شما اینجا هستید: خانهمقالهخوانش مجموعه شعر«آتش همیشه گلشن نمی‌شود» بهنام فرخی

خوانش مجموعه شعر«آتش همیشه گلشن نمی‌شود» بهنام فرخی

چهارشنبه, 11 مرداد 1396 ساعت 13:11 شناسه خبر: 2782 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

ـ زندگی می‌کنم تا شعر بگویم/ بعد/ می/ ن/ شی/ نم/ و با شعرهایم زندگی می‌کنم./ شعرِ«حرفی با خلوت خودم»
بهنام فرخی در مجموعه‌ی«آتش همیشه گلشن نمی‌شود»1  مضامینی نظیر عشق، زندگی، مرگ، انسان و  طبیعت را در لابه‌لای سطرها تنیده است. با مونولوگ گویی سعی دارد تصاویر روایی را برجسته نشان دهد:


ـ مرگ را زیستن/ مسلسل اندیشه‌های داعشانه‌یی ست!/ وقتی که سر پنجه/ مثل رقصندگان باله/ وارد حریم حرمسرایت می‌شود/ دست سردی به شانه‌ات می‌زند:/ پاشو بکش بالا مشتی نه خطّه!/ و تو فروپاشیده در کشور خویش/ سمج‌تر از گدایان ترمینال جنوب/ دامنش در چنگ/ شاید فرصتی فرماید زیستن را مرگ./ شعرِ«ابوالهول»
ساختار باورمندانه‌‌ی شعرها وابسته به تجربه‌های فردی اجتماعی است. روایت از موتیف‌های اصلی به شمار می‌رود. این روایت‌های خطی در مداری معنایی و مفهومی می‌چرخند.
زبان شعر‌ها ساده و بی‌پیرایه است، مگر در برخی موارد که محتوا برجسته‌تر از ساختار فرمی جلوه می‌کند. ساختار مفهومی در خط روایی شکل می‌گیرد. به واسطه‌ی تک صدایی تصاویر عینی‌تر نمایان داده می‌شوند. خیال و واقعیت با هم تلفیق می‌شوند تا عین و ذهن شکل بگیرد. از لحاظ فرم روایی‌، سطرها از عینیتی توصیفی برخور دارند:
ـ خواب و خیالی ست!/ التماس ایستادن از مردانی سر در سکوت/ که بهای ضعف شان/ بهانه‌ی قیل و قال قدرت تقدیر است/  خواب و خیالی ست!/ در قدمگاه استخوان‌سای تاریخی تاریک/ـ اوراق پوشیده از تاراج کولاک‌ـ/ اندک ردی به گواه صدق عبور بنشانند/ چه خواب و چه جای خیالی/  چنان که چشمه چشمه چشم بیداری ست؟/ شعله‌ی شمعی پاسوز را حتا یک نفس/ دلاشوبه‌ی زخم خاموشی از این انسان نیست!/ شعرِ«زنی عریان در قادسیه جیغ می‌کشد»
فضای ذهنی شاعر درگیر عواطف و مفاهیم انسانی است. بیش‌تر تمایل به ذهنیت کلاسیک دارد. معمولاً در سطح متعارف زبان حرکت می‌کند و با زبان معنایی مضمون‌سرایی می‌کند. در همین تک‌ساحتی و تک‌محوری، هر دالی یک مدلول دارد.
با جزیی نگری در پی کشف ظرفیت‌های پنهان و آشکار کلمات است. با بازی‌های کلامی دگرگونی را در زبان ساختاری  نشان می‌دهد. با تلفیق خودآگاه و ناخودآگاه تصاویر روایی را به نمایش می‌گذارد. با برآیند عین و ذهن مضمون پردازی‌های می‌کند.
در این تقارن و تقابل‌ها لحن شاعر عصیان‌زا و طغیان‌برانگیز است. به جهت تعامل بین  عینیت و ذهنیت بر ابعاد معنایی می‌افزاید. در برخورد با طبیعت و پدیده‌ها تصاویر ذهنی ایجاد می‌کند. به واسطه‌ی زبان روايی زوایای «تاریک‌ـ روشن» کلام را به نمایش می‌گذارد و با تأکید بر مضامین عام حس‌های نوستالژیک را به هم پیوند می‌دهد:
ـ از سکان ساکت و سکوت سرد بادبان‌ها/ خیره نگاه ناخدایان خیره سر/ به سمت عقربک قطب مرگ می‌گردد/ دود خاطرات ماهی‌های دودی/ می‌چمد به چلچراغ چشم ماهی‌گیران خسته از خلیج/ گوش‌ماهی‌های ساحل این دریا کویر/ صدای خش‌خش خشم خس و خاشاک می‌دهند!/ شعرِ«بحرالمیت»
این رویکردهای معترضانه و انتقادی در خط روایی شکل می‌گیرد و زبان عاطفی و احساسی هم جهت جهان نگری‌های فردی و اجتماعی است.
این سطرهای به ظاهر ساده، سرشار از تکثرهای موضوعی می‌باشند. ایجازهای کلامی به واسطه‌ی ساختار باورمند شکل می‌گیرد. آشنایی‌زدایی‌های معنایی سبب برانگیخته شدن احساس و عاطفه می‌شود:
ـ فقط به قیمتی که ایستاده باشند/ تا شاید بمانند/ چون برج‌های دوقلو/ از کرده‌های زشت/ آوار خواهند شد/ در خویش/ همین./ شعرِ«سپتامبر مکافات»
مجموعه «آتش همیشه گلشن نمی‌شود» شامل شعرهای آزاد و هم‌چنین دفتر «غزل سایه‌های سربریده» است. که در این خوانش به شعرهای آزاد شاعر پرداخت شده است.
این نوع فرم مضمون‌های مختلفی را در برمی‌گیرد. به واسطه‌ی مضمون‌های نزدیک به هم حس‌های مفهومی برجسته هستند. به‌طور کلی استعاره باعث آفرینش تصاویر چند بعدی گشته است. زبان منعطف شعرها در وضعیت خبری اتفاق می‌افتد و مشابهت‌های ساختاری موجب هم‌بستگی‌های معنایی می‌شود. 

 1. آتش همیشه گلشن نمی‌شود، نشر شاملو، چاپ اول 1396.

 

 

 

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال دهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، چهار راه بانک، کوچه‌ی شهید جلال سرباز