شما اینجا هستید: خانهفرهنگپاسخ کارگردان «روزهای بی‌قوام» به یک نقد

پاسخ کارگردان «روزهای بی‌قوام» به یک نقد

یکشنبه, 21 بهمن 1397 ساعت 09:58 شناسه خبر: 4216 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

 اشاره: احسان ملکی کارگردان  نمایش «روزهای بی‌قوام» که در تالار ماه حوزه‌ی هنری خرم‌آباد در حال اجراست، متن زیر را در پاسخ یکی از منتقدان خود که در كانال مجازي لرستان نيوزمنتشر شده برای سیمره نیز ارسال کرده که عینا می‌خوانید.

مباحثه و گفت‌وگو در مسائل اجتماعي فرهنگي امر مباركي است. جناب آقاي احساني قصد داشتم شما را به ديدن نمايش روزهاي بي‌قوام دعوت كنم  چرا كه پس از يادداشت و نه نقد شما متوجه شدم كه شما اساساً اين نمايش را نديده‌ايد و يا قبل از ديدن يادداشت خود را از پيش تنظيم كرده‌ايد اما براي روشن شدن موضوع نكاتي چند متذكر مي‌شوم.

 

یک روز از زمان اجرای نمایش «روزهاي بي قوام» کار این‌جانب احسان ملكي، در تالار ماه حوزه هنري لرستان گذشته بود که چشم‌مان به نوشتن نقدی بر آن روشن شد، در این شرایط که بی‌تعارف هنر نمایش چندان روزگار خوشی ندارد، برای بنده‌ی کارگردان و محقق تئاتر دیدن نقد از یک نمایش بهت بر انگیز بود، به همین خاطر و با عنایت به این حدیث نبوی، (من لم یشکر مخلوق، لم یشکر الخالق) وظیفه خویش می‌دانم که صادقانه از نویسنده‌ی ارجمند و سایت محترم لرستان نيوز سپاس و تشکر نمایم و مطالبی چند را هم برای روشن شدن ذهن نقاد گرامی به عرض برسانم.

 آقای نقاد، متذکر شده‌اند که، نمایش‌نامه، به لحاظ هويتي با مشکلاتی مواجه است. حال پرسش بنده از آقای نویسنده‌ی نقد این است لطفاً بفرمایید؛ از کی تا به حال مد شده است که  اثر بي‌هويت به نمايش برود؟!! که افراد بی‌سوادی چون بنده و امثال بنده از آن بی‌خبریم؟! و بی‌گمان باید اذعان کنم شیوه‌ی دیدن یک نمایش (تئاتر) رویای شماست و قطعاً اهل فن و کارشناسان محترم تئاتر با بنده در این خصوص هم عقیده‌اند، که برای پر کردن سطور یک نقد نباید بدعت‌گذاری کرد.

ـ نقاد محترم مدعی شده‌اند که نمایش «روزهاي بي‌‌قوام» یک اثر ابزود و بي‌هويت زمان و مكانيست‌!! و به لحاظ تعریف رویکرد یگانه‌ای ندارد؛ اول اين كه تلاش نويسنده منتقد كاملاً هدفمند و برنامه‌ريزي شده جهت برچسب زدن به كار پر زحمت گروه اجرايي بوده و هست آقايان لطفاً حاشيه‌سازي نكنيد... این‌که هويت اثر ما كاملاً مشخص شده و كاملاً واضح هست كه در چه دوره‌اي مي‌گذرد از ديالوگ‌ها و رفتار نيروهاي نظامي و امنيتي گرفته تا طراحي لباس گرفته، آكساسوار، افكت و موسيقي استفاده شد در روند اجرايي؛ طراحي لباس استفاده شده اشاره واضح به چه دوره است؟؟؟ فقط ما نمي‌توانستيم با توجه به محدوديت‌ها پوشش آن زمان را عيناً به صحنه ببريم تا شما كاملاً متوجه بشويد زمان و مكان نمايش را تشخيص دهيد. جناب آقاي منتقد در تئاتر ما با دنياي نشانه طرف هستيم امروزه مخاطبان كاملاً باهوش هستن و با نشان دادن نشانه و قرار داد الماني كاملاً مي‌پذيرند كه قرار است چه چيزي را ببيند. حال شما هم كه قطعاً باهوش هستيد ولي اين نوع نگاهتان به چه دليل بوده و هست خدا مي‌داند... چون اثر ما كاملاً مشخص هست كه در چه زمان و مكاني مي‌گذرد به طور مثال اشاره به صحنه سرمه و دريا كه صداي مداحي مرحوم حاج حبيب به همراه هيئت عزاداي كه در شب حكومت نظامي به خيابان آمده كه به يك‌باره صداي گلوله و تيراندازي و شعار مرگ بر شاه سر مي‌دهند و كامل و واضح به گوش مي‌رسد خوب باز هم اذعان داريد كه زمان و مكان مشخص نيست!؟

 چه خوب بود نقاد محترم، قبل صحبت کردن درباره‌ی نمایش‌ مختصر مطالعه‌ای در زمینه‌ی نشانه‌شناسي در تئاتر را انجام می‌دادند و بعد چنین حکمی کلی و قاطع صادر می‌فرمودند!

لاجرم برای این‌که خدای ناکرده حقیر متهم به تخریب کسی نشوم به شما برادر منتقدم پيشنهاد مي‌كنم كتاب نشانه‌شناسي آقاي فرزان سجودي را حتماً مطالعه فرماييد و بعد در مورد بحث تخصصي فرم و ساختار اجراي اثر بنده به صحبت بنشينيم

و در پايان عرض می‌کنم برادر، هر گردی گردو نیست، ای کاش باز هم قبل از صدور چنین حکمی، مختصر صحبتي مي‌داشتيم.

بن‌مايه اصلي متن يك اثر سياسي و اجتماعي است كه بارها به آن اشاره مي‌شود، پردازش به اين موضوع از سوژه‌هاي تکراري است که ما خواستيم با يك نگاه جديد براي مخاطبان امروزي به صحنه ببريم ...

    کسي که مقوله‌اي را نمي‌شناسد اما در سطحي گسترده مرتکب اظهارنظر درباره‌ی ‌آن مقوله مي‌شود و بدين‌وسيله افکارعمومي را مشوش مي‌سازد. حال عصر، عصر تکنولوژي است. اين اثر يك اثر ميني ماليستي مولتي مديايي به اجرا رفته پس خواهشاً با شناخت درست به شيوه‌ی اجرايي نقد بنويسيد.

اثري که موضوعش شهادت شهيدان انقلابيست، شما آن‌قدر ذهنت را متوجه موردي فرعي در اين اثر کرده‌اي که موارد اصلي را نديده‌اي؛ آهنگ پايان نمايش را به خاطر مي‌آوري؟ از خون جوانان وطن لاله دميده اين آهنگ تاريخ دارد و كاملاً مشخص است، اگر بخواهم برايت مثال بياورم چندين صفحه روزنامه پر مي‌شود. اما به مصداق؛ چون که صد آمد، نود هم پيش ماست! همين‌جا بسنده مي‌کنم.

    اميدوارم اشتباه کنم که مي‌گويم:«حقيقتاً شما اصلاً مفهوم نمايش‌نامه را درک نکرده‌ايد؛ اين را در بيست و سومين سال حضورم در عرصه‌ی تئاتر مي‌‌گويم و پاي آن مي‌ايستم.» بنده در طي زمان توليد اين نمايش مجدد چندين کتاب در ارتباط با تاريخ ايران قبل انقلاب اسلامي مطالعه کردم براي آن‌که به اطلاعات خود بي‌افزايم و به اثري که قرار است آن را به صحنه ببريم نزديک‌تر شوم.

    کاري که پيداست شما براي نزديک شدن به نقشتان- يادداشت نويس- انجام نداده‌ايد، باز هم اميدوارم دريافتم اشتباه باشد: به نظر مي‌رسد شما از نظر رواني با موضوع تيتر يادداشت‌تان درگيري ذهني داريد. مثل اين‌که در ذهنتان- خودآگاه يا ناخودآگاه- از جانب خود، کس يا کساني متهم هستيد اما مي‌‌خواهيد خود را مبري کنيد- انشاءالله که مبري شويد- اما به چه قيمتي؟ لطمه به هنري که براي آن يادداشت مي‌نويسيد؟ لطمه به کساني که صادقانه با وجود همه‌ی سختي‌هاي موجود براي تئاتر، اين هنر والا وقت و انرژي مي‌گذارند؟ آيا نمي‌دانيد که با انتخاب چنين عناويني براي يادداشت‌هايتان نه به يک نمايش بلکه به کليت تئاتر و به جامعه تئاتري کشور لطمه مي‌زنيد؟ اميدوارم نيت‌تان اين نباشد. هرچند که شنيده‌ام مسبوق به سابقه‌ايد و هر از چندگاني با تيترهاي نادرست، تئاتر را نشانه مي‌گيريد. شما را به وجدانتان وا مي‌گذارم.

و در آخر:

برادر عزيز، هنر نمایش و نمایش‌نامه‌نویسی مانند سینما یک رشته‌ی تخصصی است و کسی که در این حوزه نقد می‌نویسد می‌باید یا دارای تحصیلات عالی و دانشگاهی در این زمینه باشد یا دارای تجربه کافی در نوشتن نمایش‌نامه یا کارگردانی تئاتر باشد يا حداقل در اين حوزه‌ي تخصصي قلم فرسايي كرده باشد؛ نه به‌عنوان یک بیننده عام در مقام اساتید این هنر سخن براند. لطفاً بفرمایید شما تا به‌حال چند نمایش‌نامه نوشته‌اید؟ چند تئاتر کار کرده‌اید؟ يا حداقل چند اجراي حرفه‌اي تئاتر و نه جُنگ شادي و ميان پرده ديده‌ايد چه کار پژوهشی در این حوزه انجام داده‌اید و تحصیلات شما در زمینه‌ی نمایش در چه سطحی است؟ و اگر کاری انجام نداده‌اید پژوهشی ننوشته‌اید و تحصیلاتی در این رشته ندارید با چه جرئتی در مورد این هنر سخن می‌گویید و نظرات شخصی خود را به در جایگاه نقد تعمیم می‌دهید! مگر هر کسی از راه برسد می‌تواند با هر میزان از سواد و تجربه راجع به هرچه که خواست نظر علمی و کارشناسی بدهد!؟ دیگر آن‌که از شما می‌خواهم که برای نظرات شخصی خود از ولایت و انقلاب خرج نفرمایید. انقلاب و ولایت متعلق به هیچ گروه و حزبی نیست انقلاب به گفته‌ی امام و رهبری انقلاب متعلق به تمام آحاد ملت است.

 موفق باشید.

با احترام: احسان ملكي

 

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004