شما اینجا هستید: خانهیادداشتدرباره‌ی نطقی که ناتمام ماند!

درباره‌ی نطقی که ناتمام ماند!

چهارشنبه, 01 بهمن 1393 ساعت 20:45 شناسه خبر: 1148 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

 این روزها خبری در صحنه‌ی سیاسی ایران منتشر شده مبنی براین‌که برخی نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی به نطق نماینده‌ای دیگر حمله کردند و اجازه ندادند نطق همکارشان پایان یابد!


نطق ناتمام علی مطهری نماینده‌ی مردم تهران در مجلس که درباره‌ی موضوعات گونه‌گونی از جمله‌ «مسئله‌ی حصر» بود با هجوم زبانی و فیزیکی برخی دیگر از نمایندگان ناتمام ماند و متأسفانه عده‌ای که هجوم برده بودند فرزند شهید مطهری را از پشت تریبون سخن‌رانی مجلس به زیرکشیدند به‌گونه‌ای که مطهری در مصاحبه‌هایش گفته است بخشی از یکی از دستانش زخمی نیز شده است(نقل مضمون).
مطهری گفته است که نماینده‌ی خرم‌آباد یعنی آقای ابراهیم آقامحمدی نیز نطق وی را قاپیده و پاره کرده است (رجوع به تارنمای بهارنیوز) و توضیح داده که آقای آقامحمدی هم جزء کسانی بوده که به وی حمله کرده‌اند و نطق نماینده را ناتمام گذاشته‌اند.
در این رابطه گفتنی‌هایی هست:
الف) اصل 84 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می‌گوید:«هر نماینده در برابر تمام ملت مسئول است و حق دارد در همه‌ي مسائل داخلی و خارجی کشور اظهارنظر کند.»
وقتی قانون اساسی ما این‌چنین شفاف تأکید کرده است که نمایندگان می‌توانند درباره‌ی همه‌ی مسائل داخلی و خارجی اظهارنظر کنند خطاب به جناب آقامحمدی باید گفت:«چرا حمله برای ناکام‌گذاشتن نطق یک نماینده؟». طبیعی است که پارلمان رسالت قانون‌گذاری دارد و از طرف دیگر مجلس، محلی برای تجمیع عقاید و آراي گوناگون است تا بعد از پالایش دیدگاه‌های متعدد بهترین قانون تهیه شود. وقتی نماینده‌ای نمی‌تواند درباره‌ی همه‌ِي مسائل داخلی و خارجی اظهارنظر کند بدیهی است که هم اصل 84 قانون اساسی زیرپا گذاشته شده و هم فضای آزادی بیان تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد نقطه‌ی مقابلش یعنی «تک‌صدایی» تقویت می‌شود که به طور حتم مغایر با اصول دمکراسی و ارکان جمهوری است.
ب) جالب است که در اصل 86 قانون اساسی نیز به صراحت تصریح شده است:«نمایندگان مجلس در مقام ایفای وظایف نمایندگی در اظهار نظر و رأی خود کاملاً آزادند و نمی‌توان آن‌ها را به سبب نظراتی که در مجلس اظهار کرده‌‌‌اند یا آرایی که در مقام ایفای وظایف نمایندگی خود داده‌‌اند تعقیب یا توقیف کرد».
این اصل قانون اساسی هم به‌قدری روشن است که هیچ نیازی به توضیح یا تفسیر ندارد و به‌خوبی آزادی بیان نماینده را به رسمیت شناخته است؛ بنابراین به‌نظر می‌رسد لازم است جنابانی که به نطق آقای مطهری حمله کرده‌‌اند به این اصول مهم قانون اساسی توجه عملی داشته باشند.
بدیهی است هر نماینده‌ای باید اطلاع کافی درباره‌ی همه‌ی مفاد قانون اساسی ممکلت داشته باشد و به‌خوبی رفتارهای سیاسی و حقوقی خود را با این منشور ملی سازگار نماید.
پ) در اندیشه‌ی سیاسی اسلام همواره گفته شده است قاعده‌ی «امر به معروف و نهی از منکر» از ابزارهای مهم نظارت اجتماعی مردم بر یک‌دیگر و نظارت مردم بر حکومت است؛ این اصل طبیعی است که حق انتقاد از حکومت را هم شامل می‌شود و بارها در سنت اسلامی هم دیده‌ایم که بزرگان دینی ما از حق انتقاد حمایت کرده‌اند؛ از جمله پیامبر گرامی اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله فرموده است:«المومنُ مِرَاَةُ المومِن». به این معنی که: «مومن آیینه‌ی مومن است». روشن است که وقتی فرد خود را در آیینه می‌نگرد به عیب‌های خود واقف شده و سعی می‌کند این‌گونه عیب‌ها را برطرف سازد.
از این‌رو وقتی نماینده‌ای دیدگاهی انتقادی دارد این حق را دارد که آن‌را آزادانه بیان کند.
ت) امام‌علی(ع) در خطبه‌ی 216 نهج‌البلاغه می‌فرمایند: «فلا تکفوا عن مقاله بحق او مشورة بعدل فانی لست فی نفسی بفوق ان اخطی‌ء ولاآمن ذالک من فعلی الا ان یکفی الله من نفسی ما هو املک به منی؛ پس از گفتن سخن حق یا مشورت عدالت‌آمیز خودداری نکنید؛ زیرا من خویشتن را مافوق آن‌که اشتباه کنم نمی‌دانم و از آن در کارهایم ایمن نیستم، مگر این‌که خدا مرا در کار نفس کفایت کند که از من برآن تواناتر است».
وقتی امامی که معصوم از هرگونه اشتباه و خطاست این‌چنین می‌گوید که من خویشتن را مافوق آن‌که اشتباه کنم نمی‌دانم؛ به تبع حق انتقادپذیری نیز از منظر اندیشه سیاسی شرح داده شده در نهج‌البلاغه کاملاً به رسمیت شناخته شده است و پرواضح است انتقادکردن زمانی موضوعیت و عینیت خواهد یافت که این حق را به دیگران بدهیم از انتقاد ورزیدن نسبت به رفتار و دیگاه ما هراسی نداشته باشند و آزادانه دیدگاه‌های مخالف ما را بر زبان جاری کنند.
ناگفته پیداست که هجوم فیزیکی به علی مطهری و پاره‌کردن نطق وی کاملاً با حق انتقادکردن، تضاد دارد.
ث) گفت‌وگو و سخن‌رانی‌هایی که روزانه درباره‌ي‌ موضوعات گوناگون در مجلس شورای اسلامی بین نمایندگان ردوبدل می‌شود خود، الگویی از فرهنگ گفت‌وگو و شنیدن سخنان مخالف و موافق را تجلی می‌کند.
وقتی مردم می‌بینند دیدگاه متفاوت یک نماینده، تحمل نمی‌شود مشخص است که فضای «خوف از بیان دیدگاه» اگر نه در همه‌ی جامعه که در بخشی از آن ایجاد می‌شود؛ زیرا وقتی یک نماینده که به‌موجب اصول 84 و 86 قانون اساسی این حق را دارد که آزادانه نظرات خود را بیان می‌کند مورد تعرض فیزیکی قرار می‌گیرد بخشی از مردم و حتا بخشی از نخبگان سیاسی و رسانه‌ای به این وادی هدایت می‌شوند که بیان دیدگاه‌ها، خدای‌ناکرده همراه «خوف» به معنی ترس عمومی است که طبیعتاً مخالف آزادی بیان است که یکی از ویژگی‌های حکومت جمهوری (مردمی) تلقی می‌شود. 
ج) اما از منظر جامعه‌شناسی، بد نیست اشاره‌ای هم بشود به صحنه‌ی خشونتی که تصویرسازی شد؛ وقتی در صحن مجلس که باید چکیده‌ی فضایل اخلاقی یک ملت باشد خشونت عریان که همان خشونت فیزیکی است دیده می‌شود چه الگویی را به مردم ارائه می‌دهیم؟ به عبارت روشن‌تر، وقتی ما برخی نمایندگان، به‌جای شنیدن و نقد دیدگاه مخالفان به او حمله می‌کنیم و خشونت را به منصه‌ی ظهور می‌رسانیم از مردم کوچه‌وبازار چه انتظاری است وقتی در تعاملات روزانه‌ی اجتماعی خود با رفتارهای مخالف مواجهه می‌شوند دست به خشونت نزنند و از طریق گفت‌وگو نهایتاً قانون، به سراغ مخالف نروند؟!
نتیجه‌ی چنین حرکاتی به‌طور حتم، خود، نوعی خشونت‌ورزی است که نقطه‌ی مقابل سیاست‌ورزی خردمندانه است و مبرهن است که یک سیاست‌مدار یا یک قانون‌گذار از منظر حقوقی دارای شأنی چنان والاست که هرگونه خشونت‌ورزی زایل‌کردن این شأن حقوقی خواهد بود.
چ) خوش‌بختانه عاقلان سپهر سیاست ایران نیز این‌گونه رفتارها را نامناسب ارزیابی کردند و ما نیز امید داریم شاهد چنین صحنه‌هایی در مجلس شورای اسلامی نباشیم.
و البته معدود نمایندگان حمله‌کننده به جناب مطهری توصیه مي‌شود که بهتر است به‌جای این‌گونه رفتارها تلاش کنند شاخص‌های توسعه‌ی اقتصادی و انسانی حوزه‌های انتخابیه خود را ارتقا بدهند تا برای نمونه، استانی چون لرستان از منظر درآمد سرانه‌ی خانوار، در جایگاه 29 کشوری قرار نگیرد!

*دانشجوی دکترای علوم سیاسی

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004