شما اینجا هستید: خانهیادداشتانقلاب 57 علل و پیامدها

انقلاب 57 علل و پیامدها

چهارشنبه, 18 بهمن 1396 ساعت 12:01 شناسه خبر: 3295 1 نظر
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

22 بهمن امسال آغازگر چهلمین سال انقلاب 1357 است. در باره‌ی چگونگی وقوع انقلاب 57 و پیامدهای آن تاکنون دیدگاه‌های متنوع و متفاوتی از سوی صاحب‌نظران بیان شده‌است. در این نوشتار اشاره‌ای مختصر به برخی علل و پیامدهای این انقلاب خواهد شد. 


 
- عوامل وقوع انقلاب
انقلاب ایران به مانند دیگر انقلاب‌های جهان پدیده‌ای سیاسی- اجتماعی بود که تحت تاثیر عوامل داخلی و جهانی به وقوع پیوست. یکی از عوامل مهم داخلی مهیا نمودن بستر انقلاب توسط نظام خودکامه‌ی محمدرضا شاه پهلوی بود. نظامی که هرچند استبدادی، اما از دید بین‌الملل عرفی و سکولار محسوب می‌شد. نزدیک به چهاردهه حاکمیت پهلوی دوم در ایران به‌رغم فراز و فرودها و نقاط قوت و ضعف باید گفت آن حکومت سردرگم بین سنت اشرافی‌گری و مدرنیسم گام برمی‌داشت و سعي مي كرد علاوه برسرکوب مخالفان به بهانه‌ی حفظ امنیت ملی، با تکیه بر ناسیونالیسم ايراني حمایت و پشتوانه مردمي نيز كسب كند. اما ناسيوناليسم پهلوي چه درعرصه‌ی بین‌المللی و چه در فضاي داخلي به كندي پذيرفته مي‌شد و حتا با پذیرش ملي گراهاي داخل كشور نيز مواجه نشد. حاکمیت شاه نخواست به شیوه‌ای دموکراتیک با برگزاری انتخابات آزاد و بدون دخالت در گزینش نمایندگان مردم، زمینه‌ی ورود دیگر جریان‌های فکری و دگراندیش را به  قدرت فراهم نماید. کلیه‌ی احزاب سیاسی و رسانه‌هایشان را توقیف و منحل نمود و تنها حزب ساواک‌ساخته‌ی خویش را به‌نام حزب رستاخیز رسمیت داده، بقیه هم می‌بایست نظاره‌گر و مطیع اوامر ملوکانه باشند. در صورتی از نشانه‌های دموکراسی‌خواهی یک حاکمیت، رفع تبعیض و بی‌عدالتی، ایجاد بستر مناسب برای آزادی احزاب و رسانه‌ها و نهادهای مدنی مستقل است. در نهایت عمل‌کرد تمامیت‌خواه رژیم شاه منجر به اتحادی نانوشته بین تمام جریان‌های فکری اعم از چپ و راست برای سرنگونی‌اش شد. 
به لحاظ جهانی وقوع این انقلاب تحت تاثیر جنبش‌های رهایی‌بخش و دیگر انقلاب‌ها در جهان بود. جنگ سرد بین دو اردوگاه شرق و غرب به رهبری شوروی و آمریکا به نوعی تسهیل‌کننده‌ی این وقایع و تحولات به شمار می‌آمد.

- پیامدها
انقلاب 22 بهمن 57 به نظام شاهنشاهی پایان داد.  امسال چهار دهه از وقوع انقلاب مي گذرد. این تداوم چهل‌ساله به‌رغم فرازوفرودها هم اینک با سه بحران عمده مواجه است که راهِ‌ برون‌رفت از آن‌ها، دشوار و چندان روشن نيست.
بحران نخست ناشی از رابطه‌ی تقابلی بین ایران و آمریکاست؛ به ویژه با روی کار آمدن جمهوری‌خواهان و دولت «ترامپ» كه با بهانه‌های عادلانه نبودنِ برجام، گسترش موشک‌های بالستیک ايران و سیاست هاي ایران در کشورهای منطقه، اين تقابل از طرف ترامپ تشديد شده است. این تقابل موجب شده تا رابطه‌ی ایران با دیگر کشورهای عمده‌ی جهان مانند اتحادیه‌ی اروپا و حتا چین و روسیه به لحاظ راه‌بردی و درازمدت متزلزل شود و ایران نتواند بدون پرداخت هزینه‌های بالا و غیرعرفی در جهان اقتصاد و سياست به راه خود ادامه دهد.
بحران دوم ناشی از نارضایتی بخشی از مردم به صورت آشکار و پنهان به لحاظ ناکارآمدی سیاست‌های حاکم در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است که نمودهای آن را به ویژه در چندساله اخیر به شیوه‌های گوناگون از جمله راه‌پیمایی‌های اعتراضی، تجمعات و اعتصابات، طومارنویسی و صدور بیانیه‌های جمعی و فردی شاهد هستیم.
بحران سوم ناشی از اختلافات و شکاف‌های درون‌حاکمیتی و بین جناح‌هاست که به‌رغم برخی اتحادها در بعضی شرایط، رو به فزونی داشته و اشکال نوینی به خود می‌گیرد.
البته ناگفته پیداست که ایران در این چهاردهه توانسته به روش‌های مختلف بحران‌ها را مدیریت كرده و از سر بگذراند. اما راه حل‌هاي مقطعي و موقتي نمي تواند براي هميشه كارآيي داشته باشد. زیرا عبور از هر بحران بستگی به شرایط زمانی و مکانی و پشتوانه‌ی انسجام واقعی ملی دارد. از این رو ایران امروز برای عبور از بحران‌های عدیده در عرصه‌ی جهانی و داخلی و کاهش هزینه‌هاي ملي، نیاز به یک رويكرد جديد در عرصه هاي داخلي و خارجي دارد كه از مسير تغییر و تحول بنیادی و استراتژیک و تغيير نگاه به شرايط نوين جهاني ميسر است نه راه‌حل‌های تاکتیکی و موقت.

 

 

 

1 نظر

  • پیوند نظر  افشین افشین چهارشنبه, 18 بهمن 1396 ساعت 16:59

    باسلام وخسته نباشید خدمت حاج آقا شرفی بابت تحلیل دقیق وقایع انقلاب وپس از آن

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004