شما اینجا هستید: خانهیادداشتکودکان کلیدواژگان توسعه‌ی انسانی در تنگنای بحران اقتصادی

کودکان کلیدواژگان توسعه‌ی انسانی در تنگنای بحران اقتصادی

دوشنبه, 22 مرداد 1397 ساعت 08:51 شناسه خبر: 3769 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

فرایند توسعه در طول تاریخ با دو مفهوم صنعتی شدن و رفاه اجتماعی پیوند دارد و بیش‌تر مترادف افزایش تولید ناخالص داخلی با تاکید بر صنعتی شدن بوده، اما این رویکرد نتوانسته منجر به توزیع برابر درآمد و رفاه اجتماعی و یا گسترش آن‌چنانی طبقه متوسط گردد و نتیجه‌ی آن گسترش اختلاف طبقاتی و نابرابری بوده است، در نهایت رویکرد توسعه به سمت توسعه‌ی پایدار که برایندی از تناسب توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با تاکید بر حفظ محیط‌زیست ادامه یافت و این مسیر به سمت توسعه انسانی با تاکید بر انسات به عنوان محور توسعه در حال تکامل است.


 شاخص‌های توسعه انسانی چون سلامت، تحصیلات، درآمد با توانمندسازی انسان از طریق واگذاری قدرت اقتصادی، سیاسی، معنوی و اتنخاب به مردم قابل دست‌رسی است، تحقق یافتن این مهم منجر به افزایش سرمایه‌ی اجتماعی می‌‌شود.
بدیهی است توسعه‌ی انسانی جز با ثبات و استحکام اقتصادی- افزایش رشد تولید ناخالص داخلی تحقق نمی‌یابد.
رسیدن به درجه قابل قبولی از رفاه اجتماعی که منجر به توزیع عادلانه درآمد، دست‌رسی به تحصیلات و سلامت همگانی که از فاکتورهای شاخص توسعه‌ی انسانی است، نیاز به اصلاح و بهبود زیرساخت‌های اقتصادی دارد. لذا با بروز هرگونه تشنج در اقتصاد به دلایل مختلف سیاسی و بین‌المللی جامعه قادر نخواهد بود، ابزار و وسایل لازم جهت دست‌یابی به شاخص‌‌های توسعه و افزایش سرمایه‌های اجتماعی را تامین کند. در این بین قربانیان بحران‌های اقتصادی در وهله‌ی نخست نهاد خانواده و سپس نهاد آموزشی با محوریت کودکان به عنوان نقطه هدف می‌باشد.
بی‌کاری، فقر، اعتیاد به عنوات ثمرات ناکارآمدی نظام اقتصادی کانون خانواده را متشنج و شالوده‌ی خانواده را متلاشی می‌کند، افزایش خشونت خانوادگی، جدایی والدین، ساعت کار طولانی، عدم توانایی خانواده در تامین مایحتاج زندگی از جمله نتایج شوم بحران اقتصادی است که نقطه‌ی هدف آسیب‌های آن متوجه کودکان است، به طوری که در چنین شرایطی خانواده قادر نخواهد بود، کارکرد اصلی خود یعنی فرزندپروری را به‌طور کامل انجام دهد و خروجی آن کودکانی آسیب‌دیده و ناتوان از لحاظ روحی و جسمی خواهد بود که به نهاد آموزشی سپرده می‌شوند و بدیهی است نهاد آموزشی خود نیز متاثر از بحران اقتصادی توانایی تامین ابزار و وسایل و محیط‌ آموزشی متناسب را نخواهد داشت، ناتوانی در کسب رضایت شغلی معلمان، عدم تناسب محتوای آموزشی با نیازهای محیط واقعی زندگی کودکان، ناتوانی نهاد آموزش و پرورش در تربیت کودکان متناسب با استانداردهای لازم، ناتوانی در تامین فضای فیزیکی و ابزار آموزشی، عدم پوشش اوقات فراغت که همگی متاثر از شرایط وخیم اقتصادی است موجب بد کارکردی نهاد آموزشی خواهد شد و خروجی آن انسان‌های ناتوان است که قادر نخواهند بود وظایف مورد انتظار را به عنوان شهروند توانمند در اجتماع عهده‌دار شوند.
تداوم فشارهای اقتصادی منجر به بالا رفتن تورم و افزایش نرخ سبد معیشت خانوار و عدم تناسب آن با سطح دست‌مزدها می‌شود و نتیجه‌ی آن کوچک‌تر شدن سبد معیشت خانوار است به‌طوری که خانواده‌ها با هر شوک قیمتی به ناچار اقدام به حذف چند کالا از سبد خرید خانوار می‌نماید که متاسفانه این حذف از کالاها و خدمات فرهنگی و آموزشی شروع و در نهایت به اقلام و کالاهای بهداشتی -تغذیه‌ای ختم می‌گردد، عمق فاجعه زمانی است که پیکان صرفه‌جویی به سمت آموزش و پرورش بچرخد و با عدم اختصاص بودجه‌ی لازم جهت خدمات آموزشی و پرورشی و دستمزد معلمان زمینه برای سقوط شاخص‌های استاندارد توسعه‌ی آموزشی فراهم می‌شود. در چنین جامعه‌ای افراد ناتوان که نتیجه‌ی عملکرد ضعیف نهادهای آسیب دیده در بحران‌های اقتصادی و اجتماعی هستند، عهده‌دار ادار‌ه‌ی جامعه خواهند بود و توسعه‌نیافتگی مشکلات متعددی چون ناهنجاری‌های اجتماعی- سوء‌مدیریت- فرار سرمایه و مغزها و پایین بودن شاخص‌های توسعه و ناکارآمدی نظام مدیریتی در این جامعه نهادینه می‌شود.
رانت‌خواری، قانون‌گریزی، شکاف طبقاتی، کاهش مشارکت اجتماعی و اعتماد اجتماعی از جمله فرهنگ‌های غالب در این جامعه است، با برشمردن آسیب‌های تجربه‌ی طولانی فشارهای اقتصادی می‌توان به عمق تاثیرات منفی آن بیش‌تر واقف شد.
بنابراین ضروری است قبل از بازتولید خطرناک آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی و فجایع انسانی معضلات اقتصادی چاره‌ای اندیشیده شود و با حرکت در مسیر توسعه‌ی انسانی به‌عنوان بنیادی‌ترین و موثرترین مسیر توسعه به اصلاح ساختار اقتصادی پرداخت و بدانیم سلامت کودکانمان در گرو تامین نیازهای پایه‌ی اقتصادی است و آسیبی که کودکان در بحران‌های مالی متحمل می‌شوند، زمینه‌ساز آسیب‌های اجتماعی جبران‌ناپذیری است که می‌تواند زیرساخت‌های نهادهای مهم جامعه را دچار اختلال نماید.

*جامعه‌شناس

*چاپ شده در سیمره 461(18 اَمرداد 97)

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004