شما اینجا هستید: خانهگزارشخواب عمیق شهرداری،بی‌قوارگی در چشمان لرستان، نقش بسته است

خواب عمیق شهرداری،بی‌قوارگی در چشمان لرستان، نقش بسته است مطلب ویژه

چهارشنبه, 19 فروردين 1394 ساعت 13:50 شناسه خبر: 1310 5 نظرها
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

یبایی‌شناسی در شهر و مبلمان شهری، انگاره‌ها را در شهر بازنمایی می‌کند و شهر را از یک حالت خنثی و بی‌مکانی انسان رها می‌سازد.
به گزارش خبرنگار سیمره، نظریه اطلاعات می‌گوید یک پیام زمانی زیبایی را القا می‌کند که هدررفت اطلاعاتی کافی داشته باشد و مقدار اطلاعات آن‌قدر باشد که میزان بداعت آن یعنی محتوای زیبایی‌شناختی آن از حداکثر دریافت ذهنی یعنی شانزده بیت بر ثانیه فراتر رود.


بنا بر نظریه اطلاعات باید گفت که در شهرهای استان لرستان، اطلاعات کمتر از شانزده بیت بر ثانیه است و در نتیجه، اطلاعاتی در ذهن مخاطب  برجای نمی‌ماند؛ چرا که بدعتی در فضاهای شهری قابل مشاهده نیست و احساس زیبایی و نوآوری که در ارتباط مستقیم با غیرقابل پیش‌بینی بودن است؛ این اطلاعات و در نتیجه برداشت‌ها را در ذهن کم می‌کند.
به بهانه‌ي فرارسیدن نوروز و نقش کم‌رنگ و یا شاید بی‌رنگ شهرداری‌های لرستان در زیبایی‌شناسی شهرهای استان با یک جامعه‌شناس لرستانی، گفت‌وگویی را ترتیب داده‌ایم که در پی می‌ آید:
مجتبی ترکارانی، استاد دانشگاه، پژوهش‌گر و دکترای جامعه‌شناسی ‌است. از وی پژوهش‌های گوناگونی چون: طرح بررسی نگرش به کار در بین کارگران، کارفرمایان و کارجویان لرستان، بررسی مدارای اجتماعی در استان لرستان، بررسی تاثیرات اجتماعی و اقتصادی طرح هدف‌مندی یارانه منتشر شده است.
هم‌چنین وی دارای مقالات متعددی در زمینه‌های اجتماعی می‌باشد که از آن‌ها می‌توان به بررسی و سنجش مدارای اجتماعی در لرستان مجله‌ي تحقیقات اجتماعی ایران، شماره‌ي سوم، زمستان 4533 (این مجله در شماره‌های بعد با نام جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران چاپ شده است.)؛ آزاد ارمکی. تقی، ترکارانی. مجتبی و حق ندری. ایرج، نگرش‌های توسعه‌ای در ادبیات عامیانه لری با تاکید بر ضرب‌المثل‌ها فصل‌نامه نهادهای اجتماعی دانشگاه مازندران، شماره‌ی 3) اشاره کرد.
این استاد دانشگاه مصاحبه با نشریات و سایت‌های محلی و روزنامه‌های سراسری در زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی را در سابقه‌ي پژوهش‌گری خود دارا می باشد.
این دکترای جامعه‌شناسی با بیان این‌که مبلمان شهری به مجموعه‌ي وسیعی از وسایل، اشیا، دستگاه‌ها، نمادها و عناصری مانند: نیمکت‌ها، ایستگاه‌های اتوبوس، علائم، منابع نوری، صندوق‌های پست و سطل‌های زباله گفته می‌شود، اظهار داشت:«مبلمان شهری برای راحتی، آسایش و زیبایی بیش‌تر، راهنمایی، کنترل حرکت، ایجاد امنیت و رفاه شهروندان در فضاهای شهری نصب شده‌اند که به مجموع این‌ها مبلمان شهری گفته می‌شود.»
مجتبی ترکارانی، عناصر مبلمان شهری را در چهارگروه اصلی معرفی نمود و گفت: «مبلمان خیابانی مانند تیر برق و سردر مغازه‌ها، شکل معماری خیابان‌ها و خانه‌ها و منازل، مبلمان پارکی مانند فضای سبز و نیمکت‌ها و ..، مبلمان ترافیکی مانند چراغ راهنماها و تابلوها، سازه‌های اطلاع‌رسانی و تبلیغاتی مانند تابلوهای تبلیغاتی، تلویزیون‌های شهری، عناصر مبلمان شهری را تشکیل می‌دهند.»

مبلمان شهری، ملزوم به رعایت زیبایی بصری محیط است
وی ضمن اشاره به این‌که این‌گونه تجهیزات و مبلمان مناسب می‌تواند اثر مثبتی بر روی شهروندان و استفاده‌کنندگان از محیط‌های شهری داشته باشد به طرح یک مثال پرداخت و بیان داشت: «به طور مثال طراحی نشیمن مناسب به مردم این امکان را می‌دهد که در فرصت‌های لازم از نشستن و دیدن فضای شهری لذت برده و حتا ارتباط اجتماعی و کلامی با یک‌دیگر برقرار نمایند.»
این دکترای جامعه‌شناسی، مبلمان شهری را ملزوم به رعایت زیبایی بصری محیط دانست و تصریح کرد: «خدمات شهری و عناصر آن باید دارای چیدمانی باشدکه علاوه بر کاربری و خدمات‌رسانی مناسب، آرامش روحی و روانی ساکنین را نیز فراهم کند.»
مجتبی ترکارانی با بیان این‌که این مبلمان شهری باید به گونه‌ای طراحی شود که امکان استفاده برای همه‌ي اقشار جامعه، اعم از زن، مرد، پیر، جوان، معلول و جانباز و همه‌ی اقشار را فراهم آورد؛ اظهار داشت: «برای داشتن مبلمان و خدمات شهری خوب می‌توان با سلیقه و طراحی صحیح، هنرمندانه از امکانات محلی و مصالح بومی بهره‌ي لازم را برد.»

هر چه مبلمان شهری هماهنگ‌تر باشد؛ شهر زیباتر به نظر می‌رسد
این استاد دانشگاه، زیبایی موجود در فضا و مبلمان شهری را  بیش از هر چیز حاصل هماهنگی، وحدت و تنوع، تکرارشوندگی و انعطاف‌پذیری عناصر دخیل در طراحی شهری دانست و بیان داشت: «هر چه این عناصر هماهنگ‌تر باشد، شهر زیباتر به نظر می‌رسد و چشم احساس خستگی نمی‌کند، به عنوان مثال وقتی که بناهای مختلف با هم ترکیب می‌شوند، لازم است ما بین این بناها آن چنان هماهنگی از نظر وحدت شکلی برقرار باشد که بدنه‌ي محصورکننده علی‌رغم تشکیل از ساختمان‌های مختلف صورتی پیوسته داشته باشد، به عبارتی چشم در دیدن دچار دست‌انداز نشود و انگار صحنه‌ي یک‌نواختی را مشاهده می‌کند.»
وی با بیان این‌که در مناظر شهری با چیزی به نام منازل یک طبقه و دو طبقه و هشت طبقه در کنار هم هستیم؛ گفت: «گرافیک شهری و معماری شهری در این زمینه نقش مهمی دارد. نقش گرافیک در زیباسازی شهر از دو بعد کارکردی و بصری مورد بحث و مطالعه قرار می‌گیرد. بُعد کارکردی به این معناست که گرافیک شهری چه نیازهایی از شهروندان را برآورده می‌کند و از این منظر عناصر، المان، مبلمان و طراحی‌های منظر شهری بیش‌تر با جسم شهروندان مرتبط هستند، در حالی که جنبه‌های بصری و زیبایی‌شناسی به روان و خلق و خوی شهروندان تاثیرگذار است؛ بنابراین محیطی زیبا است که انسان در آن هم از نظر جسمی و هم از نظر روانی احساس آرامش و راحتی کند.»
«آلودگی دیداری» به مجموعه‌ي ناهنجاری‌های شهرهای لرستان اضافه شده است
این جامعه‌شناس لرستانی ضمن اشاره به این‌که امروزه کمتر شاهد کارآمدی و زیبایی عناصر بصری هستیم، افزود: «تابلوهایی در ابعاد کوچک و بزرگ، کج و معوج با هر اندازه و شکل تنها گوشه‌ای از این ناهماهنگی‌ در سطح شهر های لرستان  است، به گونه‌ای که در حال حاضر علاوه بر آلودگی هوا و آلودگی صوتی، پدیده‌ای به نام «آلودگی دیداری» نیز به مجموعه‌ي ناهنجاری‌های شهر اضافه شده است.»
مجتبی ترکارانی، وجود بنرهایی متعدد در معابر اصلی شهر که بیش‌تر مضمون شخصی و حتا تبلیغاتی دارند را باعث این آلودگی دیداری در لرستان دانست و تصریح کرد: «لزوم تعیین معیارهای برای مشخص کردن محتوی این بنرها و مکان‌یابی درست آن‌ها می‌تواند در کاهش این آلودگی‌ها مؤثر باشد.»
این استاد دانشگاه با بیان این‌که رابطه بین مبلمان شهری، آرامش ذهنی و سلامت روانی چنان روشن است که مبلمان شهری باید علاوه بر خصوصیات ذکر شده، سهم مهمی در به وجود آوردن آرامش و سلامت روحی و ذهنی افراد داشته باشد، بیان داشت: «گاهی شلوغی و اغتشاش  و بی‌نظمی مبلمان شهری چنان است که نه تنها آرامشی را به‌دنبال ندارد، بلکه باعث سر در گمی و آشفتگی شهروندان نیز می‌شود، به‌گونه‌ای که انسان خسته از کار روزانه هیچ رغبتی برای نشستن و استفاده کردن از فضای شهری و مبلمان آن ندارد.»
وی ضمن اشاره به این‌که زمانی که در یک بازار شلوغ و پر سر و صدا با تابلوهای نامنظم مختلف روبه‌رو می‌شویم، خود به خود احساس نبود آرامش و آشفتگی را خواهیم داشت و یا وقتی در فضای شهری که برای استفاده ساکنین در نظر گرفته شده که دقایقی را بیاسایند اما رعایت بسیاری از مسائل روانی شهری در آن لحاظ نشده و  احساس راحتی و آرامشی نیز به‌دنبال نخواهد آمد، تصریح کرد: «این آشفتگی،  اولین تأثیر خود را در ارتباط با چگونگی استفاده‌ي شهروندان از این عناصر خواهد داشت و  افراد در این محیط‌های تنش‌زا، تحمل خود را از دست داده و عصبی و پرخاشگر می‌شوند و به جای این‌که در مواجهه با یک شهر زیبا، تنش‌ها را تخلیه کنند؛ ظرف روحی آن‌ها انباشته شده و با یک تلنگری از طرف دیگران چه راننده تاکسی و یا خانواده‌شان عصبانی می‌شوند.»

جامعه‌ای که بتواند میراث فرهنگی و تاریخ خود را در مبلمان شهری بازآفرینی کند، موفق است
این استاد دانشگاه بیان داشت: «هنر طراحان و دست‌اندرکاران مسائل مبلمان شهری است که با چیدمان صحیح و استفاده‌ي به‌جا ضمن به وجود آوردن محیط و منظر مناسب به مسائل روحی، روانی و آرامش‌بخش محیط نیز توجه کافی داشته باشند.»
مجتبی ترکارانی قسم عمده‌ای از عناصر تشکیل‌دهنده‌ي سیمای هر شهر را مبلمان آن شهر دانست و اظهار داشت: «اجزای مبلمان شهری گذشته از کاربردهای خاص خود به زیبایی و انتظام شهر نیز سامان می‌بخشند و طبعاً شکل‌گیری عناصر بصری که تصویر هر شهر را به وجود می‌آورند؛ خاطره‌ای را برای هر بیننده در ذهن باقی می‌گذارند.»
این دکترای جامعه‌شناسی با بیان این‌که کوین لینچ در کتاب سیمای شهر از همین اثر و خاطره و یادی که از سیمای یک شهر در ذهن بیننده به جای می‌ماند، مفصل صحبت کرده است، می‌گوید: «همه‌ي ما از دیداری که از هر شهری که داشته‌ایم و تصویری که از آن در ذهن‌مان مانده گفته‌‌هایی داریم. این گفته‌های خوب و بد تصویر اجتماعی و فرهنگی یک شهر را برای ما و اطرافیان می‌سازند و مبلمان شهری در ساخت این تصویر نقش به‌سزایی دارد.»
وي ضمن اشاره به این‌که جامعه‌ای که بتواند میراث فرهنگی و تاریخ خود را در این عناصر و مبلمان شهری بازآفرینی کند موفق است، اظهار داشت: «طراحی مجسمه‌هایی از مشاهیر و بزرگان و قراردادن در مسیر مناسب و پیوندزدن هویت امروز و گذشته در عناصر شهری یکی از وظایف طراحان و برنامه‌ریزان شهری می‌باشد و جامعه‌شناسان و فرهنگ‌شناسان و تاریخ‌دانان در این مسیر می‌توانند نقش مهمی در زنده‌کردن میراث فرهنگی و پیوندزدن هویت گذشته با امروز داشته باشند.»

جایگاه سمبل‌ها و نشانه‌های شهری در مبلمان شهری دارای اهمیت است
مجتبی ترکارانی اظهار داشت: «زمانی که برای استفاده از اوقات فراغت و یا سپری‌کردن روزهای تعطیل به اجبار از فضاهای باز و پارک‌ها استفاده می‌شود، خواه‌ناخواه با مبلمان شهری و عناصر موجود در آن ارتباط تنگاتنگ برقرار می‌شود و هنر طراح آن است که در کنار چیدمان این ابزار و اجزا، نیاز شهروندان را برطرف کرده و سیمای زیبایی به شهر بدهد؛ به طوری که شهروند، احساس آرامش و راحتی را در برخورد با آن‌ها داشته باشد.»
وی با بیان این‌که بدون تردید جایگاه سمبل‌ها و نشانه‌های شهری در فضاها و مبلمان شهری از اهمیت خاص و ویژه‌ای برخوردار است، چرا که بسیاری از مسائل فرهنگی و آداب و رسوم و سنت‌های مردم از این گونه علائم سرچشمه می‌گیرند، بیان داشت: «نشانه‌هایی که بیان‌گر خاطرات، مبارزات و دلاوری‌های یک ملت است و تبلور عینی آن در یک سمبل و نماد شهری شکل گرفته است.»
این استاد دانشگاه با بیان این‌که واقعیت آن است که ما در چند سده‌ي اخیر سابقه‌ي شهرنشینی طولانی نداشته‌ایم، خاطرنشان کرد: «وجود ناامنی و بی‌ثباتی سیاسی در دوره‌ي قاجار و غلبه‌ي نظام ایلی شهرهای ما را کم‌بنیه کرده است و طبیعی است که شهرهای ما نتوانند ریشه‌های اقتصادی و اجتماعی هم‌چون شهرها در دیگر مناطق داشته باشند.»

ظاهر و مبلمان شهری در شهرهای لرستان، بسیار بی‌قواره و بی‌نظم است
این دکترای جامعه‌شناسی، ظاهر و مبلمان شهری در شهرهای لرستان مخصوصاً شهرهایی که در چنددهه بیش به وجود آمده‌اند را بسیار بی‌قواره و بی‌نظم دانست و تصریح کرد: «این شهرها به دلیل سرعت بالای ورود مهاجران نتوانسته‌اند زیرساخت‌ها و مبلمان شهری خود را به شکل مناسبی تاسیس نمایند و از طرفی فقر شدید در این شهرها و عدم رعایت قوانین و مقرارت از طرف شهرداری‌ها در این بی‌نظمی و شلختگی شهرها بسیار مؤثر بوده و هم‌چنین کشف و اختراع بعضی از عناصر مدرن مانند برق و تلفن در خارج از مرزهای کشور، ضعف اقتصادی و تعداد بالای اتومبیل‌های شخصی و عدم تناسب خیابان‌ها با این تعداد اتومبیل و سبک زندگی مردم که  فراغت خود را در داخل ماشین و در داخل خیابان سپری می‌کنند، نیز مزید بر علت شده تا شهرهای ما به این شکل درآیند.»
مجتبی ترکارانی در پایان اظهار داشت: «به نظر می‌رسد برای داشتن یک مبلمان شهری خوب انجام اقداماتی در این راستا ضروری است:
1- رابطه‌ي اجزا و عناصر مبلمان شهری و نیاز اقشاری خاص از جمله معلولین، جانبازان و سال‌مندان  باید مورد توجه  قرار گیرد.کم نیستند کشورهایی که امکانات ویژه‌ای برای این قشر در نظر می‌گیرند و در به وجود آوردن سیمای شهرشان رابطه‌ای مستقیم بین نیاز این قشر و مبلمان شهری به وجود می‌آورند. به جرئت می‌توان گفت ابتدایی‌ترین امکانات، وجود پله‌های کم‌ارتفاع و سطح شیب‌دار مناسب (رمپ) باشد که نیاز اولیه‌ي این قشر را برای حضور در جامعه و محیط است به وجود می‌آورد. تا جایی که حضور این اقشار را در جامعه بسیار کم‌رنگ کرده است.
2-در مبلمان شهری ابتدایی‌ترین روش برای احساس آرامش و راحتی در پارک‌ها، استفاده از نیمکت است. این نیمکت‌ها باید به شکلی قرار بگیرند که دسترسی به آن‌ها آسان و راحت باشد و در سراسر پارک و به تعداد زیاد موجود باشند. صندلی‌ها باید روبه‌روی مناظر زیبا قرار بگیرند اما در در مسیر رفت و آمد افراد نباشند. طراحی فضاهای باز زیبا و مناسب عمومی به شهروندان این امکان را می‌دهد که در کنار یک‌دیگر از طبیعت اطراف لذت ببرند و با داشتن مکانی مناسب برای نشستن، احساس رضایت آن‌ها چندین برابر شود
3-قراردادن سطل‌های زباله در جایی که بتواند به راحتی برای شهروندان قابل دسترسی باشد، نه این‌که به راحتی قابل خالی‌کردن باشد. نتیجه‌ي این کار، خیابان‌های پر از زباله و سطل‌های خالی است، زیرا مردم وقت خود را برای یافتن سطل زباله صرف نمی‌کنند. بهترین مکان برای گذاشتن سطل‌های زباله، مکان‌های تجاری و پررفت و آمد در حاشیه‌ي پیاده‌روها، نزدیک به اغذیه‌ فروشی‌ها و کنار صندلی‌های ایستگاه‌ها است.
4-معیارهای رنگ‌آمیزی مبلمان شهری باید بر اساس تقسیمات منطقه‌ای، عناصر مختلف شهری، معماری و بافت منطقه‌ای باشد. در تقسیمات منطقه‌ای، عناصری مانند ویژگی‌های منطقه به لحاظ اقلیمی و آب و هوایی، ویژگی‌های فرهنگی، مبلمان، علائم هدایتی، کیوسک‌ها، جدول‌ها، نرده‌ها و پل‌های عابر، مورد توجه قرار می‌گیرد، هم‌چنین نوع رنگ بر پایه‌ي پژوهش‌های رنگ از منظر روان‌شناسی شهری، پژوهش‌های روان کاوانه صورت گیرد.
5-در طراحی مبلمان شهری باید بین بافت اجتماعی و فضای شهر توازن ایجاد شود، به طوری‌ که رنگ‌بندی‌ و ترکیب‌بندی‌ها در عین سادگی و زیبایی باید از یک وحدت رویه پیروی کنند. پس می‌توان گفت هر چه مجموعه به سمت وحدت و یک‌پارچگی و هماهنگی حرکت کند، لزوم رعایت اصول استانداردها آشکارتر می‌شود.»
 به قول یکی از صاحب‌نظران: کودکی که در چنین محیطی متولد می‌شود و از 7 سالگی با پدر و مادر یا سایر اقوام و دوستانش به خیابان می‌آید و این آشفتگی‌ها را می‌بیند؛ ناخودآگاه از آن‌ها تأثیر می‌پذیرد و چنین فکر خواهد کرد که «زیبایی» همین است.

5 نظرها

  • پیوند نظر  فاطمه کبوده فاطمه کبوده دوشنبه, 28 تیر 1395 ساعت 15:14

    عالی بود

  • پیوند نظر NRZB NRZB چهارشنبه, 27 خرداد 1394 ساعت 11:19

    بسیار عالی قبل تعمق بود اشاره به نکات خوبی داشتن ازجمله " رابطه‌ي اجزا و عناصر مبلمان شهری و نیاز اقشاری خاص از جمله معلولین، جانبازان و سال‌مندان باید مورد توجه قرار گیرد و...... "

  • پیوند نظر  رضا رقاص رضا رقاص سه شنبه, 15 ارديبهشت 1394 ساعت 11:09

    امیدوارم جناب شهردار (کوهدشت ) هم این متن را بتونه بخونه ، البته اگه سواد خوندن و نوشتن دارن !!
    آقای شهردار اگه بدونی توی این خیابونها و کوچه ها که همشونو شخم زدی و دیگه هم قصدنداری درستشون کنی ! روزانه چندتا ... ازجانب تمام اونایی که به دست اندازات می افتند............

  • پیوند نظر  شهروند شهروند یکشنبه, 13 ارديبهشت 1394 ساعت 20:14

    اول اینکه مصاحبه جالب و سرشار از اطلاعاتی بود . دستتان درد نکند . دوم اینکه تا زمانی که هیچ کدام از شهرداران لرستان ماندگاریشان در پست شهردار بودن زیاد نیست هرکدام 6 ، 7 ماه بیشتر شهردار نیستن بعد عوض میشن ، بنابراین این بی اعتمادی شغلی یکی از عاملهای بی رغبتی برای کار کردنشان هست ، سوم اینکه پشتوانه های محکمی مث حمایت از طرف دادگاها و مراجع قضایی را هم ندارند ، یا به نوعی قضات با شهرداران و دیگر ارگانهای ذیربط تفکر واحدی ندارن ، گر چه میشه تمام این ارگانها دارای یک اتاق فکر شوند و همه اقداماتشان را از قبل کارشناسی کنند و بالاخره در این اواخر عمری یه گام مثبت به نفع مردم بردارن ! و.....خلاصه کلام میشه کار کرد اگه هرکسی سر جای خودش قرار بگیره !!!

  • پیوند نظر بهادر بهادر شنبه, 12 ارديبهشت 1394 ساعت 13:00

    بسيار سپاس گزارم دست مريزاد ، عالي بود . اميدوارم شهرداران و صاحبان زر و زور و قدرت كمي به خود بيان و حالا كه به خود رحم نمي كنند الااقل به بچه هاي خود كه جزو نصل آينده اند رحم كنند !! ننگي بزرگتر از اين نيست كه تمام خيابانها و كوچه هاي شهر " كوهدشت " ! سالم نيستند واقعآ خجالت آور است ، هر وقت هم كسي اعتراض ميكند ميگويند تا به امروز هيچ شكايت رسمي نداشتيم ! و با توجيهات بي ارزشي همچون اينكه الان فعلآ نميشه آسفالتشون كنيم بايد اول همه مردم لوله هاي فاضلابشان را تكميل كنند! ... اگر بنا باشد منتظر تكميل لوله هاي فاضلاب از طرف مردم آنهم به دلخواه باشيم بايد عمر نوح داشته باشيم . پس توان مديريتي يك مدير لايق بايد كجا استفاده شود ؟! ... آيا نميشه براي همه مردم تعيين زمان و ضرب العجل كرد و خاطيان را سخت مجازات كرد تا هم قانونمندي را ياد بگيرند و هم اينچنين چهره شهر زشت نشود!!!

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004