شما اینجا هستید: خانهمقالهگم شده‌ی خود را بیابید

گم شده‌ی خود را بیابید

سه شنبه, 31 تیر 1399 ساعت 00:16 شناسه خبر: 5292 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
صبا محمودوند صبا محمودوند سیمره

امروزه در جامعه‌‌ی ما موضوع اعتماد ‌به‌ نفس بسیار رواج یافته، همّ و غم خیلی از افراد افزایش آن است، کتاب‌های خودیاری زیادی درباره‌ی اعتماد به نفس به فروش می‌رسد، بعضی از افراد نیز وقتی می‌بینند خاطر دوست یا همکار ‌آن‌ها آشفته شده مدام بر طبل این اصل می‌کوبند که «اعتماد به نفس داشته باش، نگران نباش یا استرس نداشته باش.» 

کسی نیست که در زندگی‌اش افت‌وخیز نداشته باشد، کم و زیاد دارد اما سوخت‌وسوز ندارد، ولی اعتماد به نفس چقدر می‌تواند گره از مشکلات باز کند؟، آیا زمانی که اوضاع بر وفق مراد است نیز به آن نیاز داریم؟ یا فقط وقتی که کار مهمّی را می‌خواهیم انجام دهیم؟ در  چنین شرایطی نیاز به پذیرش توانمندی خودمان داریم و سعی می‌کنیم به خودمان بقبولانیم که مثلاً «من توانایی انجام فلان کار را دارم»

 

دیکشنری وِبستِر (Webster) اعتماد به نفس را به این صورت تعریف می‌کند:

«اعتماد به نفس یا self-confidence  به این معناست که یک نفر به توان و توانمندی‌های خودش باور و اعتماد داشته باشد»

حالا اگر همان یک نفر نتوانست یک کاری را آن‌طور که باید انجام دهد آیا  اعتماد به نفسش به باد فنا می‌رود؟، اگر اعتماد به نفس چیزی است که همین طوری می‌آید و می‌رود، آیا بودنش فایده‌ای دارد؟، نمی‌خواهم بگویم اعتماد به نفس خوب نیست، در واقع اعتماد به نفس به تنهایی خوب نیست، سنگ بنای آن عزت‌‌نفس است، عزت‌‌نفس مثل اعتماد به نفس نیست که خیلی آنی کم و زیاد شود و بیاید و برود.

یک دانش‌آموز را در نظر بگیرید که می‌خواهد ارائه بدهد، ممکن است استرس داشته باشد. حالا همین دانش‌آموز بدون هیچ‌گونه اقدامی فقط می‌خواهد از جریان یافتن استرس خود جلوگیری کند و فکر می‌کند اگر اعتماد به نفس داشته باشد یعنی می‌تواند کارش را خوب انجام دهد و دیگر استرس به سراغ او نمی‌آید. اگر او با وجود همه‌ی تلاشی که کرده نتواند از پس انجام کارش خوب بربیاید، به طبع فکر می‌کند اعتماد به نفس ندارد و احساس معناباختگی می‌کند، او نمی‌داند چرا با وجود این که قبل از انجام کارش پذیرفته که توانایی انجام آن را دارد، حالا با واقعیتی دیگر رو‌یارو شده! 

مسئله این جاست که این دانش‌آموز مصرّانه خواهان این است که همه چیز خوب پیش برود، هر چند همه‌ی ما می‌خواهیم که کارهایمان خوب پیش برود، اما او یک خوبِ مطلق را بزرگ‌انگاری کرده، به علت همین بزرگ‌انگاری اگر ذره‌ای از این خوبِ مطلق خدشه‌دار شود او فکر ‌می‌کند که همه‌ی عیب‌هایش برملا شده و دقیقا این خوبِ‌ مطلق تبدیل می‌شود به یک بدِ مطلق، او سعی می‌کند بر آن غلبه کند، اما از منظر روانشناسی به هر چیزی مقاومت کنیم آن را تثبیت می‌کنیم و هر آن چه را رها کنیم ناپدید می‌شود. پس عامل اولی که باعث می‌شود اعتماد به نفس واقعی نباشد، بزرگ‌انگاری و مقاومت است، در واقع وقتی برای انجام کاری می‌خواهیم آن را حتما خوب انجام دهیم، به خاطر نوعی هراس با مقاومت و بزرگ‌انگاری روبه‌رو می‌شویم، این هراس نوعی فرار از واقعیت است، هراس از این که اشتباه نکنیم، هراس از این که نمی‌خواهیم عیبی از ما برملا شود و می‌خواهیم کاملاً خوب به نظر برسیم.

عامل دوم باور‌های رایج و نادرستی است که درباره‌ی اشتباهات و مشکلات وجود دارد.

متأسفانه در جامعه‌‌ی ما و به‌خصوص در سیستم آموزشی این مفروضه رواج یافته که اشتباه‌کردن درست نیست، همه چیز باید خوب باشد، نمره‌ها باید بیست باشند، اما بیست در واقع معیاری است که میزان تلاش ما را مورد بررسی قرار می‌دهد و این باور در ناخودآگاه جمعی ما نهادینه شده است.

دبی فورد در کتاب نیمه‌ی تاریک وجود می‌گوید: «تمامی به اصطلاح مشکلات شما و تمامی مواردی که در خودتان دوست نمی‌دارید در حقیقت جزو امتیازات برجسته و ویژگی‌های مثبت‌تان هستند» خیلی ساده می‌توانم بگویم این موارد در شما غلو شده‌اند و اندازه‌شان بیش از اندازه است. کافی است مقدار آن‌ها را کم کنید، به زودی متوجه خواهید شد که شما و تمامی اطرافیان‌‌تان این به اصطلاح نقاط ضعف را جزو توانایی‌های‌تان به حساب خواهید آورد. مثلاً حس «پز دادن» همان اعتماد به نفس اغراق شده است و دمدمی مزاج بودن در واقع حالت در لحظه‌‌بودن است. 

پس برای این که به‌طور صحیح از اعتماد به نفس بهره‌مند شویم؛ قدم اول پذیرش است، پذیرش تمام بخش‌های وجودمان، همان‌طور که یونگ می‌گوید: «ترجیح می‌دهم کامل باشم تا این که خوب باشم»، حال اگر این پذیرش نباشد با هر اشتباهی باور ما نسبت به خودمان تغییر می‌کند، اما آیا باورهای ما نسبت به خودمان فقط به توانمندی ما بستگی دارد؟، آیا مسائل ناخوشایند دیگر باعث نمی‌شوند که باور ما نسبت به خودمان تغییر کند؟ 

اگر اعتماد به نفس فقط باورهای ما را نسبت به خودمان پوشش می‌دهد، پس به چیز دیگری نیاز است که علاوه بر باورهای بیشتر احساسات ما را هم در برگیرد. 

در کتاب بازسازی عزت‌نفس در ده هفته از دکتر متیو‌مک‌کی و کاترین سوتکر، عزت نفس این چنین تعریف می‌شود:

«عزت‌نفس محصول دو چیز است: باور و احساس، باور قضاوتی است که درباره‌ی ارزش کلی‌تان و ارزیابی مختصری از خصوصیات، عادات و توانایی‌هایتان می‌کنید. احساس حسی بنیادی از خوب یا بد بودن است، احساس در بدترین حالت خود آن قدر می‌تواند دردناک و آزار‌دهنده باشد که شما را از بیشتر چالش‌های زندگی فراری دهد. مواردی هم‌چون: همسریابی، شغل‌یابی یا رشد نظام حمایتی دوستان آن‌قدر سخت و دشوار می‌شود که احساس می‌کنید آدمی بد یا بی‌ارزش هستید.»

پس عزت‌‌نفس علاوه بر باور ما نسبت به توانمندی‌امان، شامل همه‌ی باورهایی است که از قضاوت و ارزیابی خودمان به وجود آمده است و از آن‌جایی که هر باوری می‌تواند منجر به ایجاد یک احساس شود، احساس ارزشمند بودن و دوست داشتن خودمان در جهت مثبت زمانی شکل می‌گیرد که از عزت‌‌نفس مناسبی برخوردار باشیم. کمبود عزت‌‌نفس باعث می‌شود به جای مقایسه‌ی وضعیت امروز با گذشته‌ی خودمان به صورت دائمی مشغول مقایسه‌ی خود با اطرافیان باشیم.

عزت‌‌نفس پایین فشار جامعه را بر ما افزایش می‌دهد. کمبود آن باعث می‌شود که برای استعداد‌ها و توانمندی‌های خود ارزش کمتری قائل باشیم  و بیش‌تر ببینیم جامعه به چه استعدادها و توانمندی‌هایی تمایل دارد.

کمبود عزت‌‌نفس مانع توسعه‌ی مهارت‌های ما می‌شود؛ بسیاری از مهارت‌هایی که ما در آن‌ها قوی نیستیم، یا برای بهبودشان تلاش کرده‌ایم اما موفق نبوده‌ایم، در کنار علت‌های مختلف عموماً با عزت‌‌نفس پایین گره خورده‌اند. شادمانی و رضایت هم، ساختمانی است که زیربنای آن عزت‌‌نفس می‌باشد.

هر چند که آشنایی با ماهیت عزت‌نفس و اثرات آن در زندگی نقش تعیین‌کننده‌‌ای در پیدا کردن عزت‌‌نفس گم‌شده‌ی ما دارد، اما پیداکردن این گم‌شده به خودی خود نمی‌تواند باعث بازسازی و بهبود آن شود.

نه تنها برای بهبود و بازسازی عزت‌نفس، بلکه بهبود و بازسازی هر آن چه که به ذهن و وجود ما مربوط می‌شود نیاز به انجام تمرین و ممارست دارد.

کتاب بازسازی عزت‌نفس در ده‌هفته از دکتر متیو‌مک‌کی و کاترین‌سوتکر یک کتاب خودیاری است که با استفاده از نوشتن به عنوان یک ابزار درمانی، عزت‌‌نفس شما را بهبود می‌دهد.

در این کتاب راهنمای ده‌هفته‌ای هر روز تصویر جامع‌تری از خودتان را رشد می‌دهید که شامل درک و برداشت دقیق‌تر و سالم‌تری از خودتان است.

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004