شما اینجا هستید: خانهمقالهحس‌های نوستالژیک

حس‌های نوستالژیک

شنبه, 15 مهر 1396 ساعت 17:26 شناسه خبر: 2938 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

واکاوی مجموعه شعر«کجا قناری بکارم»لیلا صدیق

ـ با نعره‌ی هیچ ستاره‌ای بیدار نشدم/ آهِ روز خاکسترم کرد/ و مرا تا رد خیال کشاند/ می‌خواستم بر قامت دنیا بیتوته کنم/ و در بی‌خودی غوطه زنم/ اما دست‌هایم آوارگی را قفل می‌زد/ و من هم‌چنان به هوایی پارو می‌زدم/ که تو را / امتداد می‌داد.
در مجموعه شعر«کجا قناری بکارم»لیلا صدیق(1) مضمون‌های انسان و طبیعت، در ادراک و عواطف زنانه منعکس می‌شوند و حس‌های نوستالژیک موجب ارتباط معنایی بین سطرها می‌شود.


زبان روایی دارای ویژگی‌های احساسی و مفهومی است. در پرداخت‌های عاشقانه و گاه انسانی، مضمون‌گرایی شاخصه‌ی اصلی شعرها محسوب می‌شود. معمولاً روایت‌‌های خطی و گزارشی در مداری حسی ـ مفهومی در نوسان هستند. آشنایی‌زدایی‌های معنایی سبب برانگیخته شدن احساس و عاطفه می‌شود:
ـ دلواپس بادها بودیم/ اما نسیم از پیراهن تو/ طوفان به پا کرد/ تو شتابان جامه‌ی نو پوشیدی/ در خلوت آینه‌ها/ موهایت را با هفده شکوفه آراستی/ و ما/ مبهوت در آستانه‌ی دالانی که تو را انتظار می‌کشید/ زیباترین بهار را/ در اوج/ بدرقه کردیم.
شاعر شکل محسوسی از احساسات فردی را به نمایش می‌گذارد و با تلفیق خودآگاه و ناخودآگاه تصاویر روایی را به تصویر می‌کشد. با تأکید بر مضامینی نظیر «عشق - مرگ» عینیت و ذهنیت را به هم پیوند می‌دهد. در تلاش است موقعیت‌هایی برای ایجاد تصاویر عینی در ساختار معنایی بیافریند. با  تقابل‌های معنادار  ظرفیت بدیعی را وارد شعر می‌کند.
معمولاً از منظر دانای کل  شعر را جلو می‌برد و با لحن دردمندانه واقعیت‌های بیرونی را تصویر می‌کند. حسرت روزهای رفته را دارد. وقایع و رویداهای انسان معاصر را به نمایش می‌گذارد. سعی در بازنمود ساختارهای محتوایی دارد، به‌طوری که در این فضای محسوس از عشق می‌گوید و از مرگ می‌گریزد:
ـ غبطه می‌خورم/ به روزهای مرده/ به روزهایی که/ شیهه می‌کشید/ و زمان/ با نچ نچ ثانیه‌ها/ می‌خندید/ حالا که/ تارهای سیاه/ چارقد زمستان پوشیده‌اند/ آواره‌ی رودی می‌شوم/ که دریا/ به انتظارش/ قد می‌‌کشد/ و اضطرابش را/ بر ساحل می‌کوبد.
شعر«غبطه می‌خورم» زبانی شفاف و روایی دارد. راوی زنی است که سعی دارد مفاهیم زندگی را  برجسته  نشان دهد. به واسطه‌ی موتیف‌های زمانی نظیر«فصل، ساعت، روز» بر تکرار زمان‌های گمشده تاکید دارد.
شعری تک‌ساحتی  و خطی که بر مدار مفاهیم فردی می‌چرخد. در این مضمون‌گرایی تشبیه‌ها ملموس و واقعی هستند. بارِ معنایی ترکیب‌های«روزهای مرده، نچ نچ ثانیه‌ها، تارهای سیاه، چارقد زمستان، آوره‌ی رود» بر دوش روایت است. زمان روایی در فعل‌های« می‌خورم، می‌کشید، می‌خندید، می‌کشد، می‌کوبد» به صورت استمرار ادامه دارد. آن‌چنان که  سه‌گانه‌های تقارنی«رود، دریا، ساحل» در تقابل زمان‌های«ثانیه، روز، زمستان» قرار می‌گیرد. در این راستا فضای عینی و زبان مفهومی هم جهت جهان نگری‌های فردی است:
ـ تاوان کدام قصه است/ بغضی که هر صبح/ روی ترک‌های گل می‌نشیند/ و در ذهن برکه/ مرا آه می‌کشد.  
هسته‌ی اصلی موضوعاتی نظیر«مرگ و زندگی» بر محور زبان معنایی استوار است. مضمون‌های متعدد «تردید، دو دلی، تنهایی، رنج و درد» محوریت معنایی را شکل می‌دهند و این نوع فرم روایی در وضعیت خبری ـ گزارشی بازنمود برجسته دارد.
تناسب و تناظرهای معنایی سبب پیوستگی کلی بین سطرهاست. زبان ساختاری در وضعیت خبری اتفاق می‌افتد و به واسطه‌ی تک‌صدایی تصاویر عینیت‌گرایی شکل می‌گیرد. این روایت‌ها در جهت عاطفه و احساس‌های زنانه هستند. معمولاً عینیت‌مندی‌ها در جزییات زندگی اتفاق می‌افتد:
ـ قرارم را با مرگ به هم زد/ تقدیری/ که زیر گرفت/ حادثه را.
شاعرِ «کجا قناری بکارم» بیش‌تر موضوعیت فردی  را بیان می‌کند. در این روایت‌‌ها حس‌های انسانی به تصویر کشیده می‌شود.
همه‌چیز بر خودگویی شاعر/ راوی متمرکز است. گاه ستایش‌گری است که برای زندگی ارزش قایل است، گاه دلواپسی است که به گرفتار شده‌ی شب و تاریکی، راه نشان می‌دهد.

پی‌نوشت: 1- کجا قناری بکارم، لیلا صدیق، نشر مایا، چاپ اول 1396.

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال دهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، چهار راه بانک، کوچه‌ی شهید جلال سرباز