چاپ کردن این صفحه

جرقه‌های آتش زیرخاکستر!/وقتی مشاجره به خیابان می‌کشد!

سه شنبه, 30 ارديبهشت 1399 ساعت 23:53 شناسه خبر: 5172 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
مهرسا میردریکوند مهرسا میردریکوند سیمره

در نیم‌روز یکی از همین روزهای فاصله‌گذاری‌های اجتماعی نیم‌بندی که نسبتاً خیابان‌ها شلوغ هم به‌نظر می‌آیند؛ خودرویی به سرعت از چراغ قرمز یکی از چهار راه‌ها عبور می‌کند در حالی‌که جیغ و فریادهای دختر جوانی، با گفتن کمک!! می‌خواهد مرا بکشد!! توجه همه‌ي عابران سرچهارراه را به خود جلب می‌کند.

 

دختر جوان آشفته و پریشان، سعی در پیاده شدن دارد که سرعت بالای خودرویی که بر آن سوار است جرئت پریدن به بیرون را از او گرفته است لاجرم به فریادهای بی‌امان خود مبنی بر کمک خواستن از عابرین و رهگذران خیابان ادامه می‌دهد.

عابرانی که در حال عبور از عرض خیابان هستند در مقابل سرعت بالای خودروی مورد نظر؛ هراسان خود را  از مسیر خودرو کنار می‌کشند و حیرانی آن‌ها با داد و فریادهای دختر جوان بیش‌تر می‌شود.

رهگذران واکنش‌های مختلفی به این صحنه داشتند؛ برخی به گام‌های خود در دنبال کردن خودرو مورد نظر شتاب می‌دادند، برخی مبهوت مسیر حرکت خودرو را درامتداد نگاهشان دنبال می‌کردند، خودرویی که در سمت دیگر بلوار و در لاین مخالف قرار دارد، سعی در گرفتن دنده عقب دارد تا شاید بتواند در کمک به دختر جوان سهمی داشته باشد.

 در نهایت خودرویی سرعتش را هماهنگ می‌کند تا موازی خودرو مورد نظر قرار می‌گیرد و در حرکت بعدی راه خودرویی را که حامل دختر جوان  است، سد می‌کند.

اقدامی که با پیاده شدن دختر جوان و دستپاچگی او در سوار شدنش به خودرویی دیگر، آغازی برای یک دعوای خیابانی می‌شود و در نهایت، مردی که خودش را همسر او می‌داند در میان جمعیتی که جمع شده‌اند،  به زور دختر جوان را سوار می‌کند و به کسی اجازه واکنشی نمی‌دهد.

آن‌چه روایت شد، تنها یکی از موارد، درگیری‌های خانوادگی است که به خیابان کشیده می‌شود و البته ممکن است هرکدام از ما نمونه‌هایی مشابه از آن را در خاطر داشته باشیم؛ در جای خود، نیازمند تحلیل‌های اجتماعی و روان‌شناسی از سوی متخصصان مربوط است.

در عین حال هرکدام از ما به‌عنوان عابران و رهگذرانی که ناخواسته در معرض این‌گونه درگیری‌ها اعم از دعواهای خانوادگی و یا درگیری‌های خیابانی قرار می‌گیریم، ممکن است واکنش‌های مختلفی داشته باشیم یکی از واکنش‌های معمول می‌تواند روشن کردن دوربین موبایل‌ها و تهیه فیلم از این موارد باشد.

این اقدام علاوه بر این‌که باعث از دست دادن زمانی که می‌تواند  با اقدامی از قبیل تماس با 123 یا 110 و یا هر اقدامی که  به آرام کردن  و یا اتمام مشاجره و حتا نجات جان طرفین دعوا صرف شود؛ تکثیر فیلم مشاجره و نزاع در فضای مجازی به نوعی بازتولید خشونت است و مشاهده محتواهای خشونت آمیز بنوعی می‌تواند در عادی‌سازی آن دست کمی از نظر بصری موثر باشد.

یکی از دلایل بروز چنین ماجراهایی که افراد تن به دعواها درگیری‌های خیابانی می‌دهند ناتوانی در کنترل خشم است. با توجه به شرایط پیش پیش آمده ناشی از کرونا و اجبار به در خانه ماندن در کنار تبعات اقتصادی به نظر می‌رسد خانواده‌های با حجم بالایی از تنش‌ها و اضطراب‌ها قرا ردارند و به‌نوعی گستردگی ابعاد و تبعات اجتماعی و خانوادگی بحران را نشان می‌دهد در عین حال  فارغ از کرونا، موضوع خشونت و مشاجره اعم از خانوادگی و نزاع خیابانی همواره وجود داشته است.

 و باید یادآوری کرد که؛ خشونت از طریق مشاهده و یادگیری، شیوع پیدا می‌کند به‌عبارتی هرچقدر محتواهای حاوی خشونت از طریق وسایل ارتباط جمعی و رسانه‌ها منتشر شود به همان نسبت، تکرار خشونت هم آسان می‌شود.

 در مورد خشونتی که از سوی عضو قدرتمند خانواده بر دیگر اعضای خانواده اعمال می‌شود، وضعیت سخت‌تر و پیچیده‌تر است، یعنی به‌عبارتی با گفتن عناوینی هم‌چون همسرم است، به‌گونه‌ای این ارتباط خانوادگی حق مسلم خشونت را توجیح می‌کند؛ این سردرگمی در مواجهه با دعواهای خیابانی از نوع خانوادگی را به وضوح می‌توان در چهره‌ی رهگذران و عابران تصادفی شاهد نزاع، دید به این‌صورت که عده‌ای تلاش در کنترل خشم و درگیری دارند ولی با اعتراض فرد قوی‌تر نزاع مواجه می‌شوند و شاهدان هم یا خود را کنار می‌کشند.

اما اگر شاهد مشاجرات خیابانی اعم از خانوادگی و خیابانی بودیم چه باید کرد؟! سمیه کریمی روان‌شناس بالینی در این خصوص می‌گوید:« در چنین شرایطی  بهتر است، رفتار بالغانه‌ای از خود نشان داد و با توجه به این‌که شخص خشمگین، هیجان زده است و سیستم باید و نباید مغز او مختل شده است فارغ از نصحیت کردن باید او را پذیرفت و با گفتن جملاتی هم‌چون؛ درک می‌کنم تو خیلی ناراحت شدی یا خیلی عصبانی شده‌ای؛ او را پذیرفت و این پذیرش باعث همکاری بیش‌تر در رسیدن به آرامش می‌شود. اگر احساس کردیم مشاجره آنقدر شدت گرفته است که نمی‌توان طرفین را به آرامش رسانید بهترین کار تماس با 110  و 123 یا اورژانس اجتماعی است.»

بنا بر گفته‌ي این روان‌شناس؛ آموزش و یادگیری نقش مهمی در کنترل خشم دارد زمانی‌که کودکان مدام در معرض دعوای والدین هستند، به هیچ وجه کنترل خشونت را یاد نمی‌گیرند به همان نسبت که هنر و مهارت گفت‌وگو و مذاکره را در خانه یاد نمی‌گیرند. بخش عمده‌ای از یادگیری بر اثر مشاهده صورت می‌گیرد و تا زمانی‌که مشاهدات بصری در خانه، جامعه، مدرسه و محیط کار مبتنی بر آموزش‌های صحیح در کنترل خشم، هنر گوش دادن و درک طرف مقابل نباشد نمی‌توان به الگوی سالمی در کنترل خشم رسید.

در عین حال فقر اقتصادی را که خانواده‌ها درگیر آن هستند، نباید نادیده گرفت و به‌عبارتی؛ متعادل نبودن شرایط اقتصادی، کاری، خانوادگی و اجتماعی و پایین بودن اطمینان و اعتماد نقش موثری در  شکل‌گیری شخصیت‌های پرتنش دارد که با کمترین  اشاره‌ای منفجر می‌شوند.

به هر روی  همه ما همواره در معرض انواع مشاجره و درگیری هستیم که می‌تواند تا مدت‌ها برای برای شاهدان ماجرا، متاثر کننده باشد. در دنیای مدرن و جهانی شده امروز، تمامی مسایل به نوعی در هم تنیده شده‌اند وهیچ مسئله‌ای سرخود و مستقل پا به هیچ عرصه‌ای نمی‌گذارد؛ در شرایط فعلی به نظر می‌رسد که خشونت‌ها و درگیری‌های خیابانی نیز منتظر جرقه‌ای هستند تا آتش زیر خاکستر را شعله‌ور کنند معمولاً هم این جرقه‌ها بی‌گناهند و تنها بهانه‌ای برای روشن شدن یک خشم فروخورده هستند.

 

 *سیمره‌ی 531/ شنبه 20 اردی‌بهشت 1399