شما اینجا هستید: خانهیادداشتبحرانِ بازنشستگی در ایران!

بحرانِ بازنشستگی در ایران!

جمعه, 25 مرداد 1398 ساعت 11:58 شناسه خبر: 4542 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
دکترمصطفا شکری/ سیمره دکترمصطفا شکری/ سیمره

به‌رغم تمامِ مشکلات و بحران‌هایی که در اقتصادِ ایران بروز کرده است؛ اما به نظر می‌رسد که هیچ‌کدام از این بحران‌ها به اندازه‌ی «بحرانِ تأمینِ اجتماعی و صندوق‌هایِ بازنشستگی» آینده‌ی اقتصادِ ایران را به چالش نمی‌کشد. چرا که مثلاً «تحریمِ فروشِ نفت و بانکِ مرکزی» با وجود فشارهای بسیار زیادی که به ساختارِ اقتصادی کشور وارد کرده است، اما یقیناً ماندگار نخواهد بود و دیر یا زود رفع خواهد شد. اما بحرانِ بازنشستگی «آینده‌ی اقتصاد ایران» را به چالش می‌کشد. چرا که روز به روز به تعداد بازنشستگان و مستمری‌بگیران صندوق‌هایِ بازنشستگی اضافه می‌شود و بار مالی بیش‌تری بر این صندوق‌ها تحمیل می‌شود. 

 

بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی مرکزِ آمار و صندوقِ بازنشستگی کشور، در حالی که تعدادِ شاغلان مشترک صندوق بازنشستگیِ کشور در سال‌های اخیر کاهش یافته است، تعداد مستمری ‌بگیران با افزایش چشم‌گیری همراه بوده است. به این ترتیب، هم‌زمان با کاهشِ منابع تأمین مالی صندوقِ بازنشستگی، سرعت مصرف این منابع افزایش یافته است. بر مبنای آمارها، طی سال های 65 تا 89 تعداد مستمری ‌بگیران صندوقِ بازنشستگی کشور ۷ برابر شده است. در حالی که طی این مدت تعداد شاغلان تنها ۴ درصد افزایش یافته است!

بنابراین طی سال‌های اخیر، افزایش فاصله بین منابعِ موردِ نیاز و منابعِ موجودِ در صندوق بازنشستگی سبب روند صعودی فزاینده کمک‌هایِ دولتی به این صندوق شده است. سیستم سنتی و عدمِ تعادل در منابع و مصارفِ صندوق بازنشستگی کشور موجب شده است که دولت دائماً کسریِ منابع این صندوق‌ها را جبران کند. اما دولت تا کجا می‌تواند این کار را ادامه دهد؟

بر طبق اظهار نظر «حسين اميري» سرپرست معاونت اقتصادي و برنامه‌ريزي سازمان تامين اجتماعي، این نهاد 40 هزار ميليارد تومان به بانك‌ها بدهکار است و هر ماه نیز به حجمِ این بدهی افزوده می‌شود. وی در این مصاحبه افزوده است که سال گذشته حدود 7 تا 8 هزار ميليارد تومان منابع براي توزيع در جامعه نياز بود كه محقق نشد و ناچار به دريافت ماهانه بين 5 تا 6 هزار ميليارد تومان تسهيلات از نظام بانكي شديم. در سال جاري نيز چون حقوق بازنشستگان افزايش 36 درصدي داشته است، به 9 تا 10 هزار ميليارد تومان منابع نياز داریم. لذا وضعیت بحرانی است و متأسفانه روز به روز نیز به حجمِ بحران افزوده می‌شود.

اما چه باید کرد؟ چه راهی برای جلوگیری از ورشکستگی تأمینِ اجتماعی و صندوقِ بازنشستگی وجود دارد؟

1-باید بپذیریم که تأمینِ اجتماعی و صندوقِ بازنشستگی «گران» اداره می‌شوند و به همین دلیل  به اصلاحاتِ ساختاری و اداری نیازمنداند. این صندوق‌ها باید شفاف اداره شوند و منابع و مصارف آن‌ها در اختیارِ عموم قرار بگیرد. 

2-صندوقِ بازنشستگی به علت مدیریتِ دولتی و ناکارآیی، در عمل موجب پرتیِ منابع شده و  پویایی و سودآوری مورد انتظار در این نهاد مالی مشاهده نمی‌شود. این در حالی‌است که صندوقِ بازنشستگی طبق قانون غیردولتی است. رعایت اصل ۴۴ و خروجِ دولت از تصمیم‌گیری صندوق‌های بازنشستگی سبب افزایش بهره‌وری صندوق‌ها خواهد شد. اصولاً صندوق‌های بازنشستگی نباید توسط دولت اداره شوند، بلکه باید توسط بخشِ خصوصی اداره شوند و دولت در عملکرد این صندوق‌ها، صرفاً نظارت داشته باشد.

3-وضعیت ‌صندوق‌های بازنشستگی در دو شاخص «نرخ پشتیبانی» و «نرخ جایگزینی» انعکاس می‌یابد. سیستم پرداخت صندوق بازنشستگی در ایران به گونه‌ای طراحی شده است که مستمریِ بازنشستگان از طریق پرداختِ حق بیمه ازسوی شاغلان پرداخت می‌شود و هر چقدر تعداد و نرخ رشد افراد بیمه‌ شده نسبت به مستمری بگیران بیش‌تر باشد عملاً تعادل بیش‌تری در سیستم وجود دارد. لذا برای بهبود وضعیت صندوق‌های بازنشستگی باید نسبت شاغلان به بازنشستگان افزوده شود و در این زمینه هیچ معافیتی به کارفرمایان ارائه نشود.

4- نکته‌ی مهم دیگر این‌که «سنِ امیدِ به زندگی» در اکثر کشورهایِ جهان افزایش یافته است. به همین دلیل بسیاری از کشورها سنِ بازنشستگی را هماهنگ با تغییرات «سن امید به زندگی» افزایش داده‌اند. در ایران نیز در طی ۴۰ سال گذشته، سن امید به زندگی از ۵۶.۶ سال در سال ۱۳۵۶ به ۷۵.۷ سال در سال ۱۳۹۶ افزایش یافته است. لذا این مهم می‌طلبد که در مورد قوانینِ بازنشستگی، بازنگری صورت گیرد و هم‌چون اکثرِ کشورهایِ جهان، سنِ بازنشستگی در ایران نیز افزایش یابد.

 

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004