شما اینجا هستید: خانهیادداشتبخش خصوصی ناامید از تدبیر دولت!

بخش خصوصی ناامید از تدبیر دولت!

چهارشنبه, 23 آبان 1397 ساعت 17:42 شناسه خبر: 4003 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
mostafa shokri mostafa shokri

واقعیت این است که اقتصاد ایران در نیم قرن گذشته شاهد فراز و نشیب‌های متعددی در زمینه اقتصادی بوده‌است، تحریم‌های کشورهای غربی پس از انقلاب اسلامی 1357  از یک‌سو و شرایط اقتصاد کشور از سوی دیگر، موجب شده تا جایگاه ایران از لحاظ شاخص‌های اقتصادی چه در سطح جهانی و چه در سطح منطقه‌ای دچار تغییرات زیادی شود.


باید بپذیریم که ثبات، زیربنای رشد و توسعه‌ی یک کشور است. یک کشور در شرایط ثبات، سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی را ترغیب می‌کند که برای کسب سود بیش‌تر، به فعالیت‌های اقتصادی و تولیدی روی بیاورند. در این وضعیت هم اشتغال رشد می‌کند و هم درآمد ملی افزایش می‌یابد. هم‌چنین در این وضعیت به مرور زمان کالاهای صارداتی افزایش می‌یابد. با افزایش صادرات، ارز به کشور وارد می‌شود و بنیه‌ی اقتصادی کشور را تقویت شده و کشور می‌تواند بدون کاهش ارزش پول ملی به وارادات کالاهای مورد نیاز خود مباردت کند.
به جرئت می‌توان گفت که در طول نیم قرن اخیر، به جز مقاطعی محدود، شرایط ثبات اقتصادی بر ایران حاکم نبوده است.
وقتی در کشوری ثبات وجود ندارد، سرمایه‌گذار چگونه می‌تواند هزینه- فایده فعالیت‌های اقتصادی خود را بسنجد؟ وقتی دورنمای وجود ندارد و شاخص‌های مانند نرخ ارز، نرخ بهره و نرخ تورم ثبات ندارند و دائماً دست‌خوش تغییرند، چه سرمایه‌گذاری حاضر است این ریسک بالا را بپذیرید و سرمایه‌ی خود را در کارهای تولیدی به کار گیرد؟ نباید غافل بود که حداقل زمان متوسط برای بازدهی یک فعالیت تولیدی 4 سال است. حال با توجه به این‌که ما نه به برای یک سال، که حتا برای یک ماه آینده نیز مشکل داریم و دائماً شاهد تغییرات قیمتی هستیم، چه سرمایه‌گذاری حاضر است این ریسک بالای نااطمینانی را بپذیرد؟
به‌ویژه هیچ‌گاه شرایط کشور به اندازه وضع موجود مخاطره‌انگیز نبوده است. کاهش شدید ارزش پول ملی، رشد نقدینگی سرسام‌آور، رکود و رشد غیرمنتظره قیمت‌ها، همه نشان از یک بحران اقتصادی عمیق می‌دهد. چرا که اگر قبلاً تحریم بودیم، اما اعتماد بین مردم و مسئولان وجود داشت و این اعتماد و سرمایه‌ی اجتماعی می‌توانست مرکز ثقل وحدت و کلید عبور از بحران‌ها و مشکلات باشد.
اما متأسفانه امروز این اعتماد و سرمایه‌ی اجتماعی به‌شدت کاهش یافته است. مردم ایران امروز علاوه بر این‌که در مورد آینده اقتصادی کشور و شوک‌های خارجی مانند تحریم‌های ترامپ، عدم اطمینان دارند؛ نسبت به برخی از مسئولان خود نیز اعتمادی ندارند و این بحران را دوچندان می‌کند.
باید بپذیریم که بعضی از راه‌ها را اشتباه رفته‌ایم. اگر ترامپ با سیاست‌های غیرمنتظره و البته هدفمندش در پی تحریک افکار عمومی و بر هم زدن وضعیت اقتصادی کشور است می‌بایست به‌گونه‌ای عمل می‌کردیم که اعتماد مردم را برای این روزهای حساس پشت سر خود داشته باشیم. نباید فراموش بکنیم که ترامپ، کل آمریکا و آمریکا، کل جهان نیست.
اما چرا یک ترامپ می‌تواند هم‌چین وضعیتی را بر ایران تحمیل کند؟ شاید یک پاسخ این سوال این باشد که چون اقتصاد ایران متکی بر اقتصاد بخش خصوصی نیست و به همین دلیل در اقتصاد جهان درهم تنیده نشده است و اقتصاد ایران نتوانسته است مقصد سرریز سرمایه خارجی باشد.
به‌علاوه کشور ایران می‌بایست با بعضی از کشورهای همسایه نظیر کویت، قطر، عمان، مصر، اردن و... رابطه مسالمت آمیزتر و دوراندیشانه‌تری داشته باشیم تا علاوه بر این‌که اجازه ندهیم شورای اعراب یک‌پارچه در مقابل ایران بایستند و به اشتباه ایران را به جای اسرائیل تهدیدی برای خود بدانند، در این روزهای سخت نیز عبورگاهی برای رفع برخی از مشکلات ایران باشند.
اقتصاد آشفته و سردرگم ایران این روزها به مدیران اقتصادی نیرومند نیاز دارد تا گوشه‌ای از کار سخت کسب‌وکار مردم را گرفته و مرهمی بر زخم اقتصاد بزنند. این در شرایطی است که معلوم نیست دولت در اقتصاد دنبال چیست و چه برنامه‌ای برای رونق تولید دارد؟ فعالان اقتصادی به این نتیجه رسیده‌اند که دولت برخی از کارها را به حال خود رها کرده است. در همین وضعیت است که این روزها می‌شنویم و می‌خوانیم بنگاه‌های اقتصادی ایرانی در بدترین روزهای کاری خود به سر می‌برند و با توجه به آشفتگی بازارهای کالا و ارز راه به‌جایی نمی‌برند. واقعیت این است که مدیران و صاحبان بنگاه‌ها به گوشه اتاق خود رفته و هر بنگاهی بدون توجه به دیگر شرایط، دنبال نجات خود است.
بخش خصوصی ایران امیدواری چندانی ندارد و این را می‌توان در سخنان بازرگانان و تولیدکنندگان که همواره در سخنان خود احتیاط نشان می‌دادند، اما این روزها بی‌پرواتر از همیشه، از به شماره افتادن نفس اقتصاد ایران می‌گویند، درک کرد.

*دکترای اقتصاد بین‌الملل

** منبع: سیمره‌ی 473 (1397/08/21)

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004