شما اینجا هستید: خانهیادداشتکرونا و «کارکردها»

کرونا و «کارکردها»

پنج شنبه, 22 اسفند 1398 ساعت 13:32 شناسه خبر: 4962 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
حمزه فیضی‌پور حمزه فیضی‌پور سیمره

هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمالًا الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً ( کهف / 104 103) آيا شما را خبر دهم كه زيان‌كارترين مردم كيست؟ آنان كه در زندگى دنيا تلاششان گم و نابود مى‌شود، در حالى كه مى‌پندارند (هم‌چنان) كار شايسته و نيك انجام مى‌دهند. 

مردان خدا پرده‌ی پندار دریدند     یعنی همه جا غیر خدا یار ندیدند

 هر دست که دادند از آن دست گرفتند   هر نکته که گفتند همان نکته شنیدند (فروغی بسطامی) 

 

وقتی که یک اتفاق همه‌گیر می‌شود و حوزه فراگیری آن نه یک محدوه منحصر به فرد یا افرادی؛  که جغرافیای نشر آن یک جامعه و یا جوامعی گسترده می‌گردد آن اتفاق از صورت "تحدید" افتاده است و شکل "تکثیر" به خود می‌گیرد که در این صورت ما با یک «مسئله» اجتماعی روبه‌رو می‌شویم که "تهدید" کننده‌است و حدود و ثغورش ممکن است از مرزهای یک فرهنگ یا یک جامعه فراتر رود و با در نظر گرفتن تبعات و پیامدهای منفی به یک «بحران جهانی» تبدیل شود، آن‌طور که ویروسِ "کرونا" به عنوان عامل بیماری در دستگاه تنفسی ابتدا یک پدیده‌ی زیست‌شناختی بوده  که با مطالعه‌ی آن اثرات ایجادی در سیستم بدن را تحلیل می‌کند. این ویروس با اپیدمی یا فراگیر شدن؛ علوم دیگر را نیز به خود  مشغول نموده است: روا‌ن‌شناسی، جامعه‌شناسی و علوم رفتاری. اهمیت درگیرشدن علوم مختلف به این ویروس خود بیانگر «مسئله‌ای شدن» یا پدیده گشتن یک نوع عامل بیماری فراگیر است که با سرایت سریع و به جا گذاشتن تلفات جانی زیاد در گستره‌ی جغرافیای جهانی به مسئله یا بحران روز تبدیل شده‌است به گونه‌ای که در این ایام هیچ لحظه در زمان نیست که رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی، دنیای خبر و تکنولوژی ارتباطی (فردی و اجتماعی.....) از آن؛ سخن، پیام، خبر، آمار تلفات و حوزه‌ی فراگیریش درج  نکنند و درز ندهند! و این خود یعنی ما با یک «پدیده» سروکار داریم آن‌هم یک پدیده‌ی جهانی. از دیدگاه کارکردگرایان و در جامعه‌شناسی تمام پدیده‌ها در جامعه دارای کارکرد می‌ باشند. گاهی حتا اموری که به ظاهر کارکردی ندارند در نزد جامعه‌شناسان کارکردگرا با در نظر گرفتن اثرات "مخفی" و  "پنهان" مورد توجیه قرار می‌گیرند. لذا پدیده زیست جامعه‌شناختی "کرونا " را می‌توان از بابت کارکرد یا اثربخشی پنهانش در جامعه خودمان مورد توجه قرار داد همان‌طور که کارکردش بر همگان به روشنی «آشکار» است:  تلفات جانی، غم و اندوه، ترس و نگرانی و ... شاید در این متن چندان میان کارکرد آشکار و پنهان این پدیده تفاوتی نباشد که هردو کارکرد وجه غالبشان "تنها کردن" باشد و  دامن زدن به ترس‌ها و نگرانی‌ها! اما جانب «پنهان - کارکرد»  ویروس- پدیده‌ی کرونا شاید آن‌چنان "آشکار" باشد که باعث شده به تفاوت این دو کارکرد محلی گذاشته نشود!! از جمله: آن صورت اجتماعات که می‌دیدیم، آن دورهمی‌هایی که با هم داشتیم، آن دست دادن‌ها و دید و بازدیدها که صورت می‌دادیم  و گاه "صوری" بودند!! آن تعارفات که به هم می‌کردیم: صف بانک، صف نانوا، ورود و خروج از در و دری! و گاه سایه لفظ بر آن تعارفات سنگینی می‌کرد تا روشنایی دل! گاه دروغ به هم هدیه می‌دادیم  تا راستی و صدق! آن دودست دادن‌ها که  به دستان اتفاق می‌افتاد اما دل‌ها به دل دست هم‌دلی نمی‌دادند!! آن لبخندهایی که به هم نشان می‌دادیم اما زیر پوست لبان خنده؛ نیشخند بود و مسخره!! آن دست‌هایی که می‌بایستی دست بگیرند اما نگرفتند اینک باید مدام گندزدایی بشوند!! آن دست‌هایی که برای بلند کردن بود اما با آن دیگران را هل می‌دادیم  اینک باید به توصیه‌های مکرر نه یک بار که بارها نه با آب فقط! (جز مطهرات است) که با آب و صابون (دیگر مایعات و اسپری‌های ضد عفونی کننده) در لحظات طولانی  بشوریم و بشویم !

 

آن هوای لطیف و آزاد  که زیر سقف آسمان آبی که با آن حال می‌کردیم و مفت و مجانی اکسیژنش را به "ریه‌ها" هدیه می‌دادیم هوایش را نداشتیم و شکرش به جا نمی‌آوردیم اینک باید "ماسک" بزنیم (آن‌هم اگر ماسکی باشد آن‌هم اگر نزدیکی‌های عید پولش را داشته باشیم) و در زیر سقف خانه و اتاق با حبس و حصر اجباری به دود اسپندِ مکرر که گاه خفه کننده است پناه ببریم و استنشاق کنیم تا «ریه‌ها» عزادار نشوند و عزادارمان نکنند!! آن سریال زبان و حنجرهِ گپ و گفت‌وگوهای کنار خیابان و داخل مغازه‌های ناشی از اوقات بسیار که سرشار از تهمت و غیبت بود اینک کرونای تبذیر دهنده در آن‌ها انقطاع ایجاد کرده است و باید با آب داغِ سوزان و نمک شور آزار دهنده کام و گلو را شبانه روز در حصر شست‌وشو دهیم تا که شاید این ویروس!  و آن ویروس‌های مولد زبان درازی از بین بروند. این کرونا چه‌ها که نکرده و ما نمی‌دانیم!! با لباسی و تیپی اگر جهت خرید و کاری بیرون برویم بعد از برگشت؛ درِ ورودی خانه باید ایست کنیم و قبل از ورود به خانه‌ی امن خودمان را ویروس زدایی بکنیم تا مبادا  تهدیدی برای کانون گرم خانواده باشیم! این همه استرس، این همه نگرانی، این همه تکرار در شست‌وشوی وسواس گونه‌ی دست‌ها و گلو، این همه حصر و حبس، این همه خیابان‌های خلوت، این همه مسدودی‌ها در ورودی و خروجی شهر، این همه فرارها از یک‌دیگر، این همه تن‌هایِ تنها حتا تنها در پستوی اتاقِ خانه‌ها، این همه هشدارها و هوشیاری‌ها برای از دست نرفتن داشته‌ها در صحت "تن‌ها" که فدرش را با "نمازی و شکری" نداسته‌ایم با تاکید بر پناه بردن به تنهایی‌ها و دوری از صله ارحام و ترک نمازها در مساجد! این همه  کنسل شدن سفرها و  وسفر به "خود عزلتی‌ها" این همه دلتنگی در خانه‌ها از برای ندیدن خاله‌ها و عمه‌ها و عموها؛ همه و همه تبعات پنهان و آشکار آقا ویروسِ انذاردهنده است: آیا به خود می‌آییم: که "قیامت" چگونه است؟ آیا قیامت و رستاخیزی هست یا نه؟ اینک که در دنیای ما چه "قیامتی" بر پا شده است!! 

نه ثروت تاکنون زاییده مردی / نه قصر وکاخ درمان کرده دردی

 

برو «انسانیت» را مشتری باش / که قضاوت می‌شوی به آن‌چه کردی        

 

 

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004