شما اینجا هستید: خانهیادداشتاز امکان دگرگونه‌ای بهتر شدن تا لمپنیسم اداری

از امکان دگرگونه‌ای بهتر شدن تا لمپنیسم اداری

سه شنبه, 28 خرداد 1398 ساعت 09:20 شناسه خبر: 4463 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

از ابتدای حیات انسان، کار، ارتباط خلاقیت و سازندگی انسان با طبیعت بوده‌است برای رفع نیازهایش؛ انسان با عینیت‌بخشی به افکار درونی‌اش، طبیعت را در جهت رفع نیازهایش تغییر می‌داده است. اما آن‌چه در این میان قابل توجه است این که  انسان  در عین حالی که با توجه به هدفش کار می‌کند و طبیعت را دگرگونه می‌کند، خودش را نیز دگرگونه می‌سازد. یا به عبارتی دیگر کار انسان، قرار است انسان را شکوفا کند، قدرت و اندیشه‌های نو برایش بیافریند، نیازهایش را نو به نو کند و به این صورت انسان دگرگونه و بهتری نسبت به قبل از کار خلق کند. اما آیا امروزه این اتفاق واقعاً رخ می‌دهد؟ آیا کار ما، ما را نسبت به قبل از کارمند شدن‌مان، دگرگونه‌ی بهتری می‌کند؟

 

سلطه‌ی نظام شغلی نوین 

 جهان انسانی، با گسستن از ریشه‌های اجتماعی و اقتصادی گذشته‌اش، نظام کاری یا شغلی جدیدی را بر جوامع حاکم کرده است که نشان از سلطه‌ی نظام اقتصادی نوینی بر جهان اجتماعی انسان‌ها دارد. شکل گرفتن نظام اقتصادی مدرن با تشکیل شدن و  قدرت گرفتن نظام سیاسی در قالب دولت‌های متمرکز همراه بوده است که یکی از مهم‌ترین وظایفش حمایت از نظام اقتصادی نوین است. بنابراین امروزه شاهد شکل گرفتن نظام شغلی نوینی هستیم که هم سیاسی است و هم اقتصادی؛ مثلاً، نظام سیاسی لیبرالیسم، حمایت کننده‌ی نظام اقتصادی سرمایه‌داری است‌.

بنابراین برای یافتن پاسخ پرسش‌‌مان و امکان خلق دگرگونه بهتری از انسان در حین کار، بایستی نظام اقتصادی و سیاسی حاکم مطالعه و بررسی شود.

در ادامه سعی می‌شود این موضوع در جوامع تحت تسلط نظام سیاسی تمامیت‌خواه، که معمولاً با  نظام اقتصادی توسعه نیافته همراه است، تحت عنوان لمپنیسم اداری بررسی شود.

 

لمپنیسم اداری *

وقتی مارکس، کارگران رسیده به مرز از خودبیگانگی و بریده از طبقه و آرمان کارگری را لمپن خواند، شاید فکرش را نمی‌کرد کارگران یقه سفیدی (کارمندان اداری) خواهند آمد که می‌توانند لمپن باشند و کار آن‌ها، عملاً آن‌ها را از دگرگونه‌ای بهتر شدن دور کند.

  اما معمولاً، ساختار تمامیت‌خواه موفق می‌شود، انسان‌هایی حامی خلق کند که مرتب در حال دور شدن از دیگران و استعدادهایش است. در ساختار سیاسی تمامیت‌خواه، نظام عقیدتی متمرکز با تعریف ملزومات ارتقای ساختاری کارمند، به خوبی عمل می‌کند و  موفق می‌شود، سطح کنش اداره‌چی‌ها را تا حد لمپنیسم و عبور از دیگران تقلیل دهد. این نظام سیاسی‌، معنی ارتقا را تعریف و تحریف می‌کند و انسان در حین کار را از استعدادهایی که می‌توانند شکوفا شوند غافل می‌سازد.

از طرف دیگر، جریان لمپنیسم اداری در نظام اقتصادی توسعه‌نیافته‌، با تحقیر هویت و فقیرسازی کارمند، قوی‌تر می‌شود و کارمند جزیی کار فقیر از خودبیگانه، غرغرو و معترض، علاوه بر آن که عملاً امکان تبدیل شدن به دگرگونه‌ی بهتری از نوع انسان را از دست می‌دهد، استعدادها و خلاقیتش را نسبت به گذشته‌ی قبل از کارش از دست می‌دهد و در ادامه، این انسان بی‌استعداد معمولاً محلی می‌شود برای سوءاستفاده‌های با مقاصد سیاسی ...

و این‌گونه، کار که قرار است ذیل ساختارهای سیاسی و اقتصادی، شکوفایی و اعتلای انسان را ممکن سازد، ضد انسان می‌شود. 

و این داستان در دل تمامی نظام‌های تمامیت‌خواه وجود دارد .

* لمپنیسم اداری، ترکیبی محقق ساخته است و منظور از آن، جریانی است که در آن افراد سرسپرده و  وازده‌ای حضور دارند که سعی می‌کنند در محل کار، دسترنج دیگران را تصاحب کنند و برای پیش‌برد اهداف شخصی مثل ارتقا و پیش‌رفت کاری، از مرزهای اخلاقی و ارزش‌های جامعه عبور می‌کنند و در ابتذال درمی‌غلتند. 

در جریان لمپنیسم اداری، مفاهیمی مثل شایسته و ناشایسته، خوب و بد، فدای میزان موفقیت می‌شود. شاید در نگاه اول بتوان در دستگاه نظری کارکردکرایی (مرتنی)، این افراد را ناهم‌نوایان نوآور یعنی کسانی که اهداف را می‌پذیرند اما راه و وسیله‌های دستیابی به اهداف را خیر، به حساب آورد. اما منظور ما در این یادداشت این افراد نیست. هر چند به نظر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد در یک نظام سیاسی تمامیت‌خواه، این افراد بیش‌ترین آمادگی برای تن در دادن به لمپنیسم را دارا هستند.‌ 

*دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی

 

 **چاپ شده در شماره‌ی 497 سیمره (1398/03/27)

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004