شما اینجا هستید: خانهیادداشتتَکرار اشتباهاتِ فاحش در بودجه‌ی 99!

تَکرار اشتباهاتِ فاحش در بودجه‌ی 99!

شنبه, 30 آذر 1398 ساعت 10:28 شناسه خبر: 4772 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
دکتر مصطفا شکری دکتر مصطفا شکری

1- در بودجه‌ی سال ۹۹ صادراتِ روزانه یک میلیون بشکه نفت پیش‌بینی شده است. شاید اولین اشتباه بودجه‌ي سال 99 همین نکته است. وقتی در بودجه‌ی سالِ قبل (یعنی 98) صادرات یک‌ونیم میلیون بشکه نفت پیش‌بینی شد اما در مقام عمل تقریباً یک سوم آن پیش‌بینی تحقق یافت، دیگر چرا باید بودجه‌ي سال آینده را نیز به «پیش‌بینی‌های غیرواقعی» فروش نفت وابسته کرد؟ مگر نه این است که اکنون با توجه به تحریم‌هایِ ظالمانه‌ی آمریکا، فروش نفتِ ایران به حدود 400 هزار بشکه رسیده است؟ دیگر چرا برای سال آینده پیش‌بینی فروش یک میلیون بشکه در نظر گرفته شده است؟ پشتوانه‌ی فنی و کارشناسی این پیش‌بینی چیست؟ 

 

2- مورد اشتباه دوم این است که همه‌ی درآمد‌های نفتی بودجه به طرح‌هایِ عمرانی اختصاص می‌یابد. به‌رغم این‌که این تصمیم حاوی نکات مثبتی است اما در درازمدت تبعات جبران‌ناپذیری بر زیرساخت‌های کشور وارد می‌کند. زیرا این سومین سال پیاپی است که این تصمیم در بودجه‌های سالانه گرفته می‌شود. این تصمیم به شدّت بر روند اجرای طرح‌های عمرانی و زیرساختی کشور تاثیرگذار بوده، پیشرفت طرح‌ها را به فروشِ نفت وابسته می‌کند. فروش نفتی که با توجه به مسائل بین‌المللی و تنش‌های بین ایران و آمریکا، دورنمای مثبتی از آن دیده نمی‌شود. به فرض که فروشِ نفتِ ایران به دلایل پیش گفته تا 5 سال آینده (یعنی تا پایان دوره‌ی ریاست جمهوری ترامپ در آمریکا با لحاظ انتخاب مجدد وی در انتخابات ریاست جمهوری 2020) به حالت عادی بازنگردد. آیا باید طرح‌‌های عمرانی و زیرساختی کشور تا آن زمان معلق باقی بمانند؟

3- در  بودجه‌ی سال 99 ایجاد یک میلیون شغل پیش‌بینی شده‌است. اما مشخص نیست چگونه؟ بر طبق مفاهیمِ ساده‌ی اقتصادی، در شرایط رکودی که هم اکنون بر اقتصادِ کشور حاکم است، همین که جلوی بیکاری شاغلین فعلی گرفته شود و از تعطیلی و خاموشی صنایع و کارخانجاتِ فعال جلوگیری شود، خودش عملکردی لایق تقدیر است. جالب این است که در سال قبل هم همین پیش‌بینی «اشتغالِ یک میلیون نفری» در بودجه لحاظ شده بود.

 ‌اما آماری از نتیجهِ تحقق آن در دست نیست! بنابراین چرا در برنامهِ بودجه که باید خیلی محتاطانه و به دقت تنظیم شود، چنین موارد شعاری و غیرواقعی دیده شود؟

4- در بودجه‌ی سال 99، ‌سی‌‌و‌یک‌هزار میلیارد تومان برای حمایتِ معیشتی به حدود ۶۰ میلیون نفر و ۴۳ هزار میلیارد تومان برای پرداخت یارانه‌ی نقدی به ۷۸ میلیون نفر، در نظر گرفته شده‌است. یعنی حدود ۲۴۰۰ تا ۲۵۰۰ میلیارد تومان در هر ماه. به‌راستی چرا از سیاست‌های اشتباه گذشته درس نمی‌گیریم؟ تقریباً همه‌ی کارشناسانِ اقتصادی ایران و جهان به این نکته ساده واقفند که «توزیعِ پول» در بین همه‌ی مردم، به غیر از «کاهشِ ارزشِ پول ملی» و «افزایشِ تورم» نتیجه‌ی دیگری ندارد. لذا چرا بر این سیاستِ اشتباه، اصرار می‌شود؟ چرا این نقدینگی به سمت تولید و سرمایه‌گذاری هدایت  نمی‌شود؟ «تولیدی» که نهایتاً ثمره‌ی آن به خودِ مردم باز می گردد و نتایج مطلوبی در افزایشِ اشتغال و افزایشِ درآمدِ ملی در پی خواهد داشت. البته و صد البته که باید اقشارِ ضعیف جامعه (یعنی 3 دهک پایین) مورد حمایت دولت و نهادهای حمایتی باشند. اما این‌که بین تمام مردم یک کشور «پول» توزیع شود، با اصول اولیه‌ی اقتصاد هم خوانی ندارد.

5- در بودجه‌ی سال 99 همانند بودجه‌ي سال‌های 97 و 98، مجدداً برای کالا‌هایِ اساسی نرخ ارز رسمی 4200 تومانی در نظر گرفته شده است. احتمالاً این سیاست برای جلوگیری از افزایشِ قیمت‌ها در نظر گرفته شده است. اما این سیاست با توجه به تفاوتِ فاحشِ نرخ ارز رسمی و آزاد، یک «سیاستِ تثبیت مصنوعی» به شمار می‌رود که خیلی نمی‌توان به عاقبت آن امیدوار بود. چرا که دیر یا زود، فنر «تثبیتِ مصنوعی» آزاد می شود و تبعات آن بر اقتصادِ کشور سنگینی خواهد کرد. دقیقاً همانند قیمتِ بنزین که 4 سال پیاپی تثبیت شد ولی ناگهان افزایش 300 درصدی یافت و به جامعه شوک وارد کرد. شایسته بود که یک شیبِ ملایمی برای افزایش ارز 4200 تومانی در نظر گرفته شود. زیرا اگر همانند افزایش قیمت سایر کالاها و خدمات، این نرخ نیز تغییر کند فشار زیادی به جامعه وارد نمی‌کند و از طرفی مانع وقوع شوک در اقتصادِ کشور می‌شود. 

*دکترای اقتصاد بین‌الملل

*چاپ شده در سیمره 518(28آذرماه98)

 

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004