شما اینجا هستید: خانهیادداشتانتخابات مجلس: تناقض بي‌انگيزگي مردم و مشتاقي كانديداها

انتخابات مجلس: تناقض بي‌انگيزگي مردم و مشتاقي كانديداها

شنبه, 23 آذر 1398 ساعت 09:14 شناسه خبر: 4758 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
دکتر ترکارانی دکتر ترکارانی

در صدسال پيش كه مشروطه را تاسيس كردند و بدنبال تاسيس عدالتخانه و مجلس شورا بودند و نرخ باسوادي در جامعه اي چون لرستان زير يك درصد بود، كسي فكر نمي كرد كه صدو اندي سال بعد با نرخ باسوادي بالاي هشتاددرصد و با همه تجربه‌هاي كه از فراز و فرود دموكراسي آموخته‌ايم به چنين تجربه‌اي برسيم كه براي انتخابات مجلس و دموكراسي نيم‌بند، جماعتي كه غالب آن‌ها نيز مدارك دانشگاهي دارند توده‌وار در خيابان به‌دنبال كانديد مورد علاقه‌شان شوو نمايش انتخاباتي براي ثبت نام راه بيندازند و او را تا فرمانداري بدرقه كنند!!!

 

ثبت نام توده‌اي و گروهي در بسياري از شهرستان‌هاي استان (در بعضي از شهرستان‌ها به ازاي يك نماينده 70 نفر كانديد وجود دارد) و همراهي كردن و قشون‌كشي كانديداها، كارناوال ثبت نام راه‌انداختن و فرهنگ انتخاباتي ما اين سوال را پيش مي‌كشد كه ما واقعاً به‌‌دنبال چه هستيم؟ اين انتخابات قرار است چه نيازهايي از ما را برآورده كند؟ اگر اين انتخابات به‌دنبال بالا بردن سطح دموكراسي و جابه‌جايي نخبگان و تغيير سياست‌ها و حاكم كردن اراده‌ی اكثريت ملت و بهبود سطح رفاه جامعه‌ي ما باشد، بايد گفت نقطه عزيمت و چگونگي ورود ما به موضوع نشان مي‌دهد چنين خبري نيست. در اين يادداشت سعي مي‌كنيم به نگاه‌هاي طرف‌هاي گوناگون در انتخابات بيندازيم و در پايين علت بي‌انگيزگي مردم و مشتاقي كانديداها را توضيح دهيم. ضلع اول كانديداها هستند. در بين كانديداها به صورت توده‌اي و فردي شوق زيادي براي ثبت نام وجود دارد. هركس به دليل و انگيزه متفاوت ترجيح مي‌دهد وارد اين بازي بشود و با حضور خويش صرف‌نظر از نتيجه‌ی بازي انتخابات را گرم كند در ضلع ديگر حاكميت وجود دارد. در طرف حاكميت نيز به نظر مي‌رسد كم‌تر نوعي انعطاف لازم در جهت كاهش نظارت استصوابي به چشم مي‌خورد و كم‌تر كانديدي به راحتي مي‌تواند خاطرش آسوده باشد كه از فيلتر شوراي نگهبان عبور خواهد كرد و صلاحيتش تاييد خواهد شد چنين فضاي مبهمی باعث شده كه بسياري از كانديدها نتوانند با برنامه منسجم و چشم‌انداز روشني وارد ميدان شوند.

 درطرف ديگر نيز مجلس آن‌گونه كه مي‌گويند و بايد باشد در راس امور نيست. گرچه در چهل سال اخير جايگاه مجلس نوسان داشته است ولي در سال‌هاي اخير واقعا جايگاهش تنزل داشته است و در بسياري از امور نقش موثري نداشته است. مثلاً در آخرين نمونه كه بحث گران شدن بنزين و اعتراضات آبان‌ماه و مواجهه بسيار تلخ حاكميت با معترضان بود، مجلس نشان داد كه واقعاً نمي‌تواند نقش بايسته‌ی خود را ايفا كند.

در بين مردم نيز خوش‌بيني و اميدواري نسبت به كارايي مجلس براي حل مشكلات وجود ندارد. بسياري از مردم در بسياري از تحقيقات گفته‌اند كه اعتمادي به كارايي نمايندگان مجلس در حل مشكلات مردم ندارند. مردم نسبت به سياست‌مداران اگر نگوييم بي‌اعتماد بلكه بسياركم اعتماد شده‌اند. در چنين شرايطي براي مردم تفاوت يك فرد مناسب و نامناسب براي تصدي نمايندگي مجلس معنادار نيست و آن‌ها معتقدند كانديداها يا به‌دنبال منافع شخصي خويش هستند و يا اگر هم بخواهند نمي‌توانند كاري از پيش ببرند.

همين نااميدي و بدبيني نسبت به جايگاه مجلس در حل مشكلات كشور باعث شده كه بسياري از نخبگان سياسي و اقتصادي و علمي و روشن‌فكران و فعالان اجتماعي و حتا افراد برجسته احزاب و گروه‌هاي سياسي نيزتمايلي براي حضور در اين بازي چه در شكل رقابت انتخاباتي و يا در شكل راي دادن نداشته باشند. درچنين شرايطي و در خلا حضور كم‌رنگ افراد برجسته سطح بازي انتخاباتي افت نموده و خروجي آن مجلس قوي نخواهد بود.

اما اكنون سوال جدي اين است كه باوجود علايم جدي مبني بر شواهد مايوس كننده براي شركت در انتخابات اين تناقض و پارادوكس ثبت نام زياد كانديداها در عين بي‌انگيزگي مردم چيست و چرا به راستي تعداد كانديداها اين‌قدر بالاست؟

پاسخ به اين سوال را بايد جدا از واكنش نيروهاي سياسي به امكان رد صلاحيت‌ها در جدا شدن سياست از زندگي روزمره مردم دانست. واقعيت اين است كه سياست‌مداران ما از زندگي مردم و بستر واقعيت فاصله گرفته‌اند براي آن‌ها نيز رسيدن به قدرت در درجه‌ي اول اهميت قرار دارند. گرچه معمولاً افراد حضورشان را با انگيزه‌هاي خيرخواهانه و مذهبي و تعلقات محلي توجيه مي‌كنند ولي واقعيت اين است كه براي بسياري از آن‌ها رسيدن به قدرت اهميت درجه اول دارد. شايد زماني اصلاح‌طلبان مي‌توانستند با بازي بد و بدتر و ترساندن مردم از بدترها! كار خود را به پيش ببرند و موفق شوند ولي واقعيت اين است كه با تحولات دوساله از 96 به بعد تركيب بازي تغيير كرده است و كانديداهاي اصلاح‌طلب بعد از ناكارآمدي مجلس و عدم موضع‌گيري مناسب براي اقناع مردم كار بسياردشواري پيش رو دارند.

تعداد بالاي كانديداها نشان مي‌دهد كه سياست‌مداران ما به هرشكلي مي خواهند وارد مجلس و ساختار قدرت شوند و به قول يكي از صاحب‌نظران معتاد قدرت شده‌اند. اگر چنين نيست و كسي مي‌خواهد صادقانه وارد مجلس شود بايد به طور شفاف و روشن و به‌دور از ترس و محافظه‌كاري براي مردم توضيح دهد كه در صورتي در وضعيتي مشابه با وضعيت نمايندگان اين دوره قرار بگيرد چه مي‌كند و با پيامدهاي تصميمش چگونه برخورد مي‌كند.

هدف نگارنده از اين يادداشت پراكندن نااميدي نيست. بلكه روشن كردن زمين بازي است و نشان دادن اين واقعيت است كه بازي سياست در ايران از جامعه فاصله گرفته است و منافع گروه خاصي را تامين مي‌كند. اين بازي ربط مستقيمي به خواسته‌هاي مردم راي دهنده ندارد.

و شرط بازگرداندن سياست به جامعه اين است كه سياست از بودن در حلقه خاصي از دولت‌مردان خارج شود. رقابت واقعي بين صاحبان انديشه و فكر موجود در جامعه شكل بگيرد. احزاب واقعي در اين ديار شكل گيرد و رسانه‌ها بي‌پروا صاحبان قدرت را نقد كنند. حكومت در مقابل همه ديدگاه‌ها بي‌طرف باشد. اسباب نظارت نيز متكي به معيارهاي عيني و قابل اثبات باشد. حكومت به مردم اطمينان دهد كه راي و نظرشان در ساختار قدرت شنيده و عمل خواهد شد.

 در پايان بايد گفت كه در غياب چنين فضاي مناسبي است كه كانديداهاي زيادي در خود توان نمايندگي را مي‌بينند. درصد زيادي از مردم هم مخصوصاً در جوامعي با ساختار طايفه‌اي نيز درانتخابات شركت خواهند كرد. ولي نتيجه آن شكل‌گيري مجلسي خواهد بود كه سطح نمايندگانش در هردوره افت خواهد كرد و هركسي به خود جرئت خواهدداد براي چنين مجلسي كانديدا شود. چنان‌كه ديديم در امروز لرستان براي هر كانديدا به طور متوسط 40 نفر خود را شايسته كانديداتوري ديده‌اند.                       

 *جامعه‌شناس

*چاپ شده در سیمره517(20آذرماه98)

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004