شما اینجا هستید: خانهفرهنگسعدی؛ شاعر عشق و دوستی و آرامش

سعدی؛ شاعر عشق و دوستی و آرامش

یکشنبه, 01 ارديبهشت 1398 ساعت 15:55 شناسه خبر: 4353 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

  ز خاک سعدی بیچاره بوی عشق آید

هزار سال پس از مرگ او اگر بویی

 اول اردی‌بهشت ماه به عنوان «روز سعدی» نام گذاری شده‌است. سعدی یکی از 4 ستون شعر و سخن پارسی و نه تنها باعث افتخار ایرانیان بلکه جهانیان است.

سعدی 2 اثر گران‌سنگ دارد؛ بوستان و گلستان. سعدی نویسنده است و شاعر اما در نویسندگی شهرتش بیش‌تر به سبب گلستان است. سعدی تنها متعلق به ایرانیان و پارسی‌زبانان نیست. امرسون شاعر امریکایی، سعدی را شاعر دوستی، عشق، ایثار، صفا و آرامش می‌شناسد و لطف طبع و حکمت عملی و عواطف اخلاقی او را می‌ستاید و از کلیت و شمول جهانی قوانین اخلاقی  در نظر وی یاد می‌کند. امرسون می‌گوید: سعدی به نوع بشر عشق می‌ورزید.

 

جهان پهناور اندیشه و سعه‌ی صدر و انسان‌دوستی سعدی سبب شده‌است که سرادوین آرنولد، شاعر انگلیسی، او را متعلق به جهان قدیم و جدید بداند و همپتن در قرن بیستم وی را دوست و مشاور و راهنمای همگان بشمارد که هیچ‌کس از پیروی از او بیمناک یا شرمساز نخواهد بود، یا در مغرب زمین برخی از ابیات بوستان را شبیه سخنان آسمانی انگارند و سرویلیام جونز ترجمه‌ی دل‌پذیری از بوستان را برای خوانندگان انگلیسی زبان هم‌ارز پوپ و درایدن، شاعران بزرگ انگلیسی، بشمار آورد. بنابراین ستایش محمدعلی فروغی نابجا نیست که در مقدمه‌ی بوستان نوشته‌است:« شاید بتوان گفت [بوستان] نه تنها در زبان فارسی بلک در هیچ زبانی از جهت فصاحت و بلاغت و روانی و زیبایی و دلربایی و حکمت و معرفت مثل و مانند ندارد.» (چشمه‌ی روشن / زنده‌یاد دکتر غلام‌حسین یوسفی/ انتشارات علمی / چاپ هشتم/ 1377)

استاد عبدالحسین زرین‌کوب در کتاب ارزشمندش، باکاروان حله، در باره‌ی سعدی می‌نویسد:« گلستان سعدی برای خودش دنیایی است یا دست‌کم تصویری درست و زنده از دنیاست. سعدی در این کتاب انسان را، با دنیای او و با همه‌ی معایب و محاسن و با تمام تضادها و تناقض‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که در وجود او هست تصویر می‌کند... در دنیای گلستان زیبابی در کنار زشتی و اندوه در پهلوی شادی است و تناقض‌هایی که هم عیب‌جویان در آن یافته‌اند تناقض‌هایی است که در کار دنیاست. نظر سعدی آن است که در این کتاب انسان و دنیا را آن‌چنان‌که هست توصیف کند نه آن‌چنان‌که باید باشد و دنیا هم، مثل انسان آن‌‌چنان‌که هست از تناقض و شگفتی‌های بسیار خالی نیست.» ص 247

تفاوت سعدی با ملامتگران و ریاکاران و دروغگویان این است که سخنش مثل « شکر پوست کنده» است. نه روی دارد و نه ریایی. اگر لذت گرم گناه عشق را به‌جان می‌خرد دیگر گناه سرد بی‌لذت دروغ و ریا را مرتکب نمی‌شود. راست و بی‌پرده اقرار می‌کند که زیبایی در هرجا و هرکسی باشد قوت پرهیزش را می‌شکند و دلش را به شور و هیجان می‌آورد. همین ذوق سرشار و دل عاشق‌پیشه است که او را با همه‌ی کاینات مربوط می‌کند و با کبک و غوک و ابر و نسیم هم‌درد و همراز می‌نماید... (همان ص149)

و استاد یوسفی در ص 245 کتاب ارجمند و بی‌بدیل‌اش، چشمه‌ی روشن، در باره‌ی سعدی چنین می‌گوید:« شاید بتوان گفت هیچ شاعر و نویسنده‌ای در تاریخ زبان و ادبیات فارسی به‌اندازه‌ی سعدی بر زبان و طرز تعبیر و تحریر فارسی زبانان حکومت نداشته است. امروز هم بقایای این نفوذ و تاثیر در گفتار و نوشته‌ی مردم باقی است. این ویژگی به دو سبب است: یکی جامعیت اندیشه‌ها و مفاهیم و مضامین و نیز استواری و شیرینی و سادگی و روانی و موزونی سخن سعدی، دیگر رواج شگفت‌انگیز آثار وی از زمان حیات او تا عصر حاضر که این رواج و حسن قبول خود نتیجه‌ی ویژگی نخستین است.»

در دنیای موبایلی و پر از اطلاعات امروز، نیاز به سعدی‌خوانی نه تنها امری کهنه نیست بلکه برای پرورش روح و اخلاق لازم و ضروری به نظر می‌رسد.   

ابیات پر مغز و نغز زیر از سعدی شیرین سخن مشتی است از خروار و دنیایی است از معانی، با هم مرور می‌کنیم:

غم زیردستان بخور زینهار

بترس از زبردستی روزگار

**

جهان، ای پسر ملک جاوید نیست

ز دنیا وفاداری امید نیست

**

کسی خسبد آسوده در زیر گل

که خسبند از او مردم آسوده دل

**

تو هرگز رسیدی به فریاد کس

که می‌خواهی امروز فریادرس

**

ره نیک‌مردان آزاده گیر

چو استاده‌ای دست افتاده گیر

**

طریقت به‌جز خدمت خلق نیست

به تسبیح و سجاده و دلق نیست

**

وزان کس که خیری بماند روان

دمادم رسد رحمتش بر روان

**

گدا گر توضع کند خوی اوست

ز گردان‌فرازان تواضع نکوست

**

نیاساید اندر دیار تو کس

چو آسایش خویش جویی و بس

**

ریاست به دست کسانی خطاست

که از دستشان دست‌ها بر خداست

**

درشتی و نرمی به‌هم‌در به است

چو رگ‌زن که جراح و مرهم‌ نه است

**

نه هر آدمی‌زاده از دد به است

که دد ز آدمی‌زاده‌ی بد به است

**

اگر پیل زوری و گر شیرچنگ

به نزدیک من صلح بهتر که جنگ

**

دل زیردستان نباید شکست

مبادا که روزی شوی زیردست

 

کیانوش رستمی

اول اردی‌بهشت 1398

 

 

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004