شما اینجا هستید: خانهیادداشتتبعاتِ اقتصادیِ حوادث اخیر!

تبعاتِ اقتصادیِ حوادث اخیر!

دوشنبه, 23 دی 1398 ساعت 13:10 شناسه خبر: 4823 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
دکترمصطفا شکری دکترمصطفا شکری

 «وقتی خبر کشته شدن سیاوش به ایران رسید، کاووس‌شاه و مردم سراسر در غم و ماتم فرو رفتند. کاووس با بزرگان ایران‌زمین، به سوگ سیاوش نشست. این خبر وقتی به رستم رسید، رستم جز سوگ و خشم چیزی نداشت که بازگوید. شور و فغان برمی‌خیزد و ایرانیان آماده کارزار می‌شوند. پس از آن نبرد و ستیزها درگرفته و سرانجام، به انتقام خون سیاوش، کیخسرو (فرزند سیاوش) افراسیاب (قاتل پدرش) را می‌کشد.» نیازی به توضیح بیش‌تر نیست. خون سردار شهید قاسم سلیمانی با ایرانیان همان کرد که سیاوش کرد.

 

جوش و خروش خون سردار هم‌چون سیاوش، بی‌نظیرترین و خودجوش‌ترین تجمعات تاریخ ایران را به‌ویژه در تشیع جنازه سردار و هم‌رزمان شهیدش، رقم زد. چه بسا کسانی که منتقد برخی سیاست‌های نظام هم بودند یا حتا کسانی که نظام را هم قبول نداشتند، به خیابان آمدند. خون سردار، فراتر از جناح‌بندی‌های عادی کشور و حتا فراتر از ساختار سیاسی، خون مردم را به جوش آورد. می‌توان این واکنش مردم را به اخلاص، یک‌رنگی و تواضع سردار ارتباط داد. صد البته که نحوه‌ی شهادت مظلومانه او و همراهانش، به‌ویژه تن پاره پاره و چاک چاکش، احساسات مردم را بیش از پیش تحریک کرد.

مدت کوتاهی پس از انتشار خبر این ترور، شاخص‌های بورس و بازارهای جهانی دچار نوسان می‌شوند. قیمت نفت 3 درصد رشد دارد و به بی‌سابقه‌ترین قیمت خود (70 دلار) در طول چندسال اخیر می‌رسد. واکنش‌های جهانی به «خبر» محتاطانه بود. به غیر از نخست وزیر انگلیس که از این اقدام حمایت کرد، سایر کشورها ترجیح دادند در این نزاع بی‌طرف بمانند و طرفین درگیر را به خویشتن‌داری دعوت کنند. اما مسلماً این اقدام نمی‌توانست بدون پاسخ ایران باقی بماند. برای پاسخ ایران باید 3  بُعد نظامی، سیاسی و اقتصادی مدنظر قرار می‌گرفت. یعنی اولاً پاسخ باید از منظر نظامی مقدور و متناسب عملیات تروریستی آمریکا باشد. دوم بُعد سیاسی و واکنش سایر کشورها در نظر گرفته شود. و سوم کم‌ترین تبعات اقتصادی را برای کشور به همراه داشته باشد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با لحاظ 3 بُعد فوق، در ساعت1:20 دقیقه بامداد چهارشنبه (18 دی‌ماه) یعنی دقیقاً هم‌زمان با ساعت ترور سردار سلیمانی، دو پایگاه نظامی آمریکا را در عراق موشک‌باران کرد. خبر کوتاه اما سنگین بود!

 گمانه‌زنی‌ها در مورد واکنش آمریکا، اقتصاد دنیا را در شوک چند ساعته‌ای فرو برد. چند دقیقه پس از انتشار خبر اقدام سپاه، شاخص بورس آمریکا 2 درصد سقوط کرد. بهای نفت و طلا نیز به شکل غیرمنتظره‌ای افزایش یافت. قیمت نفت تا ۷۲ دلار افزایش پیدا کرد. انس طلا با افزایش چشم‌گیر از مرز هزار و ۶۰۰ دلار عبور کرد و بورس‌های جهانی از آمریکا تا آسیای شرقی در شوک فرو رفتند و بازار شاهد ریزش چشم‌گیر شاخص‌های بورس بود. 

در دم دم‌های صبح بود که خبر سقوط یک هواپیمای اکراینی نیز منتشر شد و برخی رسانه‌های بین‌المللی آن را به حملات موشکی سپاه پاسداران ربط دادند. اما این خبر سریعاً تکذیب و بیان شد که «نقص فنی» دلیل اصلی سقوط هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ بوده است. سخن‌رانی فی‌البداهه ترامپ که بنا بود حوالی ساعت 7 صبح به وقت ایران صورت بگیرد، لغو شد. بدین ترتیب نااطمینانی از تصمیم آمریکا، بسیاری از بازارهای جهانی را به تعطیلی کشاند. نهایتاً ترامپ تحت مشاوره نیروهای نظامی، سیاسی و اقتصادی، واکنشی آرام و غیره منتظره از خود نشان داد. ترامپ با بیان این‌که «آغوش آمریکا برای ایران باز است و قصد جنگ نداریم» سیگنال هدفمندی را به فعالان اقتصادی ارسال کرد. سریعاً بورس آمریکا به این خبر واکنش مثبت نشان داد و از سردرگمی درآمد. قیمت جهانی هر بشکه نفت نیز 5 درصد سقوط را تجربه کرد. در اقتصاد ایران نیز دلار ریزش کرد و سکه تمام بهار آزادی سقوطی 500 هزار تومانی را به خود دید.

اما چند ساعت پس از انتشار خبر موشک باران پایگاه‌های آمریکا توسط ایران، رسانه‌های بین‌المللی و به‌ویژه مقامات کشورهای اوکراین و کانادا، انگشت اتهامات سقوط هواپیمای اوکراینی را به سمت ایران نشانه رفتند. مقامات رسمی ایران اما هنوز بر تکذیب ادعاهای مطرح شده رسانه‌های بین‌المللی اصرار می‌ورزند و «اصابت موشک» را قویّا تکذیب می‌کنند. پس از دو روز جعبه‌ی سیاه هواپیما پیدا می‌شود و چون تخصص فنی بازگشایی و رمزنگاری این جعبه سیاه توسط کارشناسان ایرانی مقدور نیست از سایر کشورهای درگیر در موضوع دعوت می‌شود تا در روند بررسی علت سقوط هواپیمای اکراینی مشارکت کنند.

  در روز سوم، در بین رد و تکذیب رسانه‌ها، ستاد کل نیروهای مسلح طی بیانیه‌ای مسئولیت سقوط هواپیمای اوکراینی را بر عهده می‌گیرد و بیان می‌کند که این هواپیما مورد اصابت موشک پندافند سپاه قرار گرفته است. هم‌چنین در این بیانیه اعلام می‌شود که خطای انسانی و غیرعمد عامل حادثه بوده است.

بدون شک تبعات اقتصادی سقوط این هواپیما، به‌ویژه اطلاع‌رسانی شائبه‌انگیز مقامات رسمی دولت جمهوری اسلامی برای کشور بسیار سنگین خواهد بود و موجب تضعیف سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی در ایران خواهد شد و حتا فرار برخی سرمایه‌های داخلی نیز دور از انتظار نیست. چرا که چنین حوادث تنش‌زایی موجب «نااطمینانی اقتصادی» شده و دورنمای سرمایه‌گذاری در کشور را تیره و تار می‌کند!

*دکترای اقتصاد بین‌الملل

*چاپ شده در سیمره 520(23 دی‌ماه98)

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004