شما اینجا هستید: خانهیادداشتوطن‌پرستی و جهان‌میهنی

وطن‌پرستی و جهان‌میهنی

دوشنبه, 31 ارديبهشت 1397 ساعت 08:32 شناسه خبر: 3550 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
seymare seymare

وقتی به وطن‌پرستی و میهن‌دوستی، با دید عرفی و عوامانه نگاه کنیم، وطن خود را از همه لحاظ برتر از سایر کشورها و جوامع می‌بینیم. البته  طبق شاخص‌های جهانی که به وطن نگاه کنیم، کشوری مانند ایران از لحاظ امنیت و هم‌دردی با یک‌دیگر در زمینه‌ی رنج‌ها و غم‌ها و مبارزه با ظلم و ستم، کشوری ارزشمند و قابل احترام است.


از طرفی دیگر کشور ما با مشکلات و ضعف‌هایی هم از قبیل تبعیض و ضعف بنیان اقتصادی و فقر و بی‌کاری جوانان مواجه است. این کشور بزرگ که پنجه در پنجه‌ی مستکبرانی چون آمریکا افکنده است، دشمنان مختلف هم درسطح جهان دارد.
دیدگاه عوامانه درباره‌ی میهن‌پرستی؛ نگاه واقع‌بینانه و نقدی عالمانه برای پویایی وطنش ندارد و چون همه‌جا وطن را بی‌عیب و نقص می‌بیند، بنابراین با دوست داشتن سطحی و افراطی و بدون زحمت کشیدن و برنامه داشتن برای پیش‌رفت وطن، کشور به رشد و کمال واقعی نمی‌رسد.
کشور ما در سیزده قرن اخیر، که با مکتب تشیع و امامان طاهرین(ع) آشنا شدند و به آن مذهب برحق ایمان آوردند، تفکر تشیع و مکتب پُر بارش، واقعاً مکتب اعتراض را به پیروانش آموخته است. برمبنای کتاب قرآن و سنت رسول‌الله و کتاب نهج‌البلاغه، حقیقتِ حیات اجتماعی و مناسبات اخلاقی تنظیم رفتار و کردار اجتماعی در رابطه با سایر انسان‌ها مطرح شده‌است و ما در دنیای واقعیت‌ها، هنوز با حقیقت‌ها فاصله‌ی زیادی داریم. در مکتب تشیع، دوست داشتن وطن از ایمان است. اما نباید این دوست داشتن، افراد را از خط‌کش عدل و انسانیت خارج نماید.
  افرادی که وطن خود را بی‌عیب و نقص می‌دانند و عشق جاهلانه به قوم و طایفه و ایل و حتا کشور خود را بدون شناخت دنبال می‌کنند و به عبارت دیگر وطن‌پرستی صِرف و ناسیونالیستی جزمی، دیدگاه شخصی و افراطی هواداران یک قوم یا کشور موجب می‌گردد که چنین افرادی قوم و قبیله و کشور خود را با هیچ چیزی قابل قیاس و نقد و بررسی نمی‌دانند، این روش و عملکرد افراطی در سرنوشت یک کشور آسیب جدی وارد می‌کند.
 ما، بنی‌آدم، شایسته است، شرافتمندانه و عادلانه و خیرخواهانه، در تعامل با عموم مردم باشیم و این احترام متقابل را برای همگان قائل شد، آن وقت ما به موفقیت و آسایش وجدان و امنیت عمومی دست پیدا می‌کنیم. در چنین شرایطی، همه برای اعتلای سربلندی وطن باید کوشید.
 اگر برخی از دولت‌ها و یا گروه‌های منحرف و تروریستی منافع کشورها را به خطر بیندازند و امنیت عموی جوامع خدشه‌دار شود، دفاع و مقابله با آن‌ها در اولویت قرار دارد. میهن‌پرستی با نظریه‌ی جهان‌وطنی و مقدمه‌ی ظهور حکومت جهانی و عدل‌‌گستر مهدی موعود(عج) معنا و مفهوم پیدا می‌کند.
 این که برخی می‌گویند؛ کلاه خودت را محکم بگیر تا آن را باد نبرد، یعنی ما فقط در درون مرزهای کشورمان سرمان در لاک خودمان باشد، با جنگ‌ها، مریضی‌ها و مشکلات سایر جوامع و همسایگان کاری نداشته باشیم، این اشتباهی جبران‌ناپذیر و هر جامعه‌ای که حداقل در تعامل بین ملت‌ها فعالیتی نکند محکوم به زوال و یا عقب‌ماندگی از تکامل و توسعه در تمام زمینه‌هاست.
 وطن وقتی در سلامتی همه‌جانبه به سر می‌برد که به سیستم اداره‌ی جوامع مختلف در نقاط دور و نزدیک توجه و اشراف و آگاهی داشته باشد. پویایی وطن، آگاهی بخشی به ملت است؛ ملتی که از معادلات دنیا سر در بیاورد، ملتی شکست‌ناپذیر است.
جوامع ملل صرف نظر از دولت‌هایی که استعمارگر و زیاده‌خواه و دنیاطلب و ماجراجو هستند، همه محتاج تعامل و هم‌زیستی مسالمت‌آمیز می‌باشند. تا استعداهای مردم و ملت‌های این جوامع شکوفا گردند.
 افراد جامعه برمبنای سخن حضرت علی(ع) که به مالک اشتر فرمودند؛ مالک، مردم یا هم‌نوع تو هستند و یا هم‌دین تو می‌باشند. به عبارت دیگر، حق برادری و هم‌نوعی بر هم‌دیگر پیدا می‌کنند.
بنابر فرمایش و سخن مولای متقیان حضرت علی(ع) در نهج البلاغه، درباره‌ی حقوق بشر و مهربانی و نگرش مثبت و خیرخواهانه نسبت به مردم، به مالک اشتر نخعی چنین فرموده است؛    
«مهربانی با مردم را شعار قلبت قرار بده و آن‌ها را دوست بدار و نسبت به آن ها مهربان باش. مبادا نسبت به آن‌ها مثل حیوان درنده باشی که خوردن آن‌ها را غنیمت بشماری؛ زیرا مردم دو دسته‌اند: دسته‌ای برادر دینی تواند و دسته‌ی دیگر هم‌نوع تو در آفرینش هستند.»1
سعدی بنی آدم را اعضای یک‌دیگر می‌داند، غم و درد هر عضو از این اعضا سایر اعضای جامعه را متألم و متأثر می‌نماید.
جامعه‌ی پویا سردمدارانش انتقادات واقعی را با دیده‌ی احترام می‌نگرند و در رفع مشکل جامعه و سازندگی خویش آن انتقادات را با جان و دل می‌پذیرند.
میهن‌پرستی باید دغدغه‌ی تمام اعضای جامعه باشد و همه باید در حفظ و کرامت کشورشان مسئولیت‌پذیر باشند.
ترفند دولت‌های ستم‌گر آن است که اگر فرد یا گروهی به نقد عملکرد آن‌ها بپردازند، فوری به آن‌ها برچسب‌های نامربوط می‌چسبانند و آن‌ها را عامل بیگانه می‌خوانند، آن‌ها را بیگانه‌پرست و ضد‌وطن می‌دانند و گاه آن‌ها را وطن فروش می‌دانند. اما به نظر می‌رسد، عیار نقد را خِرَد و افراد صالحی که چشم و گوش منافع  واقعی کشور  هستند، باید تعیین کنند و اگر نقد مغرضانه است با زبان خِرد و قلم باید پاسخ‌گو باشند.
واقعیت این است که همه‌ی ارزش‌ها و هنجارها گاهی دست‌آویز و آلت دستِ صاحبان قدرت و ثروت می‌شوند، از آن‌ها به صورت چماقی برای سرکوب و نفی رفتار و کردار خیرخواهانه‌‌ی، آزادی‌خواهان و عدالت‌پیشگان و عدل‌جویان می‌شوند. خردمندان نباید بگذارند مفاهیم و واژه‌های ارزشمند را دولت‌های ظالم و استعمارگر از درون تهی نمایند و آن را بی‌محتوا و بی‌ارزش نمایند، یا آن‌ها با واژه‌ها به نفع خودشان بهره‌برداری کنند، مانند دم زدن آمریکا و اسرائیل از حقوق بشر، در حالی‌که اعتقاد عملی به چنین واژه‌ی مقدسی ندارند و زن و کودک‌کشی و تجاوز و به خاک و خون کشاندن ملت‌های مظلوم و آزادی‌خواه جهان را در دستور کار دارند.  
**
سخنی از ژان ژورس فرانسوی( متولد۱۸۵۹ میلادی و متوفی ۱۹۱۴میلادی):
ایشان یک سیاستمدار سوسیالیست است، وی از واضعان قانون جدایی دولت از کلیسا است. ولی فردی صلح‌طلب و انترناسیولیست می‌باشد که یک روز قبل از جنگ جهانی اول به‌دست یک ناسیونالیست افراطی کشته شد.
ایشان در باره‌ی غنی کردن فرهنگ انسانی و هم‌کاری ملل چنین گفته است:
«انسانیت، غنی و جاندار نمی‌شود، مگر زمانی که ابداع و ابتکار هر ملتی در یک هم آهنگی کلی و جامع ادامه یابد.»2
میهن‌پرست واقعی افرادی هستند که صلح و خوش‌بختی و سعادت مادی و معنوی را برای وطنش بخواهد و همان چیزی را که برای کشور خودش می‌پسندد، همان را برای سایر کشورها و ملت‌های جهان بخواهد و در این راستا برای صلح جهانی و دوستی و سلامتی و حفظ محیط‌زیست و تعامل جوامع و ملل را مدّنظر قرار می‌دهد. البته هرکشور یا گروهی به کشور دیگری تجاوز و تعدی کند، حق مشروع دفاع برای کشوری که مورد تجاوز واقع شده است به قوت خودباقی است. مرحوم امام‌خمینی(ره) در این باره فرموده است:«ما ظلم و تعدی نمی‌کنیم، اما اگر کسی بخواهد به ما تعدی نماید، ما دهانش را خُرد می‌کنیم.»
بنابراین؛ وطن‌دوستی را با معیار حق که در قرآن و نهج‌البلاغه آمده است، باید سنجید و در این راستا باتمام وجود برای رشد و تعالی کشور و جامعه‌ی جهانی تلاش و کوشش نمود. امید است، آبادکردن میهن‌ها در سراسر جوامع به صلح و هم‌دلی و هم‌کاری و پیش‌رفت همه جامبه تبدیل شود.

پی‌نویس‌ها:

1- اقتباس از سایت سمعک نیوز
2- ویکی‌پدیا و  اقتباس ازکتاب چند مسئله اجتماعی، احسان طبری، صفحه‌ی5

*مدرس دانشگاه

* چاپ شده در سیمره 451(27 اردی‌بهشت 97)

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004