شما اینجا هستید: خانهگفت‌و‌گومیرزایی: با برنامه‌ریزی درست می‌توان اثرات کم‌آبی را کاهش داد

میرزایی: با برنامه‌ریزی درست می‌توان اثرات کم‌آبی را کاهش داد

چهارشنبه, 25 بهمن 1396 ساعت 11:59 شناسه خبر: 3314 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

اشاره: بحث خشک‌سالی و کم‌آبی در کشور ما موضوع جدیدی نیست. یکی از دلایل آن وضعیت ذاتی و هیدرولیکی کشور است. از زمان هخامنشان و در ایران باستان پدیده‌ی خشک‌سالی نیز بارها اتفاق افتاده‌است، برای همین داریوش بزرگ می‌گوید: اهورامزدا این کشور را بپاید از سپاه دشمن، از خشک‌سالی و از دروغ.»  در زمان پیروز شاه هفت‌سال خشک‌سالی رخ داده است.


بدین روی صبح روز چهارشنبه هجدهم بهمن ماه به همراه دو تن دیگر از همکاران رسانه‌ای با دکتر رضا میرزایی گپ‌وگفتی دوستانه حول محور آب و پدیده‌ی کم‌آبی در استان لرستان داشتیم. این گپ‌‌وگفت بیش از دو ساعت به درازا کشید. گفت‌و‌گوی ما با مدیرعامل آب منطقه‌ای در حالی صورت گرفت که مدیریت ایشان یک روز دیگر یک‌ساله می‌شود. او نوزدهم بهمن سال گذشته (95) برصندلی مدیریت آب استان تکیه زد و در طول این مدت کارهای خوبی انجام داده است. از دکتر میرزایی درباره‌ی کارهای صورت گرفته در طول این یک‌سال و وضعیت سدهای لرستان پرسیدیم. آن‌چه در پی می‌آید عین پاسخ‌های دکتر میرزایی است:

آیا ما با پدیده‌ی خشک‌سالی روبه‌رو هستیم؟
به عنوان یک کارشناس هنگامی می‌توانیم لفظ خشک‌سالی را به کار ببریم که یک حادثه‌ی غیرمترقبه پیش بیاید. خشک‌سالی یک واقعیت اقلیمی و آب و هوایی است. ما باید برای مقابله با پدیده‌ی خشک‌سالی برنامه‌ریزی داشته باشیم که چطور بتوانیم  اثرات کم‌آبی را کاهش بدهیم و از آن به خوبی عبور کنیم. ما باید با این وضعیت سازگار باشیم. باید با آن کنار بیاییم و زندگی کنیم. با این میزان بارندگی که در کشور است اگر برنامه‌ریزی داشته باشیم مشکلی پیش نمی‌آید. سو مدیریت باعث تشدید کم‌آبی می‌شود.
دور تا دور کره‌ی زمین کمربندی وجود دارد. این کمربند بین عرض‌های 30تا 45 درجه‌ی شمالی است. بنابراین کشورهایی که در این کمربند قرار گرفته‌اند جز کشورهای خشک و کم آب محسوب می‌شوند. به‌جز شمال کشور دیگر نقاط ایران حدود 80 درصد کشور با پدیده‌ی کم‌آبی مواجه است. لرستان چون در زاگرس میانی قرار دارد وضعیت آبی بهتری از دیگر نقاط کشور دارد.
در استان لرستان از ابتدای سال‌ جاری آبی تا الان میزان بارندگی 121 میلی‌ متر بوده است براساس شبکه‌ی باران سنج شرکت آب منطقه‌ای که نسبت به دوره‌ی مشابه سال قبل 60 درصد کاهش بارندگی داشته‌ایم. و نسبت به آمار میانگین بلندمدت 60 ساله باز 57 درصد کاهش نشان داده است. در این مدت شهرستان نورآباد با178 میلی‌متر بیش‌ترین بارندگی و شهرستان الیگودرز با 53 میلی‌متر کم‌ترین بارندگی را داشته‌اند.  بنابراین کاهش بارندگی‌ها بر روی منابع آبی استان تاثیر منفی داشته است اعم از رودخانه‌ها، چشمه‌ها، چاه‌ها.
کاهش به این صورت است که بر اساس آمار 37 دستگاه آب سنجی که بر روی رودخانه‌های دایمی استان منصوب هستند تمام رودخانه‌ها نسبت به دوره‌ی مشابه‌ی سال قبل و پایش آمار بلندمدت کاهش نشان داده‌اند.
بیش‌ترین کاهش را در مادیان رود کوهدشت داشته‌ایم (92 درصد) در رابطه با بحث آب زیرزمینی باز در طی 10 سال گذشته تا کنون به ازای هر سال به‌طور میانگین 40 میلیون متر مکعب و در مجموع در طی 10 سال گذشته حدود 400 میلیون متر مکعب سفره‌های زیرزمینی استان لرستان کسری مخزن دارند.

*در آینده حدود 40 میلیون مترمکعب کمبود آب خواهیم داشت
براساس پیش‌بینی‌هایی که صورت گرفته است وضعیت بارش‌ها در ماه‌های باقی‌مانده از سال آبی جاری روند کاهشی خواهند داشت لذا پیش‌بینی می‌کنیم در آینده حدود 40 میلیون مترمکعب کمبود آب داشته باشیم.

*برنامه‌ریزی و اقدامات آب منطقه‌ای برای کاهش اثرات کم‌آبی
برای کاهش اثرات بحران کم‌آبی که استان را تهدید می‌کند، برنامه‌ریزی و اقداماتی در دستور کار قرار داده ایم از جمله:
1- تغییر الگوی کشت و جلوگیری از گونه‌های آب‌دوست؛ در این خصوص ماهانه جلسه‌ای با جهاد کشاورزی تحت عنوان شورای حفاظت از منابع آب برگزار می‌شود.

2- اجرای دقیق طرح احیا و تعادل‌بخشی دشت‌ها، شامل 15 پروژه که 12 پروژه مربوط به وزارت نیرو، 2 پروژه مربوط به جهاد و یک پروژه مربوط به سازمان زمین‌شناسی کشور است. مهم‌ترین پروژه نصب کنتورهای هوشمند بر روی چاه‌ها برای جلوگیری از اضافه برداشت‌ است. در سال جاری قراردادی با پیمانکار جهت خرید و نصب 218 کنتور فهام منعقد کرده‌ایم؛ میزان این قرارداد 800 میلیون تومان است.

3- پر کردن چاه‌های غیرمجاز؛ 1537 چاه غیرمجاز در استان داشته‌ایم که حدود 600 حلقه را پر کرده‌ایم مابقی هم در دست اجراست که پر شوند.
تعهدات آب منطقه‌ای در سال 96 پر و مسلوب‌المنفعه کردن 75 حلقه چاه غیرمجاز است که تا کنون 24 حلقه از این تعداد پر شده  و مابقی تا پایان سال‌های جاری انجام می‌شود. این چاه‌ها بیش از 98 نیمه عمیق و دهانه‌ گشادند  که عمقشان 4 تا 15 متر است که بخشی از آن به علت سطح ایستایی آبی در منطقه‌ از مدار خارج شده‌اند و تعدادی هم آب دهی این چاه‌ها بین 1 تا 5 لیتر در ثانیه است. این چاه‌ها زیاد تاثیری در آب کشور ندارند.
4- خرید و اجاره‌‌ی چاه‌های کشاورزی به عنوان چاه‌های کمکی آب شرب. هیچ شهری در لرستان آب شرب و پایدار ندارد. آب پایدار باید از طریق سدها تامین شود.
5- اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی که از طریق صداو سیما و دیگر رسانه‌ها بتوانیم مردم را از هدر رفتن و مصرف بهینه‌ی آب آگاه کنیم.
6- صدور پروانه‌ی مصرف بهینه‌ برای حدود 8 هزار حلقه چاه در سطح استان، قبلا به ازای هر هکتار زمین یک لیتر در ثانیه تخصیص آب داشته‌ایم اکنون به ازای هر هکتار 8 دهم لیتر کاهش داده‌ایم.
7- استفاده ازسیستم‌های نوین آب‌یاری که با هم‌کاری سازمان جهاد کشاورزی انجام گرفته است که به گفته‌ی آقای بازدار  45 هزار هکتار را از اراضی  کشاورزی آب لرستان از ابتدا تا کنون به سیستم‌های  آبیاری نوین تحت فشار تجهیز شده‌اند.
روزی که مدیریت آب را تحویل گرفتم این شرکت400 میلیارد تومان بدهی داشت. از این مبلغ، 200 میلیارد تومان، مربوط به پیمانکاران و مشاوران طرح‌ها، 185 میلیارد تومان بدهی تملک طرح‌ها و بیش از 11 میلیارد تومان در بخش‌ جاری که مربوط به بیمه‌، کسورات، مالیات، حقوق و دستمزد و معوقات همکاران می‌باشد.

برنامه‌ریزی برای درآمد:
در مدت کوتاهی که من مدیریت آب استان را در دست گرفتم برنامه‌ریزی برای بحث درآمد انجام دادیم. در این برنامه‌ریزی‌ جلسات متعددی با مدیران امور آب شهرستان‌ها برگزار کردیم، مسائل و مشکلات آنان را درباره‌ی این که چرا درآمد ندارند، بررسی کردیم؟ بدین منظور هر معاونتی را معین سه شهرستان کردیم.
در حال حاضر در ده ماهه‌ی سال 96 نسبت به دوره‌ی مشابه سال گذشته‌ 48 درصد درآمد شرکت آب منطقه‌ای لرستان افزایش پیدا کرده که در واقع مثل معجزه است و توانستیم بخش‌زیادی از بدهی‌های جاری را پرداخت و حقوق‌ها را به روز کنیم. 
در سال 96، شرکت آب منطقه‌ای 120 میلیارد تومان مبادله موافقت‌نامه داشته‌است. سال‌های گذشته طرح پول نقد داشتند. بنده از روزی که آمده‌ام یک ریال از طرح جابه جا نکردم و یک ذره تخلف نکرده‌ام.

بخش طرح و توسعه:
بخش عمده‌ی طرح‌های ما به دلایل مختلف تعطیل شده‌بودند که به آن‌ها اشاره می‌کنم:
1- سد آب‌سرده‌ی بروجرد که تامین کننده‌ی آب شرب بلندمدت و پایدار بروجرد و روستاهای اطراف است به مدت 3 سال تعطیل بود. من این طرح را در دستور کار قرار دادم و انتخاب پیمانکار سد آب سرده بروجرد فعال شد. در حال حاضر به صورت دو شیفته و 20 ساعت از شبانه روز فعال است و حدود 32 درصد پیش‌رفت فیزیکی دارد.
2- سد کمندان ازنا که تامین کننده‌ی آب شرب بلند مدت و پایدار شهرهای ازنا و اطراف است. این پروژه در پایان سال 95 پیمانش تمام شد و تعطیل شده بود.  در دو ماهه اول سال 96 پس از پیگیری‌های متعدد و انجام تشریفات قانونی پیمانکار ذی‌صلاح انتخاب شد و این سد در حال حاضر به صورت دو شیفته و یا هفده ساعت در شبانه روز فعال است و 72 درصد پیش‌رفت فیزیکی دارد. با دست خالی و بدون یک ریال دارم این طرح‌ها را انجام می‌دهم.

3- تصفیه‌خانه‌ی آب شرب ازنا:
این پروژه به علت بسته شدن ردیف اعتباری‌اش تعطیل شده بود. در سال 96، 120 میلیارد مبادله موافقت نامه داشته است، سال‌های گذشته طرح پول نقد داشتند. از روزی که آمده‌ام یک ریال از طرح جابه جا نکردم و یک ذره تخلف نکردم.
این سد 14 میلیارد تومان به پیمانکار بدهی داشت که با کمک نماینده‌ی محترم شهرستان دورود توانستیم از محل تنش شهرهای آبی این مبلغ را تامین اعتبار کنیم و دوباره پروژه فعال شود. این پروژه به‌صورت دوشیفته فعال است و 91 درصد پیش‌رفت فیزیکی دارد و تا پایان تابستان 97 افتتاح می‌شود.

4- پروژه‌ی ایستگاه پمپاژ واشیان
اراضی تحت پوشش این ایستگاه، 1250 هکتار است. عملیات این ایستگاه در سال 1382 آغاز شده است. این پروژه در سال‌های 93، 94 و 95 تخصیص نداشت بنابراین در مدت این سه سال به‌طور کامل تعطیل بود. تعداد 19 الکتروپمپ این دستگاه که از خارج خریداری شده بود و به مدت حدود 2 سال در گمرک شهید رجایی بندرعباس نگه‌داری می‌شدند به علت نبود تخصیص و عدم پرداخت حق گمرک به عنوان کالای متروکه اعلام و از گمرک خارج شد. با پیگیری که انجام شده توانستیم از فروش مزایده‌ی آن‌ها جلوگیری کرده و آن‌ها را به محل ایستگاه واشیان انتقال دهیم و این پمپ‌ها توسط پیمانکار در حالت مونتاژ و نصب هستند. ضمناً در سال 96 با پیگیری‌های انجام شده در کمیته‌ی برنامه‌ریزی استان و شهرستان‌ها توانستیم برای ایستگاه پمپاژ واشیان از محل ارتقای شاخص حدود 5 میلیارد تومان اعتبار تامین کنیم. در حال حاضر اسناد مناقصه شبکه‌های اصلی یک و دو واشیان توسط مشاور تهیه شده و مناقصه در اسفند ماه سال جاری برگزار و شبکه در پایان سال 97 اجرا می‌شود. ضمناً شبکه 3 و 4 در توافقی که با سازمان جهاد کشاورزی داشته‌ایم، هم‌زمان با شبکه یک و دو به بهره‌داری می رسد.
5- ایستگاه پمپاژ چم مهر: به علت عدم تخصیص و کمبود اعتبار تعطیل بوده است. توانستیم در سال 96مبلغ سه میلیارد تومان از محل ارتقای شاخص برای این پروژه تامین اعتبار کنیم. اسناد منافصه برای رفع نواقص ایستگاه پمپاژ و اجرای شبکه‌ی یک و اصلی تهیه گردیده و در اسفند ماه سال جاری با انتخاب پیمانکار ذی‌صلاح عملیات اجرایی آن آغاز می‌شود و در پایان سال 97 به بهره برداری می‌رسد. شبکه‌ی 3 و 4 در توافقی که با سازمان جهاد کشاورزی داشته‌ایم، هم‌زمان با شبکه یک و دو به بهره‌داری می‌رسد.
6- ایستگاه پمپاژ جایدار: این ایستگاه برای تامین آب کشاورزی 1950 هکتار است. عملیات اجرایی در سال 1388 آغاز شده و تا کنون 52 درصد پیش‌رفت فیزیکی داشته است. الکتروپمپ‌های این پروژه در سال 96 خریداری شده و در حال مونتاژ و نصب هستند. تا پایان سال 1396 یک‌هزار از اراضی تحت پوشش، تمام شبکه‌های آن به پایان می‌رسد و در بهار 97 به عنوان فاز، هزار هکتار به بهره‌برداری می رسد. ضمنا مابقی شبکه به مساحت 500 هکتار به عنوان فاز تا پایان سال 97 اجرا و به بهره‌برداری می‌رسد.
7- سد تاج امیر نورآباد عملیات اجرایی این سد از مردادماه 95 شروع شده، پیش‌رفت آن‌چنانی نداشت. هدف اجرای این طرح تامین آب شرب بخشی از شهر نورآباد و هم‌چنین تامین آب صنعت و کشاورزی این شهرستان است.
این سد به صورت دو شیفته فعال است و در حال حاضر 42 درصد پیش‌رفت فیزیکی دارد. قرارداد این سد بیش‌تر از 53 میلیارد تومان به مدت 36 ماه است و امیدواریم 6 ماه زودتر از موعد مقرر به بهره‌برداری برسد.
یکی از مشکلاتی که داشتیم تخصیص طرح‌های توسعه‌ی منابع آب استان است که در سال‌های گذشته تخصیص آب آن‌ها انجام نشده بود.
یکی از اولویت‌های شرکت آب منطقه‌ای در سال جاری، پیگیری اخذ تخصیص این سدهاست، از جمله سد حوضیان که در سال 95 به بهره‌برداری رسیده، توانستیم پس از پیگیری‌های متعدد و انجام جلسات کارشناسی و مدیریتی در نیمه‌ی دوم سال 96، یازده میلیون مترمکعب تخصیص سد حوضیان را اخذ کنیم.
مشکل موافقت‌نامه‌ای طرح‌ها: تعدادی از این پروژه‌ها به علت طولانی شدن عملیات اجرای آن‌ها با مشکل موافقت‌نامه‌ای مواجه شده‌اند، از جمله سدهای کمندان و آب‌سرده که توانستیم باپیگیری‌های مستمر، مشکل موافقت‌نامه‌های این طرح‌ها را از طریق سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کل کشور حل کنیم.

ایستگاه پمپاژ اسماعیل‌آباد نورآباد
این پروژه به علت کمبود اعتبار در سال گذشته تعطیل شده بود. در سال 96 تعیین تکلیف شد و تامین اعتبار گردید. در حال حاضر ساختمان ایستگاه پمپاژ و نصب تجهیزات آن تکمیل است. اراضی تحت پوشش آن به مساحت 500 هکتار جهت اجرای شبکه در دست اقدام است. در سال 96، 250 هکتار از شبکه اجرا گردید و مابقی شبکه در سال 97 تشکیل و به بهره‌برداری می‌رسند.
ایستگاه پمپاژ فیض آباد الشتر:
 این ایستگاه با اراضی تحت پوشش 3200 هکتار در سال 96 فاز اول  و دوم آن به مساحت 1450 هکتار به بهره‌برداری ‌رسید و فاز سوم طرح در سال 95 تامین اعتبار شده و به بهره‌برداری می‌رسد.
پیگیری طرح‌های یک میلیون ریالی: تعدادی از طرح‌های شرکت آب منطقه‌ای در سال‌های گذشته از اولویت خارج شده این طرح‌ها در سال 94 و 95 و فقط یک میلیون ریال اعتبار داشتند. با پیگیری‌های انجام شده و استفاده از ظرفیت نمایندگان مجلس و استاندار محترم، تعدادی از این طرح‌ها از جمله: سدهای زیبامحمد، مخمل‌کوه خرم‌آباد و سد شهید بروجردی تعیین تکلیف شدند و در سال 97 اجرایی خواهند شد.

استفاده از ظرفیت زنان در مدیریت
برای فعال‌سازی و چابک‌سازی شرکت آب منطقه‌ای توانستیم در سطوح مختلف مدیریتی از جوانان و بانوان استفاده کنیم. در سال‌های گذشته حتا یک مدیر زن در این شرکت وجود نداشت اما ما از ظرفیت بانونان برای تصدی حدود هفت پست مدیریتی درحوزه‌ی ستادی شکت استفاده کردیم و امیدواریم این روند تا پایان سال ادامه داشته باشد.

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004