شما اینجا هستید: خانهگزارشسوگواره‌ی منطقه‏‌ای «چمرگه» در خرم‌آباد برگزار شد

سوگواره‌ی منطقه‏‌ای «چمرگه» در خرم‌آباد برگزار شد

دوشنبه, 13 آذر 1396 ساعت 09:40 شناسه خبر: 3095 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

سیمره- گروه گزارش: سوگ از هر نوع که باشد حزن‏ آور است و دلگیر کننده. گاه شنیدن آوازی غم‏‌انگیز دردی به بزرگی و سترگی کوه بیستون بر دل آدمی می‏‌گذارد. دیروز منجیل و رودبار و بم آذربایجان ما را سوگوار کرده بود، امروز کرمانشاهی که آواز تیشه‌ی فرهادش هنوز در گوش‏‌هاست.

آواز تیشه امشب از بیستون نیامد/ شاید به خواب شیرین فرهاد رفته باشد.
هم‌زمان که سراسر ایران در سوگ زلزله‌زدگان کرمانشاه نشسته‏‌اَند، سوگواره‌ی منطقه‏‌ای «چمرگه» برای گرامی‏‌داشت زلزله‏‌زدگان استان کرمانشاه با حضور چهره‏‌های مختلف موسیقی استان لرستان در تالار شهید آوینی ارشاد خرم‏‌آباد برگزار شد تا هم‌دردی عمیق‌‏تر خود را با عزیزان کرمانشاهی نشان دهند. برگزاری این مراسم که با سال‏روز رحلت پیامبر اکرم(ص)، شهادت امام حسن مجتبی و امام رضا(ع) تقارن پیدا کرده بود فضایی سراسر غم‌‏انگیز به وجود آورده بود تا این‏ بار سوگ را از زبان موسیقی بشنویم.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد لرستان:
رسالت پیامبر اکرم(ص)
کامل‌ترین شکل دموکراسی است
در آغاز آیین چمرگه حجت‌الاسلام‌والمسلمین حمیدرضا حنان ضمن عرض تسلیت رحلت پیامبر اسلام(ع) و اسوه‌ی شریعت امام حسن و شخصیت بزرگ امام رضا(ع)، هم‌‏چنین درگذشت تعدادی از هم‏‌وطنان‏مان در زلزله‌ی غرب کشور به‏‌ویژه استان کرمانشاه اظهار داشت: «همان‏‌گونه که در سوره‌ی زلزال آمده در زمان فرارسیدن زلزله‌ی تمام کننده، آن‏‌چه که می‏‌تواند موجب سعادت و سربلندی بندگان شود نیکی است و بهترین راه برای این کار تمسک جستن به سیره‌ی پیامبر ائمه‌ی معصومین (ع) است ان‌شاءالله به واسطه‌ی سیره‌ی عملی پیامبر اکرم بتوانیم رهایی یابیم.»
مدیرکل فرهنگ و ارشاد لرستان در ادامه افزود:«قرآن پیامبر را با چند ویژگی معرفی می‏‌کند و در این مورد می‏‌فرماید پیامبر کسی است که از جنس مردم بوده و میان مردم است.»
 وی خاطر نشان کرد: «بنا بر این تعریف باید گفت که کامل‌ترین شکل دموکراسی در طول تاریخ، رسالت انبیای خدا و به خصوص رسول اکرم (ص) است.»
حجت‌الاسلام حنان در ادامه حضور جناب استاد محمدرضا درویشی را به استان لرستان تبریک گفت و بیان داشت:« ایشان حق بزرگی بر موسیقی دارند.»
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان در پایان ضمن تقدیر از برگزارکنندگان این سوگواره، گفت: «در این سوگواره شاهد اجرای برنامه توسط هنرمندان برجسته‌ی استان خواهیم بود و این رویداد فرصتی مغتنم برای عرض ارادت به ساحت مقدس پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت عصمت و طهارت (ع) است.» 
مراسم با اجرای مقام‏‌های آوازی مور و هوره ادامه پیدا کرد و هنرمندان بومی یکی پس از دیگری به اجرای برنامه می‌‏پرداختند.

محمدرضا درویشی
فرهنگ و ادبیات شفاهی شناسنامه‌ی
هر ملّت و قومی است
در خلال مراسم، موسیقی‏دان نام‌آشنای کشور آقای محمدرضا درویشی دقایقی در خصوص موسیقی مناطق لر و لک‌نشین زاگرس به سخن‏‌رانی پرداخت و اظهار داشت:«در واقع این مراسم یک چمر است برای تجلیل از بزرگان موسیقی لرستان. آن‏‌ها که سال‏‌ها مورد بی‏‌توجهی قرار گرفتند. بی‏‌توجهی نسبت به فرهنگ اقوام و داشته‏‌های عظیم و غیرقابل تکرار فرهنگی باعث شده ریشه‏‌های عظیم فرهنگی ما که شامل ادبیات شفاهی و شعرهای مناطق و اقوام ایرانی است در معرض خشکیدن کامل قرار بگیرد.»
درویشی ضمن تأکید کرد:« مومن‏علی جوزی‏پور، کس‏علی مهری، شامیرزا مرادی، سبزعلی درویشیان، امام‏قلی امامی، نجف‎علی میرزایی، این‏‌ها در غربتی مردند که بهشان تحمیل شده بود. یادم است سال 58 یا 59 برای ضبط رفتم دورود خدمت استاد شامیرزا مرادی که فرمودند جرئت ندارم ساز بزنم به خارج از شهر رفتیم و در بیابان سرنا نواختند و ضبط کردم. تا این‌جا باید شکر کرد که بعد از نزدیک به چهل سال چنین مجلسی برگزار شده است.»
وی در ادامه گفت:«فرهنگ و ادبیات شفاهی شناسنامه‌ی هر ملّت و قومی است. این شناسنامه وقتی از بین رفت صنعت یا تکنولوژی نیست که بتوان آن‏‌را دوباره خرید. وقتی ملّتی سوابق فرهنگی نداشته باشد در برابر بیگانگان ملّت کوچکی خواهد بود. بحث حلال یا حرام بودن موسیقی نیست بلکه بحث هویت است. ملّت بی‏هویت در برابر بیگانگان و دیگر جوامع توسَری‏‏خور است.»
این موسیقی‏دان ایرانی بیان کرد:«نزدیک به چهل سال سفر کرده‌‏ام و میلیون‏‌ها کیلومتر را در سرتاسر کشور طی کرده‏‌ام، به جرئت می‏‌گویم که آوازهای مناطق زاگرس از جنوب آذربایجان غربی تا مناطقی از خوزستان حدود مسجدسلیمان و شمال بوشهر آوازهایی چند هزار ساله هستند که در مقایسه با آوازهای دیگر نواحی ایران از جمله کهن‏ترین و باستانی‏ترین آوازها هستند مانند مور، هوره، سیاه‏چمانه، بیت و حیران در کردستان و در کردنشین‏های آذربایجان غربی. خصلت این آوازها این است که تغزلی نیستد. یکی این‏که حماسی و دیگر روایی هستند. یعنی لحن نغمه‌ی فارسی و محتوای شعر روایی و قدمت آوازهایی مثل هوره و مورها قدمت چندهزار ساله دارند. آوازهای مناطق زاگرس لر و لک نشین هویت اصلی این مناطق هستند که به شدت آسیب دیده‏اند و پس از آن‏‌ها مقام‏‌های سرنا می‏‌باشند.»
این پژوهش‌گر موسیقی نواحی در ادمه افزود:«آن‏‌چه با کمانچه در لرستان اجرا می‏‌شود بسیار متأخر و جدید است. مقام‏‌های سرنا که بخشی از آن مقام‏‌های عزاست قدیمی‏‌ترین بخش موسیقی مناطق لر و لک نشین است که باکمال تأسف آسیب‏‌های فراوانی دیده‏‌اند.»
نویسنده‌ی کتاب دایرۀالمعارف سازهای ایران در خصوص کیفیت این مراسم عنوان کرد:«مورخوانی به‏‌صورت ایستاده با کت و شلوار یک بیش‌تر شبیه به یک شوخی است تا اجرای مقام مورخوانی. مورخوانی بروز یک احساس باطنی است. همین یعنی آیین. یعنی برگرداندن یک محتوای اساطیری به عمل. آیا اجراهای امشب برگردان یک اساطیری بود در عمل؟ آیا کُتل دیدیم؟ مگر می‏‌شود با کت و شلوار مور خواند؟! این بیش‌تر یک ماکت بود تا مراسم.»
درویشی در پایان از براگُجر طهماسبیان یکی از مورخوانان با اصالت یاد کرد و گفت:«براگجر طماسبیان یکی از شایسته‏‌ترین و مهم‏‌ترین مورخوانان بود. چند سال پیش فستیوالی در کنسرواتوار موسیقی چایکوفسکی مسکو برای ارائه موسیقی‏‌های آسیا از ترکیه تا هند تشکیل شد. بنده از ایران براگجر و یک خواننده دیگر برای شرکت در جشنواره معرفی کردم. براگجر در فستیوال چنان گُل کرد که تمام خبرنگاران و شبکه‏‌های مسکو با او مصاحبه می‏‌کردند. در واقع این فرهنگ را رصد می‏‌کردند که براگجر نماینده‏‌اَش بود نه شخص براگجر. متأسفانه شنا بلد نبود و در رودخانه خفه شد.»
ایرج رحمان‌پور:
خوش‏حالم برای هوره و مور
یک گفتمان به ‏وجود آمده
مراسم با اجرای نوازندگان بومی نقاط مختلف لرستان ادامه پیدا کرد و ایرج رحمان‌پور، خواننده‌ی موسیقی بومی لرستان نیز طی سخنانی بیان کرد:«خوش‏حالم بالاخره برای هوره و مور یک گفتمان به‏‌وجود آمد. سال‏‌ها عمر خود را صرف این موضوع کردم و توانستم از وجاهت این آوازها دفاع کنم. گرچه نسلی دیده نشد و بی‏احترام رفت اما جوانانی داریم که درخت تنومند موسیقی هستند. جوانانی مانند احسان عبدی‏‌پور که در ساز سرنا استعداد هستند.»
رحمان‌پور در ادامه به توضیح واژه‌ی چپی و چمر در مناطق زاگرس‌نشین پرداخت و گفت:«چمر همان چنبر فارسی و به معنای پیچ، خم، دایره است و در کلام به کسی که در کلافی از سردرگمی گرفتار شده گفته می‏‌شود.»
وی ادامه داد:«چپی نیز معنی چمر را می‏‌دهد. گاهی مجموعه‌ی موسیقی سوگ را چپی نیز می‏‌نامند. این با آن‏‌چه در رقص کُردی هست تفاوت دارد؛ به این دلیل که رقص‏‌های شادیانه از راست به چپ بوده و در زمان عزا، سماع‏‌های سوگ از چپ به راست صورت می‏‌گرفت که به همین دلیل آن‏‌را چپی می‏‌گویند.»
پس از سخنان رحمان‏پور مراسم چمرگه با چند اجرا از نوازندگان بومی ادامه داشت و با این‏که مراسم برگزیده‏ای در بخش‌‏های سوگ‏‌خوانی و سوگ‏‌نوازی نداشت به پایان رسید.

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال دهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، چهار راه بانک، کوچه‌ی شهید جلال سرباز