شما اینجا هستید: خانهفرهنگبرترین بهانه برگزاری جشن «یلدا» استواری پیوندهای مهرآمیز است

برترین بهانه برگزاری جشن «یلدا» استواری پیوندهای مهرآمیز است مطلب ویژه

جمعه, 30 آذر 1397 ساعت 12:55 شناسه خبر: 4086 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

 چهره‌ی ماندگار ادبیات کشور گفت: «برترین بهانه در جشن«یلدا» استواری پیوندهای مهرآمیز است و اگر کسی نتواند خوان آیینی آن را بدان‌سان که می‌سزد، بگسترد گزندی به این جشن نخواهد رسید.»

استاد میرجلال‌الدین کزازی در خصوص آیین‌های ایرانیان در شب یلدا گفت:« جشن و آیین شب یلدا یکی از کهن‌ترین آیین‌ها و جشن‌های ایرانی است.»

 وی افزود:« این جشن را اگر بسیار فراخ بدان بنگریم می توان آن را در شمار جشن‌هایی بدانیم که با خورشید و روشنایی و روز در پیوندند.»

این محقق و پژوهشگر برجسته‌ی کشور با بیان این‌که پیشینه‌ی جشن‌های ایرانی این ویژگی را در خود نهفته می‌دارند، گفت:« در جشن و آیین شب یلدا هم انگیزه بنیادین همین ویژگی است.»

جشن شب یلدا  جشن زایش «مهر» است

وی تصریح کرد:« در این شب یعنی شبی که جشن شب یلدا یا به سخنی نغزتر و برازنده‌تر، جشن زایش «مهر» در آن برگزار می‌شود، خورشید که نام دیگر آن در زبان پارسی «مهر» است ارزش و ارجی بیش از پیش می‌یابد.

استاد کزازی ادامه داد:« ایرانیان در شبی که دیریازتر و تاریک تر از دیگر شب های سال است، روزگار را به سر می‌آورند. به گونه‌ای نمادین دیریازی و تیرگی بسیار این شب انگیزه ای شده است که بیش از پیش به خورشید، به روشنایی و به روز بیندیشند.»

وی با بیان این‌که از سویی دیگر این جشن در نخستین روز یا شب از زمستان برپای داشته می‌شود، گفت:« زمستان روزگار تیرگی و سرماست که در چشم ایرانیان پدیده‌های زیانبار، گزندرسان و اهریمنی هستند.»

مردم می‌کوشند در شب یلدا تا رخشیدن روز بیدار و هوشیار بمانند

این چهره‌ی ماندگار ادبیات کشور افزود:« از همین روی مانند دیگر جشن‌های ایرانی، خانواده‌ها می‌کوشند که بزمی بیارایند و خویشان، دوستان و آشنایان را به آن بزم فرابخوانند و در کنار آنان این جشن را برگزار کنند.

استاد کزازی به سایر ویژگی‌های آیین‌های ایرانیان در شب یلدا پرداخت و گفت:« ویژگی‌ دیگر در جشن و آیین شب یلدا آن است که ایرانیان بکوشند شب را زنده بدارند و تا دمیدن خورشید و رخشیدن روز بیدار و هوشیار بمانند.»

وی افزود:« از همین روی چاره‌هایی اندیشیده اند تا گذار این شب دیریاز کمتر دریافت بشود و آن را به‌گونه‌ای بگذرانند که مایه‌ی رنج و آزارشان نشود. زیرا زنده داشتن این شب به ناچار همراه با چشم پوشیدن از بستر ناز و آسایش است.»

ایرانیان پیوندهای نمادشناختی با خورشید و روز را بر خوان یلدا می‌نهند

این پژوهشگر برجسته‌ی کشور گفت:« از همین روی شاید در جشن و آیین شب یلدا خوانی نمادین هم گسترده می‌شود که بر این خوان هم‌چنان آن‌چه را پیوندی نمادشناختی با خورشید و روز دارد، می‌نهند.»

وی تصریح کرد:« یکی از بایسته‌های این خوان آجیل شب یلدا است. این آجیل می‌باید از میوه‌ها و فرآورده‌هایی باشد که برشته نشده و خام مانده باشند زیرا «مهر» یا خورشید که سخن‌سالار بزرگ «شروانی خاقانی» او را به شیوه‌ای پندارینه «آشپز آسمان» نامیده است، این میوه‌ها را می‌پرورد و می‌بالاند.»

استاد کزازی گفت:« اگر خورشید نتابد و پرتو زندگی بخش خویش را از گیتی دریغ بدارد، زندگی از میان خواهد رفت، هیچ گیاهی نخواهد رست، هیچ درختی نخواهید بالید، شاخ و برگ نخواهد گسترد و هیچ میوه‌ای نیز به بار نخواهد آمد.»

آجیل شب‌یلدا نشانه‌ای راز آلود از هستی‌بخشی خورشید است

وی تصریح کرد:« آجیل شب یلدا نشانه‌ای رازآلود از این هستی‌بخشی و زندگی آفرینی خورشید است.»

این چهره‌ی ماندگار کشور گفت: «از سوی دیگر ایرانیان بایسته می‌دانند که بر این خوان، انار هم بنهند و انار نیز به گونه‌ای نمادین یادآور خورشید است، زیرا در رنگ و ریخت به آن می‌ماند.»

وی تصریح کرد:« انار میوه‌ای است که در فرهنگ ایرانی ارزش باورشناختی دارد. این میوه با ناهید هم در پیوند است که بر پایه‌ی باوری باستانی «مهر» از او زاده می‌شود.»

استاد کزازی ادامه داد:« «مهر» آن دین‌آوری است که آیینی را در روزگار اشکانی در ایران گسترش داد و این آیین از مرزهای ایران فراتر رفت و در قلمرو جهان شاهی روم آیینی فراگیر و همگانی شد. بر همین روی پیوندی تنگ در میانه «مهر» و «ناهید» است.»

شاهنامه‌خوانی و فال‌زنی با دیوان خواجه از ترفندهای ایرانیان برای زنده نگاهداشتن شب یلدا

وی در خصوص سایر آیین‌های شب یلدا گفت:« از ترفندهای دیگر که در این شب ایرانیان می‌زنند تا آن را زنده بدارند در روزگاران سپسین می‌توانیم به شاهنامه‌خوانی یا فال‌زنی با دیوان خواجه بازگردیم.»

این چهره‌ی ماندگار ادبیات کشور تصریح کرد: «داستان‌های شاهنامه را کسی برمی‌خوانده است و این داستان‌ها آن‌چنان دلپذیر و گیرا و فسون‌بار بوده است که شنوندگان با شنیدن آن‌ها آن‌چنان از زمان و گذر آن ناآگاه می‌مانده‌اند که به آسانی می‌توانسته‌اند این شب را به روز برسانند. به همان سان با فال زنی با دیوان خواجه بزرگ.»

برترین بهانه و نیرومندترین انگیزه در جشن‌های شب یلدا استواری پیوندهای مهرآمیز است

وی افزود:« این خوان آیینی که ما در این شب می‌گستریم، بخشی از ویژگی‌ها و آیین‌‌های شب یلدا است اما برترین بهانه و نیرومندترین انگیزه در برگزاری این جشن مانند دیگر جشن‌های ایرانی، آن است که ایرانیان به بهانه‌ی جشن شب یلدا، گرد یک‌دیگر بیایند، بزمی بیارایند و شبی را با هم به روز برسانند تا پیوندهای مهرآمیز که بایسته‌ی زندگانی آدمی است و بی‌آن‌ها نمی‌توان در جهان بدان‌سان که می شاید زیست، ژرفا و استواری بیش‌تری بگیرد.»

استاد کزازی تاکید کرد:« اگر کسی به هر روی نتوانست این خوان آیینی را بدان‌سان که می‌سزد، بگسترد گزندی به این جشن نخواهد رسید. شاید خانواده‌ای آن توان را نداشته باشد که آجیل یا انار یا هر چه مانند این دو را در خوان‌های آیینی جشن‌ها فراهم بیاورد.»

آن‌چه در جشن‌های ایرانی ارزشمند بوده گرد هم آمدن است

وی خاطرنشان کرد: «آنچه در جشن‌های ایرانی ارزشمند است و می‌توان گفت از دیدی به پاس آن‌ها این جشن‌ها پدید آمده است، همان گرد هم آمدن و زمان را در پیوند و گفت‌وگو با یک‌دیگر گذرانیدن است.»

این چهره‌ی ماندگار ادبیات کشور افزود: بدین گونه است که ایرانیان می‌توانند بیش با یک‌دیگر آشنایی بیابند و به پیوندهای تازه با دیگران برسند و به یاری این پیوندها وابستگی روانی و رانه‌ای(عاطفی) در میانشان استوارتر بشود. این پیوندها پشتوانه‌هایی نیرومند برای آنان می‌آفریند که هر زمان نیاز داشته باشند می‌توانند برآن‌ها بنیاد کنند.»

وی در پایان گفت: «از سوی دیگر به یاری این جشن‌هاست که فرهنگ ایرانی و منش ایرانیان از گزند و آسیب به دور خواهد ماند، چیستی ایرانی هم‌چنان بر جای خواهد بود و ایرانیان با گرانسنگی فرهنگ خویش و با پیشینه ارجمند و والای نیاکانشان ژرف‌تر، بسزاتر و استوارتر آشنا خواهند گردید و پیوند خواهند گرفت.»

گفت‌وگو از: طیبه قدمی/ مهر

 

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004