شما اینجا هستید: خانهیادداشتکودک همسری:پدیده‌ای ناهمزمان با زمانه

کودک همسری:پدیده‌ای ناهمزمان با زمانه

چهارشنبه, 17 مهر 1398 ساعت 10:28 شناسه خبر: 4641 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
دکترترکارانی دکترترکارانی seymare

دیرزمانی نیست که خانواده ها دختروپسران  خود را از همان بدوتولد برای یک‌دیگر نشان می‌کردند و به مرور وقتی که به بلوغ جسمی وحتا زودترمی‌رسیدند برایشان مراسم عروسی می‌گرفتند. و دختر بقیه مراحل زندگی و بلوغ شخصیتی خود را در خانواده شوهر طی می‌کرد.

 

برای مادر دیروز که همه‌ي نیازهایش معطوف به شوهرداری و بچه‌داری (آن‌هم از نوع زیستی) و خانه‌داری بود وبقیه کارکردهایش به دوش خانواده گسترده بود نیازی به بلوغ فکری و اجتماعی احساس نمی‌شد و تصور می‌کردند اگر به چیز بیش‌تری نیازاست فرد در طی مسیر زندگی می‌آموزد.

زندگی در نظام واقتدار پدر سالارانه  و ذیل خانواده گسترده به فرد فرصت می‌داد حتا در صورت ازدواج زود هنگام،  بتواند حداقلی از بلوغ اجتماعی و فکری را در میان جمع کسب نموده وکمبود و خلاء‌هایش کم‌تر به چشم بیاید. با این همه ازدواج زود هنگام در همان دوره نیز مشکلات خاص خودش را داشت ولی در جامعه به خاطر اولویت داشتن نیازهای زیستی و ابزاری کم‌تر مشکلات عاطفی و روانی  افراد احساس می‌شد. 

به‌هر حال آن دوره گذشته و جامعه ما وارد دنیای مدرن شده است و ما نیز از مدرنیته خانواده هسته‌ای را فرا گرفتیم. قانون مدنی را مدون کردیم. حقوق کودک را شناختیم و کنوانسیون آن را امضا کردیم. هم‌چنین به مدد قوانین مدنی و رشد سطح دانش و آگاهی خانواده‌ها و تغییر ساختارهای آموزشی و شغلی، خانواده‌ها  دیگر نمی‌خواهند و نمی‌توانند دخترخود را در سنین پایین به خانه شوهر بفرستند تا جایی که کار به جایی رسیده که از آن‌طرف بام افتاده و با پدیده‌ی دختران مجرد و ازدواج در سنین بسیار بالا مواجه هستیم که این هم در نوع خود آسیب جدی است که نیاز به بررسی دارد. اما مسئله ازدواج دختران زیر 18 سال و طلاق آن‌ها در سال‌های اخیر به مسئله قابل تاملی بدل شده است و به‌خاطر ناهمزمانی ان با سطح فرهنگ و علم و آگاهی جامعه زشتی و ناهنجاری آن بیش‌تر به چشم می‌آید.

گرچه خبرهای از آن گاه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و بعد از ان  مقامات قضایی مداخله نموده و مسئله را جمع می‌کنند ولی موضوع  ازدواج دختران زیر 18 سال موضوعی است که دارای پیامدهای جدی است که اگر بدان پرداخته نشود دارای پیامدهای جدی خواهد بود.

مطابق آمار سرشماری سال 1395 تعداد مردان  ازدواج کرده  دررده  سنی 10-14  در مناطق شهری و روستایی 712 نفر می باشد که از این تعداد 30 نفر به طلاق منجر شده است. هم‌چنین تعداد زنان  ازدواج کرده  دررده سنی 10-14  در مناطق شهری و روستایی 808 نفر می‌باشد که از این تعداد ازدواج  13 نفر به طلاق منجر شده است.

علاوه در این موضوع ازداوج و طلاق در سن 15-19 نیز نگران کننده است. مطابق آمار سرشماری سال 1395 تعداد مردان ازدواج کرده  در سن 19-15 در مناطق شهری و روستایی 1181 نفر می‌باشد که از این تعداد 60 نفر به طلاق منجر شده است. هم‌چنین تعداد زنان  ازدواج کرده  در سن 19-15  در مناطق شهری و روستایی 12419 نفر می باشد که از این تعداد ازدواج195 نفر به طلاق منجر شده است.

البته در نگاه اول ممکن است که این اعداد کوچک و کم‌اهمیت به نظر برسند و موافقان کودک همسری استدلال کنند که اولا ازدواج 700 مرد و 800 زن و وجود حدود 40نفر طلاق زیر 14 سال خیلی  میزان نگران کننده‌ای نیست.

ولی آمار نشان می‌دهد با وجود تعداد نسبتا چشم‌گیر 1500نفر زن  و مردزیر 14 سال وضعیت در رده سنی 15-19 هم نگران کننده است. ازدواج تقریبا 12000 زن  در مناطق شهری و روستایی در این رده سنی بسیار هشدار دهنده است. مخصوصا اگر این دختران زیر 16 سال ازدواج کرده باشند. از طرف دیگر میزان طلاق 200 نفر در این رده‌ی سنی نیزبسیار جای تامل جدی دارد.

شاید بتوان دلیل این نوع ازدواج‌ها را چنین برشمرد:

آسیب‌های اخلاقی در کمین دختران، بالارفتن سطح فقر خانواده‌ها، احساس ناامنی از ازدواج نکردن دختران‌شان در سنین بالاتر، نبود مدارس راهنمایی برای دختران روستایی دورافتاده و تغییر ترجیحات مردان جوان درازدواج با دخترهای نوجوان، خانواده‌ها معمولا ترجیح می‌دهند فرزندان دخترشان را در سنین پایین شوهر دهند. این پدیده در روستاها و مناطق حاشیه‌نشین بیش‌تر است و چنین خانواده‌ای معمولا در انتخاب همسر  انتخاب‌های نامناسبی دارند.

صاحب‌نظران معتقدند که  فرد تا به سن 18 سال نرسیده باشد نمی‌تواند واجد بلوغ و تکامل درهمه ابعاد شخصیتی باشد. بلوغ در دنیای امروز صرفا یک مفهوم بیولوژیک وزیستی نیست و فرد باید بتواند  مراحل تکامل جسمی، جنسی، عاطفی، اجتماعی و اخلاقی  خودرا طی کنند. در غیر این‌صورت با وارد شدن در فرایندزود هنگام ازدواج، رشد طبیعی فرد متوقف شده و این فرد نمی‌تواند به خوبی  مراحل رشد خود را طی کند. ورود زودرس فرد به  ازدواج باعث آسیب‌های روحی و روانی شدیدی به فرد می‌شود که گاهی جبران پذیر نیست. چرا که دختران امروزی هم در خانه پدر و هم در مدرسه و محیط جامعه چنان بار می‌آیند که آمادگی ورود به زندگی زناشویی را ندارند و از این‌طرف برخلاف گذشته که فرد در کنار خانواده گسترده کاستی‌های خود را جبران می‌کرد درخانواده هسته‌ای قادر نیست تا ابعاد عقب مانده شخصیت فردی و اجتماعی خود را تکمیل کنند.

در این‌جاست که دخترانی که باید در این سن بچگی کنند  و از لذت  کودکی و نوجوانی بهره‌مند شوند وارد دنیای پرمخاطره‌ای شده و روند تکامل شخصیتی آن‌ها متوقف شده و با سرکوب دوران کودکی و نوجوانی ، این عقده های شخصیتی می تواند در زندگی مشترک خود را به صورت آسیب‌های خانوادگی هویدا کند. 

در شرایطی که فشار اقتصادی بر خانواده‌ها به شدت وجود دارد و بسیاری از مردان  جوان در دام اعتیاد گرفتار شده‌اند طبیعی است که چنین دختری توان فکری و اخلاقی و اجتماعی حل مسایل زندگی خود را نداشته و به زودی در کلاف سردرگم  مشکلات گرفتار شده و راه افسردگی و طلاق و روابط فرازناشویی (غیراخلاقی) را پیش می‌گیرد و باعث تخریب خود و خانواده می‌شود.

بنابراین اگر خواهان داشتن خانواده‌ای سالم هستیم تنها بلوغ فرزندانمان را در ابعاد جسمی و جنسی نبینیم بلکه بدانیم که با سطح پیچیدگی دنیای امروز دختران ما به بلوغ فکری و اخلاقی و اجتماعی و فرهنگی سطح بالاتری برای مواجهه با دنیای امروز نیاز دارند. بگذاریم فرزندانمان به سنی برسند که با ابعاد تکامل یافته شخصیتی خود همسر خویش را انتخاب کنند. با ازدواج زود هنگام فرزندان خود را ویران نکنیم.

به هوش باشیم در این جا عددها خیلی (1500 نفرزیر 14 سال) مهم نیست. حتا یک کودک نیز زیاد است. کودکان ما حق دارند از زندگی و شادی  وحق انتخاب بهره‌مند شوند آن‌ها را قربانی نکنیم.

 

 

*جامعه شناس و محقق

** چاپ شده در شماره‌ی 509 سیمره (1398/07/17)

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004