شما اینجا هستید: خانهگفت‌و‌گوخرم‌آباد یک باغ‌شهر است، نیازی به تبدیل‌شدن به باغ‌شهر ندارد

خرم‌آباد یک باغ‌شهر است، نیازی به تبدیل‌شدن به باغ‌شهر ندارد

پنج شنبه, 23 دی 1395 ساعت 10:38 شناسه خبر: 2364 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

 ساسان عسکری‌عالم/سیمره: مسائل گوناگون عمران شهری و البته محیط زیست شهری موجب شد تا برای بررسی این مشکلات به سراغ یکی از کارشناسان این حوزه برویم. مسائل عدیده‌ای مثل بحران آب و تاثیر آن بر زندگی روزمره‌ی  شهروندان از سویی و مسائلی نظیر معماری شهری و عدم توجه به آن در طول سالیان اخیر از آن جمله مواردی بودند که این مصاحبه را شکل دادند.

 

از این رو سراغ دکتر مجید دریکوند، رییس مرکز علمی- کاربردی جهاد دانشگاهی لرستان رفتیم که در زمینه محیط زیست شهری حرف‌هایی برای گفتن دارد...
با پرسش در زمینه مسئله مدیریت آب شهری آغاز کردیم و نظر ایشان را در این خصوص جویا شدیم.
*با این سؤال شروع کنیم، سال گذشته شما از نبود مدیریت آب شهری در خرم‌آباد و هم‌چنین از ساخت آبشارهای مصنوعی انتقاد کردید و اعلام داشتید که با وجود آبشارهای طبیعی زمینه برای جذب گردشگر فراهم است و نیازی به این آبشارهای مصنوعی نیست، این انتقاد با چه هدفی بیان شد؟
خرم‌آباد شهری است دارای پتانسیل فراوان به حیث منابع آبی  که بخش عمده‌ای از آب شرب مردم از چشمه‌های شهری تأمین می‌شود که این یک ظرفیتی دارد و تناسبی با موضوع شیوه و الگوی صحیح مصرف آب و از طرف دیگر جمعیت در خرم‌آباد با توجه به منابع آب هم‌خوانی ندارد و از طرف دیگر الگوی مصرف ما الگوی درستی نیست، لذا اولویت ما تأمین آب مردم است نه تبدیل آب شرب به آبشار مصنوعی، من در این مورد نظر خودم را اعلام کرده‌ام که هزینه‌ی زیادی در آبشار مصنوعی نیازمند است و هزینه‌ی ساخت آن را می‌توان در جای دیگری صرف کرد که از لحاظ عقلانی سودمند باشد. چیزی که در خبرها آمده این است که تأمین آب آبشارهای مصنوعی از طریق همین منابع  آبی داخل شهر تأمین می‌شود.
*البته پیش‌از این هم ما تجربه ساخت آبشار مصنوعی در محل بام خرم‌آباد را در سالیان دورتر داریم.
بله و من فکر می‌کنم اولویت تشنه نماندن مردم است، از این نگاه بررسی می‌کنیم و از بابت آب شرب مردم و تأمین آن مسئله را می‌بینیم و نه گردشگری و حتا بازهم از نگاه مسئله گردشگری ما باید بررسی کنیم که آیا آبشار مصنوعی در حوزه‌ی گردشگری خرم‌آباد یک نیاز اساسی است؟ خیر! چراکه ما پتانسیل‌های دیگری در خرم‌آباد داریم؛ چرا روی باغ شهرهای خرم‌آباد و حفظ آن و تبلیغ آن و استفاده از آن‌ها تلاشی نکنیم؟ ما در شهر خرم‌آباد پتانسیلی مانند سنگ‌نبشته داریم که در یک دوره نه‌چندان آن را با سیم برش از وسط خیابان شریعتی به چند متر آن‌ورتر منتقل می‌کنند که یک اشتباه مهلک در جذب گردشگر است، سنگ‌نبشته یک گوشه افتاده است و آیا کار تخصصی روی آن به حیث آلودگی‌های محیطی و صوتی انجام می‌گیرد؟ یا گرفته است؟ موضوع محیط‌زیست یک موضوع بین‌رشته‌ای است و آلودگی صوتی و هوا اگر وجود دارد به معنای آن نیست که فقط ما آدم‌ها از آن متضرر می‌شویم! آدم‌ها در ردیف یک این آلودگی‌ها هستند، اما اثر تاریخی در این بخش هم آسیب می‌بیند، قلعه‌ی فلک‌الافلاک هم آسیب می‌بیند، مناره آجری هم آسیب می‌بیند، منابع آبی آسیب می‌بینند و به‌تبع آن دیگر آبی نیست که بتوان با گرداب سنگی گردشگری جذب کرد. من فکر می‌کنم اگر شهرداری دنبال جذب گردشگر است بهتر است روی این سرمایه‌ها کار کند، روی قلعه و حاشیه‌ی اطراف آن کار کنیم، آزادسازی حریم قلعه یکی از مطالبات عمومی مردم است و همیشه هم همه‌ی دولت‌ها و نهادها و دستگاه‌ها دنبال آزادسازی حریم قلعه بوده‌اند. اگر می‌خواهیم برای شهر خرم‌آباد کاری انجام دهیم، حریم قلعه را آزاد کنیم، یا در پارک‌های جانبی قلعه با ساخت المان‌ها، مراکز فرهنگی و تفریحی در آن‌جا به جذب گردشگر بپردازیم. من فکر می‌کنم بدترین راه برای جذب گردشگر همین ساخت آبشار مصنوعی است و این در حالی است که برای ساخت آن توجیهی جز جذب گردشگر نمی‌شنویم.
*درحالی‌که در همین حریم قلعه‌ی فلک‌الافلاک آب‌های روان برای انجام کارهای مناسبی مانند جذب گردشگر فراوان است و این یادآوری می‌کند که نیازی به مصنوعی‌سازی نیست.
بله، وقتی چیزی به شکل طبیعی وجود دارد چرا از آن استفاده‌ای نکنیم؟ همیشه حاشیه را به جای متن می‌چسبیم، خرم‌آباد شهری دارای چشمه‌های فروان است و باید این چشمه‌ها مناسب‌سازی شوند تا گردشگر برای دیدن آن‌ها جذب شود. مثلاً، شهر نیاسر در استان اصفهان، یک چشمه در همین شهر نیاسر در کنار مراسم سالانه گلاب‌گیری و دو چشمه‌ای که در مرکز شهر نیاسر وجود دارد و مردم از سراسر کشور می‌آیند و آن چشمه را می‌بینند به جذب گردشگر پرداخته‌اند، چراکه بستری برای مناسب‌سازی آن ایجاد شده‌است و به قولی تجاری شده‌است. این در حالی است که چشمه‌ی گلستان و چشمه‌ی شاه‌آباد (شهوا) و ظرفیت‌های دیگری فقط در حوزه منابع آبی در شهر خرم‌آباد وجود دارد و ما به آن نمی‌پردازیم.
برای پیش‌رفت در هر زمینه‌ای سه مؤلفه وجود دارد تا یک بخش به آن نائل آید، اول، نیروی انسانی متخصص که گمان می‌کنم خرم‌آباد این ظرفیت را دارد، چراکه معماران و شهرسازانی بسیار ماهر در خرم‌آباد که با مدل‌های مختلف شهرسازی که مبتنی بر آمایش سرزمینی باشند وجود دارند و قطعاً متخصصان محیط‌زیستی قوی داریم که می‌توانند در این زمینه به مدیران اطلاعات قوی بدهند. دوم منابع مالی، درست است که ما ازلحاظ مالی در شرایط مناسبی نیستیم، اما حقیقتاً می‌توان جلوی هزینه‌های غیرضروری را گرفت و این شرایط ایجاب می‌کند که گزیده‌تر و عقلانی‌تر هزینه کنیم و البته آن‌قدری منابع مالی وجود دارد که بتوانیم کار درست انجام دهیم و سوم، مدیریت، من برآنم این ایرادات متوجه مدیریت است، باید دید این مشکل متوجه یک مدیر است یا متوجه پروسه‌ی مدیریت در شهر خرم‌آباد. بالاخره در مدیریت شهری چند دستگاه با یک‌دیگر کار می‌کنند که فقط شهردار در آن دخیل نیست و شهردار تابع تصمیمات شورای شهر است و کارش را انجام می‌دهد و البته می‌تواند طرح‌هایی پیشنهاد دهد، اما خب نگاه دولت در این زمینه و نمایندگان مردم و تأمین بودجه در این راه بسیار حائز اهمیت است. پرداخت عوارض بسیار مهم است که بخش مهمی از منابع مالی گرداندن شهر را تأمین می‌کند و باید دید کجای این پروسه مشکل دارد، من فکر می‌کنم کسی که می‌خواهد در شهر خرم‌آباد مدیریت کند علاوه بر مدیریت باید خصوصیات دیگری هم داشته باشد.
*مورد دیگر خانه‌های تاریخی هستند، مانند خانه آخوند ابو، سربازخانه، حمام گپ و ...که از این موارد در شهر خرم‌آباد بسیار داریم، چندی پیش بحث بود که سربازخانه به یک هتل تبدیل شود، این در حالی است که برخی مخالفت بودند، اما تجربه‌های موفقی در ایران مانند شهر یزد و یا کرمانشاه و یا در کشور ترکیه در همین زمینه وجود دارد و برای رزرو یک اتاق در این هتل‌ها باید روزها در صف باقی ماند، نظر شما درباره‌ی این ایده چیست؟
مخالفتی با این موضوع ندارم، اما باید شرایطی برای آن تعریف کرد. خانه‌های تاریخی یک سرمایه و یک ظرفیت هستند و نگاه مدیران ما باید به استفاده از این خانه‌های تاریخی پیش برود. یونسکو برای حفاظت و احیای بافت‌های فرسوده هزینه‌ای پرداخت می‌کند؛ خیلی خوب است بدانیم زمانی که برای اثری مانند قلعه‌ی‌ فلک‌الافلاک یونسکو پولی پرداخت می‌کند، به پیرامون آن‌هم نگاه می‌کند و شما اگر از این خانه‌ها در اطراف قلعه داشته باشید هزینه‌ی بیش‌تری را بابت حراست و احیای آن اثر پرداخت می‌کند. حالا اخیراً اتفاقی رخ‌داده است که حدفاصل خیابان شهیدکرمی (کمربندی) در محله‌ی پشت بازار خانه‌های قدیمی تحت عنوان تخریب بافت‌های فرسوده از بین می‌روند و این اتفاق نامیمون در سالیان گذشته برای برخی خانه‌های تاریخی خرم‌آباد رخ‌داده است.
*به جای مقاوم‌سازی.
یونسکو استانداردی دارد که در بافت تاریخی یک شهر می‌بایست یک شهردار ویژه آن بافت تاریخی داشته باشید، مثلاً در خرم‌آباد علاوه بر شهرداران مناطق سه‌گانه شهری، بافت فرسوده‌ی آن‌هم باید یک شهردار مختص به خودش داشته باشد. این شهردار باید آموزش‌های مرتبط با آن بخش شهری را دیده باشد؛ چرا نباید از این ظرفیت استفاده شود؟ موضوع دیگر تجربیات داخلی است که شما به آن اشاره کردید، بله الان در یزد یکی از جاذبه‌ها همین خانه‌های تاریخی است، بله اگر توضیح ما در مورد خانه‌های تاریخی این است می‌توانیم از مدل‌های موفق درجاهای دیگر استفاده کنیم، ظاهر بنا حفظ می‌شود اما آن خانه با شیوه‌های مهندسی مقاوم‌سازی می‌شود، این قطعاً منجر به، هم نشاط در مردم می‌شود و هم منجر به جذب گردشگر بیش‌تر می‌شود. اما ما به‌رسم همیشگی پیش می‌رویم که گمان می‌کنیم تخریب کنیم و بسازیم و در این زمینه از برخی مدل‌های موفق در شهرهای دیگر هم عقب هستیم.
*حتا پس از نوسازی بنا، نما و ظاهر ساختمان به نمای قبلی برنمی‌گردد.
بله، حتا نماهای مدرن را هم خوب پیاده نمی‌کنیم و از الگوهای مناسب هم در این زمینه پیروی نمی‌کنیم، آیا خرم‌آباد را می‌خواهیم به یک شهر امروزی بدل کنیم؟ خیر! آیا مانند تهران که شعار شهرداری تهران تبدیل آن به یک شهر هوشمند است، شعار ما هم این است؟ خیر! آیا می‌خواهیم بافت تاریخی خرم‌آباد را حفظ کنیم؟ خیر! قبلاً گفته‌ایم که خرم‌آباد را می‌خواهیم به یک باغ‌شهر بدل کنیم، خرم‌آباد یک باغ‌شهر است و نیازی به تبدیل‌شدن به باغ‌شهر ندارد. البته درصورتی‌که باغ‌های قدیمی آن حفظ شود و به بهانه‌های ساخت‌وساز تخریب نشوند و از طرف دیگر با کاشتن چندنهال در گوشه گوشه شهر که ممکن است تا چندین سال دیگر به درخت بدل نشوند نمی‌توان خرم‌آباد را به یک باغ‌شهر بدل کرد. باغ‌شهر تعریف دارد، متخصص و برنامه می‌خواهد و فقط با شعار، خرم‌آباد به باغ‌شهر تبدیل نمی‌شود.
در حالی که طرح معماری شهری ایرانی-اسلامی سال‌هاست که اجرا نمی‌شود.
معماری اسلامی و شهر اسلامی یک مدل است؛ در بحث معماری و شهرسازی و متخصصین شهرسازی و معماری درسی به نام شهر اسلامی دارند، آیا ما بنا داریم که با یک برنامه‌ریزی بلندمدت و با یک مدیریت یک‌پارچه خرم‌آباد را به این سمت سوق دهیم؟ به‌هرحال بی‌انضباطی در بخش‌های مختلف مدیریت شهری دیده می‌شود، در بحث عمر مفید و ثبات مدیریت شهری در شهر خرم‌آباد بی‌انضباطی هست، در تخصص‌گرایی در جاهایی که نیاز است بهره‌ای گرفته نمی‌شود و سرجمع آن بدل به عقب‌ماندگی ما در بحث مدیریت شهری نسبت به شهرهای دیگر ایران می‌شود.

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004