شما اینجا هستید: خانهیادداشتاعتراض پیامدِ تعرض است

اعتراض پیامدِ تعرض است

چهارشنبه, 04 بهمن 1396 ساعت 09:31 شناسه خبر: 3255 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

مردمی که دارای فرهنگ مثبت و انسجام‌یافته‌ای باشند می‌توانند با آرامش و امنیت زندگی کنند زیرا تمام تلاش انسان به‌هنجار بر آن است که زمینه‌ را برای پیش‌رفت و سربلندی وطن خویش مهیا سازد. همواره این‌گونه نبوده است که افراد به حقوق یک‌دیگر احترام بگذارند و به حق قانونی و انسانی خویش راضی شوند، همین نقص رفتاری موجب شده‌است هنگامی که دست ما از قدرت کوتاه است از آزادی و عدالت بگوییم و هنگامی که صاحب همه چیز شدیم آزادی و عدالت را واهی ‌انگاریم و  در پی آن گذشته‌ی خویش را فراموش ‌کنیم، در چنین شرایطی تعرض و اعتراض در مقابل یک‌دیگر قرار گرفته، دوباره باید از صفر شروع شود.


شایسه است معانی برخی از واژه‌های مرتبط را مرور کنیم: تعرض کردن یعنی دست‌درازی کردن، مخالفت و ممانعت نمودن، آسیب رساندن، آزار دادن و پرخاش کردن.
اعتراض مقابل تعرض است. یعنی: ایراد گرفتن، عیب گرفتن، مقابله کردن، دادخواهی و دادخواست، روی گردانیدن و دامن کشیدن از تعرض.1
به‌طور کلی هر رفتار تعرض‌آمیزی (یعنی تجاوز به حقوق دیگران) اعتراضی در پی خواهد داشت. اعتراض ممکن است به صورت فردی یا جمعی ظاهر شود. زیرا فرد یا گروهی که حقوقش حیف و میل شده است معترض می‌گردد. اعتراض به جا و حق‌طلبانه نیاز به تمرین و تکرار دارد و فراتر از آن نوعی هنر و هنرمندی محسوب می‌شود.
دیده شده‌است گاهی متجاوز و تعرض‌گر در مقام غرور کاذب اعتراض و نه گفتن را نوعی بی‌ادبی تلقی می‌کند. فرد یا افرادی که فرهنگ اعتراض را حقی روشن نمی‌بینند یا آن را یاد نگرفته‌اند، یا گرفتار نوعی بد‌فرهنگی‌اند که هر فرصت عمومی را تنها حق خود می‌دانند، حتا برای فرار از کژروی و ناهنجاری رفتاری به سادگی قانون را هم دور می‌زنند. فقر فرهنگی و اعتقادی سبب رفتار نادرست و ظالمانه‌ی انسان با انسان می‌شود، نتیجه‌ی آن همواره ایجاد برخورد بین ظالم و مظلوم، سلطه‌گر و تحت سلطه می‌گردد، در این میان اعتراض، بهترین راه مبارزه با فرهنگ ظلم‌آفرین است. اگر اعتراض وجود نداشته باشد، قاطعیت از بین می‌رود و در یک جامعه‌ی بی‌تفاوت و مرده، سلطه‌جویی و ظلم ظاهر می‌گردد، در پی آن تبعیض و انحراف‌هایی نظیر بزه‌کاری، فحشا، ناراحتی‌ها و بیماری‌های روانی، عقب‌ماندگی‌های ذهنی، خودکشی و آدم‌کشی پدیدار می‌گردد.2
بهترین هدیه‌ی انسانی هر خانواده به فرزندان، مبارزه با ظلم و سلطه‌جویی است، چنین فضای شجاعت‌آمیزی نیاز به کار فرهنگی دارد. اگر اعتراض و قاطعیت توام با آگاهی و هدف‌های سازنده باشد، ناهنجاری‌ها را خاموش و رفتار مطلوب و به‌هنجار را گسترش می‌دهد، در نهایت جامعه را با شکوفایی و زندگی شرافت‌مندانه همراه خواهد کرد.
بهتر است متوجه‌ی چنین نکته‌ی مهمی باشیم که راضی نگه‌داشتن متجاوز هم حدی دارد زیرا هیچ ظلم و بی‌عدالتی و تجاوز وجود نداشته است که با طغیان و اعتراض مواجه نشده باشد، آن‌چه مشاهده شده‌است تنها آرامستان‌ها در سکوت ابدی هستند در مقابل، آن‌ها که زنده‌اند همواره به از بین رفتن حقوق خویش معترض بوده و تسلیم ظلم و خشونت نشدند زیرا آن‌چه برای معترض مهم است رضایت متجاوز نیست.
توالی زندگی بشر در طی تاریخ حیات خویش نشان داده‌است این توانایی را داشته که در مقابل حوادث طبیعی مانند سیل، طوفان، زلزله و هجوم درندگان وحشی زندگی و دوام خویش را حفظ کنند، از آن گذشته گرچه برخی چشم‌های کم‌سو و نابینا قادر به دیدن نیست اما انسان کنونی هم‌چنان در تلاش است که حتا بر سایر کرات آسمانی تسلط یابد، چگونه باور نداریم این انسان می‌تواند در سرنوشت خویش سهیم باشد و رویدادهای نامانوس و غیرعادی و ناهنجار را ببیند و کنترل نکند.
آن‌چه مسلم است، هیچ انسان شرافتمندی از سکوت دیگر هم‌نوعان خود در مقابل تجاوز لذت نمی‌برد! گرچه گاهی سکوت می‌تواند نشانه‌ای از اعتراض نهفته باشد اما به سکوت واداشتن معترض در مقابل تعرض یعنی هَرس کردن درختی عظیم و بارور شدن و شکوفا شدن بیش‌تر آن است، آن هم با شاخ و برگ انبوه‌تر (گرچه هَرس انسانی به‌صورت شاخ و برگ‌هایی عزیزتر است نه زیادتر)، این‌گونه رفتارها مسکن است نه معالج، بلکه مسکنی موقتی است. روان‌شناسان معتقدند دیگر آزاری یا «سادیسم» در نهایت منجربه خودآزاری یا «مازوخیسم» می‌شود.
در روند سیاسی و اقتصادی، شکل عادی و طبیعی و مسالمت‌آمیز در رفتار: سلامت رفتاری چنین است؛ مردم برای اداره‌ی امور و حراست از منابع ملی برای تسهیل زندگی بر طبق قراردادهای اجتماعی افرادی را برمی‌گزینند، که هرگز تعهدی خلاف منابع ملی با حکام خویش نمی‌بندند، به همین دلیل شایسته نیست پیش از آن‌که به فکر هم‌وطنان خویش باشند به چیز دیگری بیندیشند. ناگفته پیداست در صورتی که مرزوبوم یک مملکت مورد تهاجم مشهود بیگانه قرار گیرد ملت‌ها نه تنها از مال بلکه از جان خود هم می‌گذرند.
به‌طوری که نمایان است و در سراسر جهان مورد قبول است ملت درست به مثابه‌ی یک خانواده است که باید ارزش و عزت ملی در آن نهادینه شده باشد، در چنین شرایطی کسانی که خود را هم‌وطن و هم‌خانواده به شکلی واقعی احساس کنند به فکر عزت و سربلندی آنند، در غیر این صورت دیگر نمی‌توانند مدعی عضویت در چنین خانواده‌ای باشند زیرا سرپرست خانواده باید متوجه‌ی این نکته‌ی مهم باشد که ابتدا مسئول رفاه، آسایش و امنیت خانواده‌ی خویش است.
 در این جهان پرتنش و کشمکش دردی بدتر از پشت کردن به عزت و آبروی خانواده‌ی میهن نیست. هم‌اکنون جهان شاهد است اغلب کشورهای پیش‌رفته‌ی جهان می‌کوشند اگر بتوانند، منافعی را برای رفاه ملت خویش به سوی آن‌ها بکشانند تا با ایجاد اعتماد میان ملت‌ها و دولت‌ها، هم‌بستگی‌ها و احساس مسئولیت قوی شده، سرزمینی سرافراز داشته باشند.
بنابراین اعتراض به‌حق و به‌جا مانع و سد عظیمی در مقابل کژروی حکام است و موجب می‌شود انجماد و سکوت که موجب مرگ است رخت بربسته، سازندگی به جامعه بازگردد.

پی‌نویس:
1- فرهنگ واژه‌نامه‌های دهخدا، معین و عمید
2- روان‌شناسی اعتراض، مانوئل جی اسمیت، ترجمه‌ی مهدی قراچه‌داغی، تهران، انتشارات درسا، چاپ شانزدهم 1395.

*کارشناس روان‌شناسی اجتماعی و مشاوره

 

 ** سیمره‌ی شماره‌ی 438 (چهارم دی ماه 1396)

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004