شما اینجا هستید: خانهگفت‌و‌گوپیشینه‌ ی خبرنگاری در کوهدشت (در گفت‌ و‌ گو با حسین آزدبخت)

پیشینه‌ ی خبرنگاری در کوهدشت (در گفت‌ و‌ گو با حسین آزدبخت)

یکشنبه, 24 شهریور 1392 ساعت 09:22 شناسه خبر: 269 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

 پیشینه‌‌ی خبرنگاری و فروش نشریات در کوهدشت (در گفت‌‌و‌‌گو با حسین آزدبخت)

پیش‌درآمد: بی‌راه نیست اگر جارچیانی که در کوچه و محله‌ها با صدای بلند توجه مردم را به خود جلب می‌‌کردند و با گشتن در کوی و برزن‌ها خبر یا کاری را که در شهر و یا کاخ‌های حکومتی انجام می‌شد به اطلاع مردم می‌رساند، نخستین خبرنگاران تاریخ بنامیم. پیشینه‌ی خبرنگاری و نگارش مکتوب خبر به دوره‌ی شکل‌گیری تمدن برمی‌گردد، زمانی که خط اختراع شد و کتابت به میان آمد. البته در این دوران خبرنگاری آن‌قدر فراگیر نبود، خبرها روی پوست ‌نگاشته می‌شد و آن‌ها را در چهارراه‌ها جلوی دید مردم قرار می‌دادند تا همگان از رویدادهای اتفاق افتاده باخبر شوند.


در گذشته اخبار دیر به اطلاع مردم می‌رسید و نوشتن خبر زمان زیادی می‌برد، اکثر رسانه‌ها در اختیار حکومت بودند و معمولاً اخبار دولتی را منتشر می‌ساختند؛ اما امروزه به سبب پیش‌رفت‌های خیره‌کننده و به مدد به‌کارگیری تکنولوژی مدرن، خبرها در آنی نوشته شده و کمتر از لحظه‌ای به اطلاع همگان می‌رسند و اغلب رسانه‌ها سعی می‌کنند منتقد حکومت‌ها و دولت‌ها باشند و به بیان خواست‌های مردم بپردازند.
نخستین خبرنامه‌ها
می‌گویند نخستین خبرنامه یا مجله‌ی خبری در عصر ژولیوس سزار -امپراتور نام‌دار روم- پا به عرصه‌ی نشر نهاد. «اکتاتس‌فاتوس» رسانه‌ای دولتی بود و حوالی سال 60 قبل از میلاد منتشر می‌شد و از طرف دولتی‌ها حمایت می‌گردید و بیش‌تر به خبرهای مربوط به حکومت می‌پرداخت، این خبرنامه اولین خبرنامه‌ی جهان به شمار می‌آید. «اکتاتس‌فاتوس» بسیار ساده و ابتدایی بود، خبرهایش با دست روی پوست نوشته می‌شد، گردانندگانش کارهای مجلس سنای روم را در آن بازتاب داده و  در مسیرهای پرتردد نصب می‌کردند تا مردم مطلع شوند. «اکتادیوما» دومین خبرنامه بود که در سال 49 پیش از میلاد باز در دوره‌ی سزار شروع به فعالیّت نمود.  خبرنامه‌ی بعدی در سده‌ی سوم میلادی، در زمان فرمان‌روایی بابک منتشر شد. «روزنامک»  سومین خبرنامه جهان، نخستین خبرنامه ایرانی به شمار می‌آمد که اخبار مربوط به دولت و موبدان کیش زردشتی را انتشار می‌داد. «روزنامک» نیز  مثل نشریات پیشین دست‌نویس بود و بر پوست نوشته می‌شد.

خبرنگاری در دوران حاضر
دوره‌ی جدید خبرنگاری سال 1605 میلادی شروع شد. این سال نخستین خبرنامه در استراس‌بورگ آلمان منتشر گردید. این خبرنامه که اولین خبرنامه‌ی مدرن به شمار می‌رود، هنگامی پا به عرصه‌ی نشر نهاد که گوتنبرک ماشین چاپ را اختراع کرد «ریله‌شن» موضوعات ملی و مردمی را منتشر می‌ساخت و به صورت هفته‌ای چاپ می‌شد، این خبرنامه 70 سالی فعالیت کرد، در آن ویرایش و بازخوانی صورت نمی‌گرفت و خبر توسط پست‌چی‌ها جمع‌آوری می‌گردید. نخستین روزنامه‌ی ایران کاغذ اخبار نام داشت که در سال 1838میلادی توسط محمدصالح شیرازی در زمان محمدشاه قاجار منتشر شد.
به سبب نزدیکی تقارن فعالیت مطبوعاتی در ایران و نخستین زمزمه‌های انقلاب مشروطه، روزنامه‌ها محبوبیّت خاصی در بین مردم یافتند و زنان نیز تمایل به هم‌کاری با مطبوعات آن عصر را پیدا کردند، به این ترتیب نخستین زنانی که کار مطبوعاتی در ایران را آغاز کردند نیز از همین دوران برخاستند. با وجود این، در بین کتاب‌های تاریخی از نخستین زن مطبوعات ایران کمتر سخن گفته شده و حتا اتفاق‌نظر در مورد نخستین بانوی مطبوعات ایران وجود ندارد. به نظر اغلب محققان  عزت ملک‌خانم معروف به اشرف‌السلطنه نخستین زن مطبوعاتی ایران است.
سید فرید قاسمی‌، پژوهش‌گر لرستانی تاریخ مطبوعات ایران در کتاب مطبوعات ایرانی درباره اشرف‌السلطنه سخن رانده و  او را اولین روزنامه‌نگار زن ایران  دانسته و چنین آورده که: «اولین زن مطبوعات ایران عزت ملک‌خانم دختر امام‌قلی میرزای عمادالدوله دولت‌شاهی است که در سال 1288هـ.ق به عقد محمدحسن خان صنیع‌الدوله  معروف به اعتماد‌السلطنه‌ درآمد و از سال 1306 ملقب به اشرف‌السلطنه شد. همسر اشرف‌السلطنه در دوران 25 سال زندگی مشترک با او عهده‌دار امور مطبوعاتی بود و 9 نشریه انتشار داد و نامش به عنوان نخستین وزیر انطباعات در تاریخ به ثبت رسید‌. در این مدت اشرف‌السلطنه صمیمانه با او همکاری کرد و حتا بیش‌تر آ‌ن‌چه که به‌عنوان روزنامه‌ی خاطرات اعتماد‌السلطنه بر جای مانده، تقریر اعتمادالسلطنه و تحریر اشرف‌السلطنه است و دور نیست که آثار دیگری نیز تحریر او باشد. او را به عنوان اولین عکاس زن ایران هم می‌شناسند.

یک خبرنگار پیش از هرچیزی بایستی ذوق و استعداد خبرنگاری داشته باشد و بدین حرفه عشق ورزد؛ از سرعت عمل بالا، روابط عمومی خوب و اطلاعات گسترده ‌ای برخوردار باشد، به‌طور مستمر و دقیق  وقایع را مطالعه کند و ساده‌نویسی را سرلوحه‌ی کار خویش قرار دهد، شوربختانه امروزه خبرنگاری در ایران از جایگاه خوبی برخوردار نیست. خبرنگاری حرفه‌ای سخت و کم درآمد تبدیل شده که جایگاه واقعی خود را نیافته است.
هر ساله مرداد ماه، هم‌زمان با سال‌روز  کوچ همیشگی شهید صارمی به سرای جاودان خاموشان، چند روزی نام خبرنگاران و فعالان این عرصه ورد زبان‌ها می‌شود ولی پس از چند روز باز تمام دغدغه‌ها و درخواست‌های آن‌ها فراموش می‌گردد و به سالی دیگر حواله داده می‌شود چرخه‌ای که سالیان سال است تکرار مکرر می‌گردد. به منظور بهره‌گیری از تجارب گذشته و قیاس حال و روز سال‌های پیش از انقلاب حرفه‌ی خبرنگاری و فعالیت‌های مربوطه، به درخواست مدیرمسئول فرهنگ‌دوست هفته‌نامه‌ی سیمره جناب دکتر کیانوش رستمی، تاریخچه‌ی خبرنگاری و چگونگی توزیع نشریات در کوهدشت را از دهه‌ی سی که پای نشریات و نمایندگی فروش آن‌ها به کوهدشت باز شد تا انقلاب اسلامی مردم ایران با حاج‌حسین آزادبخت یکی از پیش‌کسوتان این حوزه  که آن ‌سال‌ها در این عرصه دستی بر آتش داشته را به گفت‌وگو نشسته‌ایم. امید است بازگویی چنین حرف‌ و شنیدن چنین خاطراتی -که برشی کوتاه از تاریخ پُرفراز و نشیب منطقه به شمار می‌آید- ما را به تأمل و ژرف‌اندیشی در این خصوص وا دارد.

سبب گرایشتان به نشریات و خبرنگاری چه بود؟
 آشنایی با آقای رضوان و درج مقاله‌ای از او با عنوان «سبزعلی‌ها در شهر ما دکتر شدند» در روزنامه‌ی اطلاعات بود.
آقای رضوان کی بود؟ و مطلب چی بود؟
ایشان نخستین خبرنگار کوهدشت بود و آن زمان نمایندگی روزنامه‌ی اطلاعات را داشت. در آن مقاله مشکلات پزشکی و کارهای مربوط به آن در کوهدشت  را به تصویر کشیده و به  بررسی سرگذشت شخصی پرداخته بود که مدرک طبابت نداشت و تشخیص علمی بیماری‌ها را دارا نبود ولی به خاطر آشنایی مقدماتی  با داروها تابلوی دکتری زده بود و مردم نیز بی‌خبر از ماجرا به او مراجعه می‌کردند. چون آن نوشته به صورت طنز بود و به گونه‌ی انتقادی تحریر شده بود و درد دل مردم به حساب می‌آمد خوب ازآن استقبال شد و خیلی به مذاق من نیز خوش آمد.


فعالیت‌تان از چه سالی شروع شد و تا کی ادامه داشت؟
سال 39 به عنوان خبرنگار و نماینده‌ي مجله‌ی صبح امروز -که سرپرستی لرستان آن با جوان تحصیل‌کرده و سرشناسی به نام محمود موسوی‌نژاد بود- شروع به فعالیت نمودم، این هم‌کاری سه سال ادامه داشت تا این‌که با سایر خبرنگاران  از جمله سیدفضل‌اله جزایری نماینده‌ی روزنامه‌ی اطلاعات در لرستان و آقای نظری سرپرست کیهان و آقای ساکی خبرنگار مجلات آسیای جوان و... آشنایی پیدا کردم و  از بین نشریات موجود با روزنامه‌ی اطلاعات هم‌کاری نمودم و از تاریخ 4/8/42 به‌عنوان نماینده و خبرنگار روزنامه‌ی اطلاعات در کوهدشت معرفی شدم (مطابق نامه‌ی شماره 4067/6 که تصویر آن ارائه می‌گردد)  در تاریخ 3/9/42 کارت خبرنگاری‌ام (مطابق نامه‌ی شماره 4871/6) صادر شد.
آیا رونوشتی از کارت خبرنگاری را در اختیار داری؟
 نه، متأسفانه با یه سری از مدارکم به سرقت رفت.


پیش از شما چه کسانی در این  در این حوزه فعالیت داشت؟
همان‌طور که پیش‌تر عرض کردم نخستین کس آقای عباس رضوان بود که در کنار کار آرایش‌گری در کوهدشت نمایندگی و خبرنگاری روزنامه‌ی اطلاعات را نیز بر عهده داشتند و  آقای میرزاکرم آزادگان هم فروشنده‌ی روزنامه‌ی کیهان بود، تا این‌که من پس از درج مقاله‌ی «سبزعلی‌ها در شهر ما دکتر شدند» با آقای رضوان دوست شدم و در ابتدا مدتی فروشندگی مجلات را برعهده گرفتم و سپس به عنوان خبرنگار اطلاعات انتخاب شدم و هم‌زمان نماینده‌ی فروش روزنامه‌ی کیهان و مجلات مربوطه گردیدم این روند ادامه داشت تا سال 45 و 46  که آقای علی‌احمد حیدری در کنار لوازم تحریرشان به عنوان نمایندگی روزنامه‌ی کیهان شروع به‌کار کرد و آقای محمدپور که اصالتاً خوزستانی و داماد کوهدشتی‌ها بود و  در اداره‌ی ثبت و اسناد اشتغال داشت؛ نماینده و خبرنگار روزنامه «خاک و خون» مربوط حزب پان ایرانیسم ایران بود. و من تا سال 58 نماینده و خبرنگار روزنامه‌ی اطلاعات بودم.


ادامه دارد

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004