شما اینجا هستید: خانهفرهنگآیینی به‌آیین

آیینی به‌آیین مطلب ویژه

چهارشنبه, 29 اسفند 1397 ساعت 20:38 شناسه خبر: 4306 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
amihushang garavand amihushang garavand seymare

امیرهوشنگ گراوند/ سیمره: نوروز مادر روزها و زیباترین و ماندگارترین یادگار باستانی ایرانیان است که با ورق خوردن دفتر روزگار و حوادث، کهنه‌شدنی نیست و هر سال و در هر شرایط و مقطع تاریخی با الهام از تابلوی بهار رنگ‌آمیزی و نوش می‌کنیم. آیینی پرمعنا و گرانبها که یونسکو به‌عنوان میراث معنوی بشر و روز جهانی ثبت و جشن‌اش می‌گیرد و هم‌زمان با آغاز سال در ایران، سازمان ملل با سفره‌آرایی ایرانی هفت‌سین خاص نوروز در صحن خود به استقبالش می‌رود. 

 راستی راز ماندگاری این سنت دیرینه در چیست و آن را در چه چیزی باید جُست؟ در این روز نه شاهی به تخت نشسته نه پیامی از آسمان آمده و نه میلاد پیام‌آوری جدید در سرزمین موعود ستاره‌ی سعدش در آسمان مشرق زمین و پارس درخشیده و بشارت داده شده است. سنتی بشکوه و استوار که به‌رغم افسانه‌ها و اسطوره‌هایی که حول آغازگاه و دور و بر چند و چون به وجود آمدنش پیچیده‌اند هیچ نسبتی با مناسبت‌های تاریخی و مذهبی و سیاسی و فتح‌الفتوح فلان سردار و جهانگشایی بهمان پادشاه ندارد جز یک نسبت طبیعی با طبیعت خودش. 

ماندگاری و زیبایی نوروز که دشمنی و هجوم اقوام و عقاید خارجی و داخلی مختلف در طول تاریخ نتوانسته از پای‌اش درآورد و به حاشیه و سایه ببرد و خود را جایگزین آن کند، به این است که اتفاقاً روزی از هیچ‌کدام این روزها که گفتم نیست. روز نوروز است و بس؛ که به گردش یک پدیده طبیعی طبیعت برمی‌گردد که در تقویم خورشیدی، زمین در چرخش سالانه‌اش به دور خورشید با گذر از مدار چهار فصلی‌اش می‌آید و درست در اول هر بهارِ ایرانی به نقطه‌ی اعتدال ربیعی می‌رسد و این روز را ایرانیان و ایرانیانی خوش‌فکر آغاز سال و نوروز نام کرده و عید ایرانیان به‌شمار است و آن را به‌شکوه هرچه تمام‌تر همه با هر داشته مادی و معنوی و در هر حال و اوضاع تاریخی‌ـ سیاسی سال‌نمای خود را با آن آغاز و ورق می‌زنند و جشن‌اش می‌گیرند و گرامی‌اش می‌دارند به رسم و سنتی ستودنی و معلوم و آداب و آرایشی و نمایشی که همه، کوچک و بزرگ، به آن آشناییم. آن روز و عیدی طبیعی که به هیچ عقیده و کیش و شخصی و یا آیینی ماورایی و غیرزمینی تعلق ندارد. نه تنها این، آدمِ هر کجای ایران، با هر مرام و مسلک و تعلق مذهبی و قومی و جهان‌بینی‌ای خود را با آن و در آن شریک و به عنوان هویتی جمعی و فرهنگی احساس یگانگی می‌کند و دوستش می‌دارد و آمدنش را با تیک تاک قلبش کنار خانواده و سفره‌ی رنگی و پر از نماد و معنای هفت سین به انتظار می‌نشیند.

این کیهان نگری زیبا و درخشان و دقیق ایرانیان در نوروز که بر پایه‌ی حرکت انتقالی زمین و علوم دقیقه و نجوم پایه‌ریزی شده و هوشمندانه آغاز سال در آغاز اولین روز بهار قرار گرفته هیچ خویشاوندی‌ای هم با باورها و آیین‌های دیگر مردمان و سرزمین‌ها که خدایان و نمادهای طبیعی چون خورشید و ایزدان و ایزدبانوهای مادی و ملموس گوناگون را می‌پرستیدند، ندارد. آغاز سال نزد دیگر جوامع و ملت‌ها غالباً در فصول و ماه‌ها و روزهایی واقع‌اند که یا به فصل سرد و یخی‌ای چون زمستان می‌خورد یا صورت زرد و دل‌گیر پاییز و یا ایامی بی‌روح که نمادهای زندگی در آن به خواب رفته؛ ... اما آغاز سال برای ایرانیان به عکس، دقیقاً مقارن روز اول بهار و بیداری طبیعت و نبات و حیات است و این تقارن زیبای گردش طبیعت با آغاز فصل بهار که فصل رویش و زایش و پوست‌اندازی طبیعت در جغرافیای ایران و اعتدال در آب و هوا و شب و روز و گرمی فضا و روابط انسانی بر گرد سفره‌ای به‌نام هفت‌سین است، نوروز را روزی جهان‌شمول و آیینی به آیین کرده است. به همین دلایل پاس‌داشت و استقبال عمومی از نوروز پاس‌داشت پندارهای زیبای زمینیِ زمینیان و استقبال از زایش و نوشدن نو به نو زندگی در ابعاد مختلف و یگانگی و یکرنگی انسان‌ها به وسعت زمین و به رنگ بهار است.

بهارتان خجسته و بر این مدار، سبز                                     12/12/97 

 

  *چاپ شده در شماره‌ی 489 سیمره(1397/12/20)

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004