیگر از این مسئله‌ی اصلی پیروی می‌کنند. مسئله‌ی تاثیر رسانه‌‌ها، باید تاثیرات منفی و مثبت را یکسان دربرگیرد. نظریه‌ای که تنها بر دوری از تاثیرات منفی تمرکز کند. تنها یک نظریه واکنشی است و نمی‌تواند مخاطبان کجا باید بروند و کجا نباید بروند.
چنین نظریه‌ای هیچ شناختی به مخاطبان نمی‌دهد تا در سایه‌ی آن به راه‌بردهایی دست یابند که از مخاطرات برآمده از تاثیرات منفی رسانه‌ها در زندگی روزمره‌ی خود دوری گزینند، مگر درباره‌ی تاثیرات منفی و عوامل گوناگونی که در این تاثیرات نقش دارند، شناخت خوبی نداشته باشیم، تدوین مقررات دولتی، کاری بی‌جاست.


پ) اصل تفسیر
انسان‌ها موجوداتی تفسیرگرند. این یکی از ویژگی‌های ذهن انسان است. محور شناخت انسان‌ها، دانستن این است که ذهن آنان چگونه کار می‌کند. ذهن انسان یک ابزار ساده‌ی محاسبه‌گر نیست، بلکه بسیار پیچیده‌تر از هر رایانه‌ است؛ چرا که هر پنداری را می‌تواند تصویر کند، احساسات را هم بیامیزد، خیال‌پردازی کند، خود واکنش‌گر باشد، راه‌های میان‌بر برگزیند، در جریان اشتباهات منطقی نکوهش شود. بنابراین پرسش‌های زیر به چیزی بیش‌تر از پاسخ‌های ساده نیازمند است:
چرا مردم با پیام‌های رسانه‌ای خاصی رودر رو شده و از بقیه چشم می‌پوشند؟ مردم چگونه پیام‌های رسانه‌ای را درک می‌کنند؟ چگونه معنای خود را از پیام‌های رسانه‌ای می‌سازند؟ باید به این پرسش‌ها پاسخ‌های خوبی داده شود تا دلیل متقاعد کننده‌ای برای هریک از سازوکارها فراهم شود تا در سایه‌ی آن به تک تک افراد در افزایش سواد رسانه‌ای کمک کرد. این نظریه بر پژوهش‌هایی استوار است که در حوزه‌ی روان‌شناسی شناختی انجام شده و بر این اساس به پرسش‌های گفته شده پاسخ داده تا بستری منطقی برای مفهوم سواد رسانه‌ای و مهم بودن آن ارائه باشد.
بنابراین پرسش‌های ضروری عبارتند از: چه کسی تفسیرها را کنترل می‌کند؟ به عبارت دیگر آیا تفسیرهایی به عنوان مبنای حقیقت پذیرفته شده و به یاد سپرده می‌شوند که شخصی نباشند؟ براساس این نظریه بسیار بهتر است که افراد خود فرآیند معناسازی را کنترل کنند.
کنند. اما این نیز اشتباه است که همه‌ی مفاهیم مشترک را واگذاشته و از اصطلاحات و تصاویر مشترک مفاهیم شخصی بسازند، چرا که این مفاهیم مشترک با ارتباطات بنیادین ما سروکار دارد.



ث)اصل قدرت
دانش قدرت است. اگر مردم بخواهند معناسازی را خود در دست گیرند، به دانش‌های گوناگونی نیازمندند. آنان بدون دانش، نمی‌توانند دگرگونی‌های ناگریز را در مسیری مثبت هدایت کنند. مردم، به ویژه در پنج حوزه نیازمند شناختند: محتوا رسانه‌ها، صنایع رسانه‌ای، تاثیرات رسانه‌ای، جهان واقعی و خویشتن. مردم با داشتن آگاهی از این پنج حوزه می‌توانند برای جست‌و‌جو و یافتن اطلاعات، کار کردن با اطلاعات و ساختن معنا از آن اطلاعات، که در رسیدن به اهدافشان یاری‌گر است، بهتر تصمیم بگیرند.
این ساختارهای دانش می‌تواند گزینه‌های بیش‌تری را برای رویارویی و پردازش اطلاعات، به مردم ارائه کنند. اگر مردم گزینه‌های خود را در هر مرحله از فرآیند به خوبی بشناسند بهتر می‌توانند تصمیم بگیرند. هم‌چنین، با ارائه دیدگاهی روشن‌تر، به آنان کمک می‌کند تا تفاوت بین جهان واقعی و جهان ساختگی توسط رسانه‌ها را دقیق‌تر ببینند. ساختارهای دانش با نقشه‌های روشن خود مردم را در جهان رسانه‌ای هدایت می‌‌کنند تا در سایه‌ی آن (و بدون سردرگمی در مسائل مهم از دید رسانه‌ها) به تجربیات و اطلاعاتی دست‌یابند که برایشان مهم است.

ج) اصل هدف
هدف سواد رسانه‌ای، توانمندی افراد است تا کنترل را از رسانه‌ها گرفته و خود در دست گیرند. هنگامی که مخاطبان درباره‌ی خوگرفتن با رسانه‌ها، رویارویی با پیام‌ها و پیامدهای آن نمی‌اندیشند، کنترل این‌ها به رسانه‌ها واگذار می‌شوند. هم اکنون رسانه‌ها بیش از مخاطبان کنترل خوگرفتن با رسانه، رویارویی با پیام و تفسیرهای خودکار و روزمره‌ای که از پیام‌ها می‌شود را با برنامه‌ریزی در دست دارند.
مردم رفته رفته باگسترش سواد رسانه و با آگاهی بیش‌تر نسبت به انتخاب‌های خود (در رویارویی، تفسیر و تاثیر پیام‌ها) در رسیدن بهتر به اهداف شخصی، این کنترل‌ها را بیش‌تر به دست می‌گیرند. اما آنان چگونه می‌توانند به این چیرگی دست یابند؟ نخست، باید ماهیت مرکز تصمیم‌گیری فردی خود را بشناسند. این جایگاه همان چیزی است که تصمیم‌گیری‌ها را رهبری می‌کند. هرچه آنان در مورد مرکز تصمیم‌گیری خود  بیش‌تر بدانند، بهتر می‌توانند برای رسیدن به اهداف پیامی خود از آن بهره‌مند شوند.

چاپ شده در سیمره 460 و 461  و463 (10 و 18 اَمرداد و 5 شهریور 97)

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004