شما اینجا هستید: خانهفرهنگرؤیای تبدیل خرم‌آباد به مقصد گردشگری

رؤیای تبدیل خرم‌آباد به مقصد گردشگری مطلب ویژه

یکشنبه, 14 مهر 1398 ساعت 11:03 شناسه خبر: 4636 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
بهروز سپه‌وند بهروز سپه‌وند سیمره

مهندس بهروز سپه‌وند: شهرداری (معادل واژه‌ي انگلیسی Municipality) سازمانی غیردولتی و غیرانتفاعی و مردمی است که اداره و مسئولیت و مدیریت امور شهری را با مجوز دولت و با امکانات مردمی  و مشارکت شهروندان بر عهده دارد. شهرداری‌ها وظیفه دارند با ایجاد و اداره کردن تأسیسات عمومی و وضع و اجرای قوانین شهری و تأمین نیازمندی‏های مشترک محلی محیط سالم و بی‌دغدغه‌ای برای شهروندان ایجاد نمایند. بدیهی است این نهاد اداری و خدماتی هزینه‌ي خدماتی را که به موجب قانون بر عهده دارد،  با اسلوبی منطقی و عادلانه از سکنه شهر و استفاده کنندگان از خدمات وصول کند. بنا بر این «شهرداري سازماني است حقوقي، محلي و مستقل كه در محدوده‌ي شهر براي رفع نيازهاي عمومی رفاهي و خدماتي مردم شهر كه جنبه محلي دارد تشكيل مي‎گردد و منظور آن است كه امور با مشاركت شهروندان حل و فصل شود.» (اسکندری، 1370:14) ماده‌ي 55 قانون شهرداری ها، 26 وظیفه را برای شهرداری‌ها تعیین کرده است. این وظایف مجموعه‌ای از خدمات عمرانی، نظارتی، رفاهی و ... است و شهرداران وظیفه دارند با بهره‌برداری بهینه از منابع، نیروها و فن‌آوری‌ها و تسهیلاتی که در اختیار آنان قرار گرفته است، این وظایف و خدمات را مدیریت و هدایت نمایند. یک حقوقدان برجسته وظایف این نهاد عمومی و خدماتی را به موجب ماده‌ي 55 قانون شهرداری‌ها (بر اساس نوع وظایف و خدمات) به شکل زیر طبقه‌بندی نموده است: 

1) وظایف عمرانی: احداث خیابان‌ها و معابر، میادین و..، اعلام نظر نسبت به طرح‎‏های جامع و هادی شهری، اعلام  نظر در خصوص نقشههای تفکیکی، ملزم کردن شهروندان و سازندگان به رعایت مقرّرات ملّی ساختمان،

 

2) وظایف خدماتی: ایجاد تأسیسات عمومی، تنظیف، نگهداری و تسطیح معابر و مجاری آب، تعیین محل‏های مخصوص برای تخلیه‌ی زباله، نخاله‌های ساختمانی، احداث غسالخانه و گورستان، پیشگیری از حوادث و آلودگی محیط زیست، و...

3) وظایف نظارتی و حفاظتی: اجرای آرای کمیسیون ماده‌ي 100، صدور پروانة ساخت، نظارت بر کلیه‌ی ابنیه‌ای که در شهر ایجاد می‏شود، جلوگیری از بروز تخلفات ساختمانی، حفظ اموال و دارایی‎های شهر، اقامه دعوا علیه اشخاص و دفاع از دعاوی اشخاص علیه شهرداری و حفظ فضای سبز،

4) وظایف رفاهی: احداث بناها و ساختمان‌های مورد نیاز شهر مثل سرویس‌‏های بهداشتی، کشتارگاه‏ها، بوستان‏ها وجلوگیری از سد معبر

5)مدیریّت منابع: بودجه‌ی شهرداری، نقش شهرداری در تعیین ارزش معاملاتی ساختمان‌ها، عوارضی ساختمان و ترتیب وصول آن و سایر عوارض شهرداری‌ها (کامیار، 54:1389) 

مطابق اسناد و منابع موجود از زمان تأسیس نهاد شهرداری در شهر خرم‌آباد حدود 93 سال می‌گذرد. این نهاد در سال 1305 خورشیدی و در حالی تأسیس شد که جای‌جای استان لرستان و شهر خرم‌آباد دچار آشوب و ناامنی بود. حدودسه سال قبل از آن (اوایل سال 1302) میرزا رحیم خان معین‌السلطنه نایب‌الحکومه و مشیر و مشار سنتی دولت در شهر خرم‌آباد در نامه‌ای به مرکز از بی‌توجهی و عدم رسیدگی کافی به اوضاع خرم‌آباد گله کرده و نوشته بود: «مدتی است که هیئت دولت به کلی چشم از خرم‌آباد و لرستان پوشیده‌اند. مأمورین آن دولت از نظامی و غیرنظامی به خاک لرستان قدم نمی‌گذارند.» نامه‌ی او توسط رییس الوزرای وقت (مشیرالدوله) به وزارت جنگ ارسال شد و رضاخان سردارسپه که در آن زمان وزیر جنگ بود در پاسخ نوشت: «تنظیم و اصلاح وضعیت خرم‌آباد موکول به استقرار قوای نظامی است.» (بیات، 1373: 11) 

تا حدود سه سال پس از مکاتبه‌ی معین‌السلطنه و افتتاح رسمی شهرداری خرم‌آباد، این شهر تاریخی که از همان زمان به مرکز تصمیم‌گیری‌های استراتژیک خطه‌ی لرستان تبدیل شده بود بارها توسط قوای نظامی محاصره شد و در میان قوای اعزامی از مرکز و سران عشایر لر دست به دست شد. ازاین رو می‌توان گفت ایجاد شهرداری و دیگر ادارات دولتی در خرم‌آباد از همان آغاز مبتنی بر این ایده بود که به مردم محلی  فرصت داده شود تا در تصمیم‌گیری‌های مربوط به شهرشان مشارکت داشته باشند؛ و چه نهادی بهتر از شهرداری می‌توانست به حلقه‌ی اتصال دولت و شهروندان لر بدل شود؟ 

بر اساس مکتوبات والی‌زاده معجزی به نظر می‌رسد شهرداری خرم‌آباد در اواخر سال 1305 رسماً تأسیس شده و از اوایل سال 1306 کار خود را آغاز کرده‌است. این تاریخ‌پژوه لرستانی در رابطه با تأسیس شهرداری و برخی دیگر از ادارات دولتی در خرم‌آباد می‌نویسد: «امير احمدى در طى چند نوبت كه به لرستان آمد در هرنوبت موفق به كارهاى مفيدى شد و اكثر اداراتى كه در دوره رضا شاه تاسيس گرديد با پيشنهاد و تقاضاى امير احمدى بوده مانند صلحيه خرم‏آباد، اداره سجل احوال (كه قبل از همه ادارات تاسيس گرديده است) شهردارى و تاسيس مدرسه و دار التربيه و غيره. امير احمدى از آلوده بودن خرم‏آباد به كثافات و فضولات ناراحت بود و در نظر داشت كه شهردارى قانونى در شهر تاسيس نمايد. متاسفانه از سوابق اين موسسه چيزى باقى نمانده كه مبين بودجه و اعتبار و ميزان مخارج سالانه آن باشد. براساس اطلاعات به‏دست آمده براى نخستين بار روح الله والى‏زاده با ماهى دويست و پنجاه ريال به سمت شهردار و مرحوم ميرزا محمد شمس كه كار پست‌خانه را هم انجام مى‏داده به سمت بازرس و مرحوم ميرزا كريم شعيبى به سمت منشى و حسابدار اين شهردارى انتخاب و در سال 1306 رسما مشغول كار مى‏شوند. براى تنظيف شهر دوازده نفر رفتگر استخدام و مرحوم حسن خان والى‏زاده به سمت ریيس تنظيف و سررفتگر معين مى‏شود. اعضاى انجمن شهر مركب از هفت نفر بوده‏اند.» (والی‌زاده معجزی، 138:1382) 

در حدود 93 سالی که از تاریخ تأسیس شهرداری در خرم‌آباد می‌گذرد، بیش از 68 شهردار، سرپرست و کفیل شهرداری در این پست به مردم و شهر خرم‌آباد خدمت کرده‌اند. با آن که تمامی این شهرداران هرکدام کم یا زیاد و در حد انگیزه و توان و علاقه و دانش و دلسوزی و پاک دستی خود مصدر خدماتی برای این شهر و شهروندانش بوده اند اما حافظه‌ی تاریخی مردم خرم‌آباد جز تعداد انگشت‌شماری از آنان را به یاد نمی‌آورد. در این میان یگانه شهرداری که نامش بر تارک تاریخچه‌ی پر افت و خیز شهرداری خرم‌آباد چون نگین می‌درخشد «مرحوم علی محمد ساکی» است.    

طی ده‌ها سال خدمات شهرداران این شهر از همان معدود خدمات شهری ابتدایی نظیر تنظیف خیابان‌ها و میادین، تأمین نور معابر عمومی و جمع‌آوری و انهدام زباله‌های شهری فراتر نمی‌رفت. مبادی ورودی تنگ و تاریک و پر پیچ و خم، خیابان‌کشی‌های بدون حساب و کتاب و ساخت‌وسازهای بی‌برنامه باعث گردیده بود این شهر تاریخی با این همه استعداد و جاذبه‌های طبیعی و فرهنگی به یک دهات بزرگ شبیه شود. خرم‌آباد که در بخش مرکزی اکوسیستم زاگرس واقع شده و محور اصلی اتصال شمال و جنوب کشور است و منابع آب و چشمه ساران قدیمی آن حتا در دوره‌ی قاجار هم توسط جهانگردان و سیاحان ایرانی و غربی توصیف شده است، در اواخر دهۀ چهل چنان از شاکلۀ شهری و خدمات عمومی محروم بود که برخی از نویسندگان نوشته اند: « ... شهر خرم‌آباد در آن دوره بیش‌تر به بعضی از شهرهای قرون وسطایی شبیه بود». (نشریه تبلور اندیشه، 1388) 

اما در زمان شهرداری مرحوم علی محمد ساکی این شهر در مدتی نه چندان طولانی دگرگون شد. او در آن زمان یک فرهنگی خوش سابقه و تحصیل‌کرده بود که به شهر زادگاهش عشق می‌ورزید و ایده‌های جالب و بلندپروازانه ای برای تغییر شاکله‌ی شهر خرم‌آباد و تبدیل آن به یک شهر مدرن و امروزی داشت. مرحوم ساکی پس از انتصاب به این سمت مزیت‏ها و موانع شهر را شناسایی نموده و «عوامل انسانی و ماشین‌آلات و تجهیزات راه‌سازی و شهرسازی مورد نیاز خود را در سطحی وسیع و گسترده تأمین نموده و به کار گرفت و هم‌زمان در همه جای شهر طرح‌های عمرانی و شهرسازی بسیاری را با پشتکار و جدیت فراوان به اجرا گذارد. در زمان مدیریت آن مرحوم بر شهرداری خرم‌آباد مبادی ورودیِ سنگی و صخره‌ای شهر تسطیح و تعریض شده و موانع و مشکلات روزمره‌ی مردم (از نظر خدمات شهری) سامان بخشیده شدند. گرداگر شهر کمربند و فضای سبز کشیده شد. دریاچه و پارک معروف کیو و پارک‌های متعدد طراحی و ساخته شدند. تأسیس مهمان‌سرا، هتل جلب سیاحان،متل سراب کیو، کتابخانه، پارک دانشجو و مراکز فرهنگی، رفاهی، طراحی تربیتی و ورزشی بسیاری تاسیس شدند. میدان‌ها و خیابان‌های جدید احداث شدند، یکی از حمام‌های قدیمی شهر به یک باب چایخانه سنتی بسیار زیبا تبدیل شد. کاروان‌سرای متروک شهر به یک بازار خریدِ مدرن و امروزی بدل شد. در حد امکانات آن روزگار ساخت و سازها تحت مدیریت قرار گرفت و غسالخانه‌ی قدیمی و گِلی شهر تخریب و تجدید بنا شد».

بسیاری از خدمات ماندگار مرحوم ساکی هنوز هم از افتخارات و ارزش‌ها و جاذبه‌های فرهنگی و تفریحی خرم‌آباد محسوب می‌شوند. او تنها 6 سال شهردار خرم‌آباد بود ولی در زمان استعفایش در اواخر سال 1356 چهره‌ی شهر خرم‌آباد به کلی دگرگون شده بود. او توانسته بود در مدت حدود 6 سال(که نسبت به بازه‏های زمانی مورد نیاز برای ارائه خدمات اساسی و زیرساخت‌های شهری مدت کوتاهی به شمار می‌آید)؛ خرم‌آباد را از شهری سنتی به یک شهر مدرن و امروزی تبدیل کند.«به این ترتیب شهر محروم، کوچک و کم اهمیت خرم‌آباد در پایان دوره مسئولیت شادروان علی محمد ساکی در سال 1356 به هیئت یک شهر مدرن، زیبا و سرسبز درآمد و یک بار نیز به عنوان شهر نمونه در سطح کشور شناخته شد. از آن زمان تا کنون مردم شهر خرم آباد این انسان والا و سخت کوش و خودساخته را می‌ستایند و تکریم می کنند وامروز که قریب 25 سال از زمان وفات وی می‌گذرد هم‌چنان از او با عزت و احترام یاد می‌شود.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز روند توسعه‌ی شهری خرم‌آباد به طور تدریجی پیش رفت و برنامه‌های توسعه‌ی شهری به دلیل تغییرات شدید اجتماعی و فرهنگی با آهنگی سریع تر از قبل دنبال شد. یکی از مهم‌ترین مسائلی که در این دوران بر روند پیشرفت و توسعه‌ی شهر خرم‌آباد تأثیر گذاشت؛ افزایش بی‌سابقه‌ی جمعیت و مهاجرت‌های گسترده‌ی روستاییان به شهر بود. البته این موضوع تنها به شهر خرم‌آباد منحصر نبود و کمابیش در سایر شهرهای استان و کشور نیز وجود داشت. از این رو سازمان اداری شهرداری خرم‌آباد نیز به فراخور جمعیت این شهر بزرگ و بزرگ‌تر شد. در این مدت پروژه‌های ویژه‌ای به همت استانداران و شهرداران وقت خرم‌آباد اجرا گردید که از جمله مهم‌ترین آن‎ها می‎توان به پارک صخره‌ای، زیبا کنار، پل هوایی ولی‌عصر، پل شهدا، زیرگذر شقایق و زیرگذرخیابان بسیج، بام خرم‌آباد، پارک و بوستان شاپوری، بوستان آبشار طلایی و دایمی شدن آب دریاچه کیو و ... اشاره نمود.

اکثر مراکز استان‌ها و شهرهای بزرگ کشور با توسعه و ارائه خدمات شهری و توسعه‌ی مبلمان و زیبا سازی معابر و تأمین فضای سبز کافی توانسته‌اند محیط زیست زیبا و دل‌نشینی را برای شهروندان ایجاد کنند. اجرای پروژه‌های کوچک و توسعه‌ی فضای در محدوده‌های کم تردد و سطح محله‌ها و تقویت و بهسازی جاذبه‌های طبیعی شهرها از جمله راه‌کارهایی است که توانسته است در بسیاری از شهرها عدم تأمین بودجه برای اجرای طرح‌های بزرگ عمرانی را جبران نموده و فرصت‌ها و جاذبه‌های محیط زیستی شهرها را ارتقا دهد. خرم‌آباد به دلیل بافت کوهستانی محیط پیرامون شهر و آثار و بناهای تاریخی نسبتاً زیاد آن فرصت‌های کم‌نظیر و منحصر به فردی برای توسعه‌ی گردشگری دارد. این ویژگی‌های طبیعی و تاریخی برای توسعه‌ی آتی شهر باید بخشی از راه حل باشد و نه صورت مسئله. به عبارت دیگر توسعه‌ی این شهر زیبا بدون توجه به توان و بازدهی زیرساخت‌ها و ساختار طبیعی و فرصت‌ها و چالش‌های محیط زیستی و شرایط اقلیمی ناحیه‌ی زاگرس میانی آثار و تبعات منفی خود را در بلندمدت بروز خواهد داد. از این رو برنامه‌های عمران شهری باید با هدف توسعه‌ی صنعت گردشگری و در چهارچوب شرایط اقلیمی اکوسیستم زاگرس باشد. بدیهی است شهرداری می‌تواند با مطالعات سنجیده و راهبردی در زمینه‌ی ابعاد و جهت‌گیری‌های توسعه‌ی شهری از این فرصت‌های طبیعی هم برای افزایش بازدهی طرح‌های عمرانی خود بهره ببرد؛ و هم با استفاده از فرصت‌های طبیعی اقلیم زاگرس و شناسایی ظرفیت‌های این منطقه گام‌های بلندی در جهت افزایش جاذبه‌های طبیعی و توسعه‌ی فضای سبز شهر بردارد. متأسفانه در صورت عدم مدیریت صحیح در روند توسعه‌ی شهری، گسترش شهر خرم‌آباد بدون نابودی منابع طبیعی آن میسر نخواهد بود. «رشد سریع جامعه‌های شهرنشين و افزايش بی رویه‌ی سکونت‌گاه‌های شهري در گرو تخريب، آسيب، و يا نابودي پتانسیل‌های محيطي و طبيعت بستر خواهد بود... رويارويي خردمندانه با اين چالش نیازمند توانايي درك درست و سیستماتیک از هردو مفهوم و عملكرد محيط زيست به عنوان یک سیستم طبیعی و تولیدی از پیش  تعریف شده، و شهر به عنوان يك سيستم انسان‎ساخت و مصرف كننده است.» (مثنوی، 59:1390)

اکثر مراکز استان‌ها و شهرهای برجسته کشور با توسعه و ارائه خدمات شهری و توسعه مبلمان  و زیباسازی شهر با پروژههای کوچک (حتا فضای سبز داخل محله‌ها) و اجرای طرح‌های بزرگ و راهبردی به‌دنبال جذب گرشگران داخلی و خارجی و درآمدزایی بیش‌تر برای مردم شهر خود می‌باشند؛ این حداقل انتظار از مدیریت شهری و یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های اقتصادی و درآمدزا برای شهرها می‏باشد. در اوایل همین دهه (دهه‌ی 1390 خورشیدی) با طرح  شعار تبدیل خرمآباد از معبر گردشگری به مقصد گردشگری توسط استاندار و شهردار وقت خرم‌آباد، نور امیدی در دل مردم و دانشوران و اهالی فرهنگ و رسانه و عموم شهروندان ایجاد شد که گویا جهت‌گیری مسیر توسعه‌ی شهری در خرم‌آباد به سمت ارایه‌ی خدمات زیرساختی و افزایش ظرفیت‌های محیط زیستی و بهبود جاذبه‌های گردشگری در این شهر نشانه‌گیری شده است. حتا دراین راستا پروژه‌هایی نظیر دایمی نمودن آب دریاچه کیو، اجرای بوستان آبشار طلایی و بوستان شاپوری، ایجاد زیرگذر گلدشت و احداث پل فلک الدین این امیدواری را در میان مردم این شهر زیبا و تاریخی ایجاد کرد که تا چند سال دیگر شهر خرم‌آباد به یکی از قطب‌های گردشگری غرب کشور بدل خواهد شد. ولی متاسفانه طی 2 سال اخیر این روند متوقف شد و مردم این شهر شاهد خدمات و فعالیت‌های چشم‌گیری در این زمینه نبوده‌اند.

بحث توسعه‌ی مبلمان شهری که زمانی ورد زبان مردم و رسانه‌ها بود، به سردی گرایید و امیدهای سابق تا حدود زیادی کم‌رنگ شد. امروزه رکود خدمات زیرساختی در زمینه‌ی توسعه‌ی گردشگری در خرم‌آباد چنان آشکار است که مردم این شهر جز دو طرح کوچک پل‌سازی  که با شروع فعالیت شورای شهر در این دوره آغاز گردید، شاهد خدمات قابل توجه دیگری نبوده‌اند. سرنوشت این دو پروژه نیز داستان هزار و یک شبی از حرف و حدیث‌ها در زمینه‌ی عدم رعایت استانداردهای قابل قبول در اجرای چنین پروژه‌هایی است. این واقعیت تلخ انکارناپذیر است که یکی از این دو پروژه در سیل فروردین ماه امسال تخریب گردید و دیگری با ابهامات کارشناسی زیادی در روند ساخت در حالی به بهره برداری رسید که تفاوت محسوسی در روان سازی تردد، یا بهینه‌سازی مناظر و جاذبه‌های گردشگری این شهر ایجاد ننموده است. این در حالی است که تیم اخیر در تکمیل و به بهره‌برداری رساندن پروژهایی که در دوره‌ی قبل آغاز شده‌اند نیز، ناتوان به نظر می‌رسند. از جمله طرح‎هایی که نمونه‌های آن در بسیاری از محله‌های شهر به وضوح دیده می‌شود، می‌توان به عملیات تکمیل پل و زیرگذرهای منتهی به پل جهادگران و آسفالت خیابان و بلوار منتهی به این پل و فضاهای سبز آن (خیابان و بلوار پارا المپیک) اشاره نمود که تقریباً در خالت رکود به سر می‌برند. نمونه‌ي دیگر از این پروژه‌ها که سرنوشت آن‌ها با علامت‌های سئوال فراوانی رو به رو می‌باشد، پل فلک‌الدین است که در زمان مدیریت مهندس بازوند و شهرداری عیدی بیرانوند با حضور علی طیب نیا وزیر امور اقتصادی و دارایی در سال 1393 افتتاح شد. 

سرنوشت این پروژه نیز که با تکمیل آن زیبایی و روان‌سازی تردد در یکی ازمحله های قدیمی و کم‌ترتوسعه یافته‌ی شهر ( فلک‌الدین و میدان تیر) به نحو چشم‌گیری بهبود می‌یافت و می‌توانست شمال و جنوب شهر شهر را به هم متصل نماید، در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. شهروندان خرم‌آبادی ساکن در این محدوده امیدوار بودند که با اتمام عملیات اجرایی این پل شهروندان بتوانند ضمن بهره‌مندی از جاذبه‌های منطقه گردشگری و تفریحی کیو و زیبا کنار و منطقه جهادگران با سهولت بیش‌تری در قسمت‌های کم‌تر توسعه‌یافته‌ی شهر تردد نموده و این محور ارتباطی نیز به سایر مسیرهای تردد شهر متصل گردد.  بدیهی است که نیمه تمام ماندن و رکود چنین پروژه‌هایی علاوه بر ریخت‌وپاش منابع و اعتبارات باعث می‌گردد محله‌های پیرامونی به تدریج به محیط رها شده‌ای شباهت پیدا ‌کنند که دیدن آن دل هر شهروندی را به درد خواهد آورد و هر گردشگری را از شهر فراری خواهد داد. برای نمونه همین پل نیمه‌کاره به‌رغم مخارج هنگفتی که صرف آن شده، نه تنها هیچ کمکی به روان‌سازی و تسهیل تردد و کاهش بار ترافیکی شهر  نکرد؛ بلکه به محلی برای تجمع و نگهداری نخالهها و زبالههای شهری تبدیل شده است وگویا شهردار و شورای شهر هیچ تصمیمی برای تکمیل و به بهرهبرداری رساندن کامل آن ندارند.

همانطور که اشاره شد شهرداری‌ها در قبال دریافت و وصول مالیات و هزینه‌ی چنین پروژه‌هایی از شهروندان وظیفه دارند تمامی امکانات، نیروها، منابع و تسهیلات خود را برای بهبود محیط زندگی شهروندان و توسعهی شهرها بسیج نموده و به طور مستمر ساخت‌وسازها و پروژه‌های راهبردی و زیرساختی شهر را مدیریت نمایند و برای رفع ابهامات در مقاطع مختلف زمانی نتیجه‌ی پیگیری‌ها و خدمات خود را در زمینه‌ی توسعه‌ی شهر، به مردم گزارش نمایند. نتیجه‌ی این ابهامات در رابطه با عملکرد شهرداری و شورای شهر خرم‌آباد در سطحی است که آقای صالحی نسب از اعضای شورای اسلامی شهر خرمآباد نیزهمانند اکثر مردم ازعملکرد شهرداری گلایه داشته و در مصاحبه خود با خبرگزاری فارس در خردادماه امسال اذعان نمودند که شهرداری خرمآباد طی دوسال گذشته در حوزه‌های عمرانی و فضای سبز برگشت به عقب داشته است. امید است شورای شهر و شهردار خرمآباد در فرصت باقی‌مانده از دوران خدمتشان با تصمیمات درست و به‌جا بتوانند به وظایف و مسئولیت‏ها و تعهدات خود عمل نمایند تا درآینده مردم قدرشناس این شهر از آن‌ها نیز هم‌چون علی محمد ساکی به نیکی یاد کنند. 

سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز           

 مرده آنست که نامش به نکویی نبرند

منابع: 

1)اسكندری علی‏اکبر، اداره‌ی امور شهرداری‏ها، نشر استانداري آذربايجان شرقی، تبریز، 1370 

2)کامیار، غلامرضا، حقوق شهری و شهرسازی، انتشارات مجد، (چاپ چهارم)، تهران، 1389 

3)والى‏زاده معجزى، محمدرضا، تاريخ لرستان: روزگار پهلوى (ازكودتاى 1299شمسی .تا نهضت ملى ايران)، جلد نخست، انتشارات حروفيه - تهران، چاپ: اول، 1382 ه.ش.

4)مقاله‌ی زندگی و خدمات زنده یاد علی محمد ساکی، هفته نامه تبلور اندیشه مورخه ۲۸ آذر ۸۸، بازنشر : پایگاه اینترنتی لرستانی های مقیم مرکز

5)بیات، کاوه، عملیات لرستان، (اسناد سرتیپ محمد شاه‌بختی)، انتشارات شیرازه، تهران، 1373 

6)مثنوی، محمدرضا، اکوسیستم شهری پایدار،پارادایم یا پارادوکس، فصل‌نامه‌ی علمی منظر،نشر مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، شناره 16، پاییز 1390، تهران، 1390

7)مقاله‌ی مروری بر زندگی علی محمد ساکی، پایگاه اینترنتی خبرگزاری موج، به نشانی :  https://www.mojnews.com  آخرین به روز رسانی : 28 آبان ماه سال 1386

8)مقاله زندگی و خدمات زنده یاد علی محمد ساکی، نشر در تارنمای پایگاه اینترنتی لرستانی های مقیم مرکز به نشانی : http://lor-ngo.com/culture/social-occasions آخرین به روز رسانی 27 خرداد سال 1396  

 

9)مقاله زندگی و خدمات زنده یاد علی محمد ساکی، نشر در هفته‌نامه‌ی تبلور اندیشه ، به تاریخ ۲۸ آذرماه سال 1388 

 

*چاپ شده در شماره‌ی 509 سیمره (1398/07/09)

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004