شما اینجا هستید: خانهگزارشکتاب تاریخ تحلیلی روزنامه‌های خراسان؛ مرجعی برای مطبوعات است

کتاب تاریخ تحلیلی روزنامه‌های خراسان؛ مرجعی برای مطبوعات است

یکشنبه, 21 آبان 1396 ساعت 17:59 شناسه خبر: 3023 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

روز پنج‌شنبه یازدهم آبان یک‌روز مانده به پایان بیست و سومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب یک‌نشست تخصصی با حضور حافظه‌ی مطبوعات ایران، استاد سید فرید قاسمی، با عنوان « رونمایی از کتاب «تاریخ تحلیلی روزنامه‌ها، مجله‌ها و سالنامه‌های خراسان (دوره قاجار)» » برگزار شد. به گزارش سیمره، آن‌چه در پی می‌آید سخن‌رانی استاد قاسمی در باره‌ی این کتاب و تاریخ مطبوعات خراسان است:

چون خراسان محل زایش و پرورش زبان فارسی است همیشه و همواره در گونه‌های گوناگون مکتوب بروز و ظهور داشته. در خراسان پیوندی میان گونه‌های ادبی و روزنامه‌نگاری بوده. از میان گونه‌های ادبی شعر پیوندی ناگسستنی با روزنامه‌نگاری در خراسان داشته به همین دلیل ما در تاریخ ادبیات و حتا در تذکره‌های شعر و شاعران پاره‌هایی از تاریخ روزنامه‌نگاری را می‌توانیم ببینیم. کارهای پراکنده‌ی بسیاری در این زمینه وجود دارد. ولی تا جای که حضور ذهن دارم اولین کسی که فصلی از کتاب خود را به عنوان روزنامه‌نویسی در مشهد منتشر کرد در سال 1337 بود به نام رجبعلی خانعلی‌زاده تارمی. البته کارهای مفرد و مستقل لابه لای نشریات هست اما کاری که به صورت کتاب منتشر شد یعنی اولین کسی بود زیرا ایشان مدیر روزنامه بود در مشهد در سال 1328 و نشریه ایران نما را منتشر می‌کرد به نوعی یک متن آموزشی نوشت که آن متن آموزشی تقریباً مکتوب کردن تجربه‌های شخصی خودش بود و بعد هم در آن کتاب 64 صفحه‌ای 26 صفحه درباره‌ی روزنامه‌نگاری در مشهد نوشته بود. همین فرد در سال 54 چاپ دوم کتابش منتشر شد با عنوان فن روزنامه‌نگاری ولی از آن‌جای که نام و نام خانوادگی خود را تغییر داده بود و در چاپ اول کتاب نام پدیدآورنده رجب تارمی بود و در چاپ دوم علی فریمن بسیاری تصور می‌کنند که این فرد دیگری است. دنبال چاپ اول کتاب می‌گشتند. کارهای پراکنده‌ی بسیاری درباره‌ی مطبوعات خراسان شد به‌خصوص اداره‌های دولتی هم‌چون اداره‌ی معارف خراسان، اداره‌ی فرهنگ خراسان. اداره‌کل اطلاعات جهانگردی خراسان و بعد هم اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان جزوه‌ها و کتابک‌هایی در خصوص مطبوعات خراسان منتشر کردند که بیش‌تر مناسبتی و نمایشگاهی بود. بین این همه جزو که منتشر شد یک جزو در سال 1378 درآمد که نسبت به بقیه‌ی فهرست‌های که سایر ادارت منتشر کرده بودند جامع‌تر بود و بعد از تفکیک خراسان به رضوی و شمالی و جنوبی از آن تاریخ این جزوه‌های اداری سفارش شد و سه جزوه به مناسبت نمایشگاه‌ها منتشر می‌شود. البته تک‌نگاری‌های بسیاری در این حوزه داریم. کارهایی هم درباره‌ی مطبوعات خراسان انجام شد که به چاپ نرسید، 21 سال قبل آقای محمدرضا راشدمحصل یک رساله راجع‌به پیشینه قبلی روزنامه‌های بیرجند نوشته بود که آن هم چاپ نشده. ولی دو نفر عمر گذاشتند برسر مطبوعات خراسان یکی دکتر حسین الهی که کار ایشان با روزنامه‌ و روزنامه‌نگاری در خراسان از آغاز تا سال 1320به وسیله‌ی دانشگاه فردوسی شد. سال 79 در 252 صفحه وزیری منتشر شد. فرد دیگر ستار شهبازی‌بختیاری بود که دو کتاب منتشرکرد یکی در سال 83 با عنوان راهنمای مطبوعات خراسان از آغاز تا امروز که منظور از امروز تا تاریخ 1382 است  و یک کتاب دیگر با عنوان نام‌ها و نامه‌ها- روزنامه و روزنامه نگاران خراسان. اولین کتاب را اداره‌ی فرهنگ خراسان با همکاری انتشارات بانگ ارس و دومی را نشر ایوار مشهد. مرحوم شهبازی نیت داشت که کار خود را ادامه بدهد که متاسفانه بیمار شد و بعد به دیار حق شتافت. بعد از این نگاه جسته و گریخته به پیشینه‌ی کار می‌رسیم به کار آقای ابراهیم حافظی و سرکار خانم زینب اسماعیلی. به خاطر کمبود وقت من نتوانستم کار این دو عزیز را با پیشینیان مطابقت بدهم که ببینم تاکجا توانستند در کار محققان متقدم افزودنی‌های کتاب تا چه حد است اما با شناختی که من از آقای حافظی دارم حتماً این کاری که انجام داده‌اند ک گام به جلو هستش. در این 60-70 سالی که  در کتابخانه‌های کشور به روزنامه و مجله توجه شده است ما صدها کتاب‌دار داشتیم که به روزمرگی روزها را گذراندن، سی سال کار کردن و بعد هم بازنشسته شدن و نسل بعدی آن ها را نمی‌شناسند زیرا در طول خدمت خود اثری فراهم نکردن و یادگاری از خود به‌جا نگذاشته‌اند. اما دوستانی مانند اقای حافظی و خانم اسماعیلی حتماً نامشان به یادگار می‌ماند و در فهرست کتاب‌داران مطبوعات قسمت نشریات کتابخانه‌های کشور که اثری فراهم کردند خواهد ماند. در مورد کار من یک ورقی زدم  و متوجه شدم که در عنوان نوشتن که سنویی جمع‌آوری شده زیرا روی جلد اول نوشته است قاجار. دوره‌های بعدی این کتاب مهم‌تراست. و جلدهای بعدی از جلد قبلی خود از اهمیت بیش‌تری برخوردار است. بنابراین این کار نباید ابهر بماند و ادامه پیدا نکند. باید ادامه پیدا کند و اگر کار ادامه پیدا کردآقای حافظی باید زمانی که به تقسیم خراسان به شمالی و جنوبی می‌رسد کار را به خراسان  رضویی محدود نکند زیرا کار ناقص خواهد ماند و کل خراسان را تا همان روزی که کار را انجام می‌دهد باید در این اثر باشد و فصل‌بندی جداگانه داشته باشد. عنوان کتاب توقع‌آفرین است. به نظر من بعد از این‌که کار به پایان رسید به خاطر نداشتن مقدمه‌ی تحلیلی در جلد نخست یک موخره‌ی تحلیلی داشته باشد تا محتوا با عنوان هم‌خوانی داشته باشد زیرا عنوان بسیار توقع‌آفرین است این جمع‌بندی تحلیلی کمک می‌کند کار از حد توصیف فراتر برود و به تحلیل برسدو با وجو همه‌ی دقت‌هایی که در کار شده و با شناختی که من از آقای حافظی دارم در همان حد ورق زدن کار  متوجه شدم بعضی از غلط‌ها به کتاب راه پیدا کرده است.
در جلد دوم یک درست‌نامه فراهم بشود برای جلد اول. بنده با همین ورق زدن اجمالی کار به نکاتی رسیدم که لازم نیست در این مجلس گفته شود و من به خود آقای حافظی خواهم گفت تا برای جلدهای بعدی. و در آخر برای خانم اسماعیلی و آقای حافظی آرزوی سلامتی و موفقیت دارم و امیدوارم با دقت بیش‌تری مجلدهای بعدی را انجام بدهند. این مجموعه مجلدها همیشه جلددوم از جلد اول مهم‌تر و مجلدهای بعدی از قبلی خود بسیار مهم‌تر هستند و مرجع خواهندبود. امیدوارم این کار متوقف نشود و با انتشار این کتاب، کتابداران بخش مطبوعات کتابخانه‌های کشور از کتابداران مطبوعات آسان قدس یاد بگیرند و به روزمرگی روزگار نگذرانند و این‌چنین آثار گران‌بهایی را پدید بیاورند. پارسال مجموعه کار خانم مهاجرزاده و مجموعه مجله‌ها منتشر شد و قبلش روزنامه‌ها و من امسال گمان می‌کردم رونمایی از سال‌نامه‌هاست. امیدواریم که مجلد سال‌نامه‌هام منتشر شود و بقیه جلد‌های این کتاب را هم ببینیم.

*چاپ شده در سیمره شماره428 هفدهم آبان ماه 96 ص 8

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال دهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، چهار راه بانک، کوچه‌ی شهید جلال سرباز