شما اینجا هستید: خانهیادداشتانسان توسعه‌گرا و گذار از تدریس به روش متکلم‌وحده!

انسان توسعه‌گرا و گذار از تدریس به روش متکلم‌وحده!

چهارشنبه, 03 مهر 1398 ساعت 08:34 شناسه خبر: 4613 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
دکترشهرام شرفی دکترشهرام شرفی سیمره

اول مهرماه هر سال مصادف است با شروع سال تحصیلی. 

آموزش و پرورش، چه چیزی را باید به انسان‌ها بیاموزد؟

 

در نگاه نخست، پاسخ به پرسش مذکور، آن است که آموزش و پرورش، رسالت آموزش دانش را برعهده دارد. این البته ابتدایی‌ترین وظیفه‌ی آموزش و پرورش است که در هر سال تحصیلی اجرا می‌شود.

اما موضوع عمیق‌تر، فقط آموزش دانش نیست؛ بلکه شهروندسازی و موضوعات ذیل توسعه انسانی است. 

جامعه‌ای که نیروی انسانی کارآمد و مسئولیت‌گرا تربیت کند بی‌تردید در مسیر آگاهی اجتماعی، توسعه‌خواهی و تغییر قرار می‌گیرد.

اما اگر در یک جامعه، صرفاً آموزش دانش آن هم از نوع کمیت‌گونه مدنظر باشد آنگاه کیفیت آموزش و کیفیت مسائل مرتبط با شهروند‌سازی به حاشیه می‌روند که نتیجه‌اش، جامعه‌ای با نگاه کوتاه‌مدت و حال‌نگر است!

آموزش دانش چگونه باید باشد؟

آن‌چه توسعه‌ساز است و منجر به تربیت انسان‌هایی مسئولیت‌گرا و آگاه برای آینده می‌شود آموزش دانش براساس روش تدریس فعال و مشارکتی در کلاس است.

اهمیت آموزش و پرورش فقط به این نیست که بگوییم چند میلیون نفر دانش‌آموز داریم!

یا چه تعداد معلم و اولیای دانش آموز داریم!

آن‌چه اهمیت آموزش و پرورش را به معنی واقعی کلمه، روشن می‌سازد تدریس از نوع مشارکت فعال و گفت‌وگوی فعال بین معلم و دانش‌آموز است.

در همین رابطه و در همین نقطه است که دموکراسی متولد می‌شود؛ این‌که معلم در کلاس درس، صرفاً متکلم وحده نباشد و روند تدریس براساس تدریس گروهی و مشارکت فعال دانش‌آموزان پیش برود. 

وقتی تدریس در کلاس براساس روش و متدلوژی مشارکت فعال باشد آن‌گاه اصل رواداری درباره نظرات و دیدگاه‌های مختلف هم در عمل در محیط کلاس درس، تمرین می‌شود و همین‌جاست که کودک یا نوجوان می‌آموزد که باید به حرف‌های دیگران گوش دهد و نظرات مخالف را هم ببینید.

کلاس درس، فقط جای سخن‌رانی کردن معلم نیست بلکه محل گفت‌وگو و تفکر انتقادی و پرسشگری گروهی است.

پس، اگر می‌خواهیم در آینده شهروندانی داشته باشیم که نسبت به محیط زیست اجتماعی خود، مسئولیت‌پذیر باشند و انفعال و بی‌تفاوتی اجتماعی نداشته باشند باید از همان آموزش و پرورش دوره ابتدایی شروع کرد و روش تدریس سنتی و معلم محور را به روش تدریس فعال و مشارکت فعال درون کلاس، تغییر داد. 

اصلاح و اصلاح‌گری باید از اینجا شروع شود. 

در کنار آموزش دانش متعارف، چقدر به بحث آموزش «بینش» توجه شده است؟ 

آموزش بینش، آموزش روش‌های حل مسائل اجتماعی و مهارت‌های زندگی اجتماعی و شهروندی در جامعه است.

مثلاً چقدر آموزش داده شده است وقتی فرد عصبانی می‌شود چگونه مهارت کافی برای کنترل خشم خود را در موقعیت‌های مختلف اجتماعی داشته باشد؟

حقوق و تکالیف شهروندی به چه معنی است؟ 

و امثال این‌گونه آموزش‌ها. 

تفکر انتقادی چیست؟ چگونه تفکر حل مسئله داشته باشیم؟ 

همه‌ی این‌ها زیرمجموعه و ذیل مفهوم «بینش» است.

تا چه سطحی و چه حدی به مفهوم آموزش «بینش»، توجه شده است؟

همه می‌گوییم و مدام هم می‌گوییم که می‌خواهیم به توسعه همه‌جانبه پایدار برسیم. اما آیا ابزار مهم این هدف را که آموزش و پرورش شهروند‌ساز است به قدر کافی در اختیار داریم؟

آیا روش‌های آموزش در آموزش و پرورش، از گونه‌هایی که توضیح داده شدند، است؟ یا نه؛ سیستم آموزش و پرورش ما عمدتاً برمعیار همان روش‌های سنتی پیش می‌رود؟

برای رسیدن به توسعه‌یافتگی همه‌جانبه، ابتدا باید انسان توسعه‌یافته تربیت کرد. 

 انسان توسعه‌یافته هم با آموزش شکل می‌گیرد و این‌گونه نیست که توسعه‌یافتگی امری مادرزادی باشد بلکه موضوعی اکتسابی است.

اکتساب به معنی آموزش است:

الف) آموزش دانش به روش مشارکت فعال و گفت‌وگوی فعال بین معلم و دانش‌آموز. 

ب) آموزش بینش برای شهروندسازی و عمق‌بخشیدن به آگاهی‌ اجتماعی که در جهت تربیت انسان‌ توسعه‌گرا، مسئولیت‌پذیر و مطالبه‌گر است.

 

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004