شما اینجا هستید: خانهیادداشتپس‌افتادگی آموزش‌و‌پرورش از جامعه

پس‌افتادگی آموزش‌و‌پرورش از جامعه

چهارشنبه, 26 شهریور 1399 ساعت 08:23 شناسه خبر: 5431 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
دکتر مجتبا ترکارانی دکتر مجتبا ترکارانی

 کرونا با هجوم سیل آسایش بسیاری از واقعیت ها را عریان کرده، ضعف‌ها و قوت‌ها را نشان داده است. یکی از این حوزه‌ها که در کنار اقتصاد تاثیرمستقیمی از کرونا گرفته نظام آموزشی کشور است، به طوری‌که  با بازگشایی رسمی مدارس ولی هنوز تردیدها در مورد آغاز به کار مدارس وجود دارد. در این یادداشت برآن هستیم که نشان بدهیم چگونه کرونا  بحران مزمن موجود در نظام آموزشی را تشدید کرده و این موضوع می‌تواند پیامدهای جدی بر ساختار آموزشی و اجتماعی و سیاسی کشور داشته باشد.

 1-به‌رغم نگاه بدبینانه که نظام سیاسی  کشور به فضای مجازی دارد و سعی می‌کند ریشه‌ي تمام مشکلات از تهاجم فرهنگی و آسیب اخلاقی  تا تضعیف خانواده را به این فضا و شبک‌ های اجتماعی پیوند دهد وبا شیوه‌های مختلف سعی در محدودیت در دسترسی آزاد کاربران به این فضا داشته باشد.آن‌چه در کرونا ودیگر بحران‌های سیاسی و اجتماعی اتفاق  می‌افند نوعی کوچ اجباری جامعه به فضای مجازی است.این کوچ اجباری در بحران کرونا به خاطر تعطیلی مدارس باعث شد که دانش‌آموزان بیش‌تر به سمت این فضاها کشانده شوند. خانواده برای جبران عقب‌ماندگی تحصیلی دانش‌آموزان مجبور شدند از سفره زندگی بزنند و برای فرزندان خود تبلت و گوشی و اشتراک اینترنت تهیه کنند.تجهیز دانش‌آموزان به تکنولوژی باعث شد که آنان به نوعی دچار بلوغ زودرس تکنولوژیکی شوند. به این شکل که اگر قرار بود خانواده بنا به ملاحظات تربیتی در سن خاصی برای فرزندانشان این تجهیزات را تهیه کنند، با فشار کرونا این کار به سرعت و بدون برنامه‌ریزی و غافل‌گیرکننده اتفاق افتاد. فرزندان به  دنیای مجازی پرتاب شدند بدون این‌که برای محتوا، سواد رسانه‌ای آن‌ها و چگونگی ورودشان تدابیر مناسبی اندیشیده شود.گرچه کرونا تا حد زیادی در غافل‌گیری نظام آموزشی و حتا خانواده‌ها موثر بود ولی نمی‌توان مقاومت‌های ذهنی متولیان و حتا فرهنگ جامعه را در این عدم آمادگی نادیده گرفت.

2- سوق دادن دانش‌آموزان به سمت فضای مجازی باعث شده که آن‌ها درکنار منابع درسی خود با فضای دیگری آشنا شودکه خشکی ومحدودیت‌های حاکم بر کلاس و کتاب‌های درسی را نداشته باشد.

اگر درکلاس درس معلم مجبور بود طبق چارچوب‌های رسمی به دانش‌آموزان، آموزش دهد و آنان هم درفقدان منابع دیگر این شرایط را می‌پذیرفتند اما درفضای مجازی دریچه دیگری گشوده می‌شود که معلم دیگر توان کنترل دانش‌آموزان را به‌خاطرالزامات فضای مجازی ونبود محتوای مناسب، کمبود سواد رسانه‌ای و نبود زیرساخت‌های مناسب نداشت. هم‌چنین نبود محتواهای آموزشی مناسب با تدریس در فضای مجازی باعث دشواری‌های زیادی برای دانش‌آموزان و معلمان گردید و باعث ایجاد نوعی بیگانگی  بین دانش‌آموزان و فضای آموزشی گردید.

3-از طرفی نبود زیرساخت های تکنولوژیکی و عدم توان دسترسی خانواده های به گوشی های هوشمند باعث شد که شکاف دیجیتال و نابرابری  اجتماعی بخصوص بین افراد شهری و روستایی وحتی بین طبقات در مناطق شهری گسترده تر شود.در چنین حالتی بسیاری از اقشار جامعه احساس می کردند هیچ کس حامی این ها نمی باشد و به شکلی دردناک نابرابری و محرومیت نسبی را احساس می کردند.(التماس بعضی خانواده ها از اینکه گوشی و تبلت کهنه از دیگران بگیرند) خانواده هایی که توان خرید گوشی برای فرزندانشان نداشتند ویا در منطقه زندگی آنها امکان دسترسی به اینترنت وجود نداشت. ازطرف فرزندان مورد ملامت و سرزنش قرار می گرفتند و این فشار ذهنی به همراه عدم همکاری نظام آموزشی خانواده ها در تامین نیازهای خانواده ها به همراه فشار تورم های اخیرباعث ایجاد تنش هایی درمیان خانواده ها در اقشار پایین دست جامعه می گردید.

4-عدم تصمیم‌گیری مناسب در مورد چگونگی بازگشایی مدارس و ارایه اخبار ضدو نقیض (از لزوم تعهد والدین در مورد ارسال فرزندانشان به مدرسه ودر اخر مخیر گرداندن خانواده به فرستادن بچه‌هایشان به مدرسه) سردرگمی را در بین خانواده‌ها به‌وجود آورده و این سوال شکل گرفته که چرا یک سیستم آموزشی  توان تصمیم‌گیری مناسب و اقناع خانواده‌ها و فراهم کردن شرایط مناسب برای آموزش  فرزندان و کاهش نگرانی آن‌ها ندارد؟

همه‌ي این سوال‌های بی‌پاسخ در کنار خبری در مورد تغییرطرح روی جلد کتاب ریاضی سوم دبستان و حذف دختران ازیک بازی کودکانه با پسران نشان می‌دهد که  اولویت اول نظام آموزشی و حتا حاکمان ما چیزهای دیگری می‌باشد. در این شرایط  این سوال پرسیده می‌شود که آیا واقعا با وجود همه مشکلاتی که در جامعه ما وجود دارد باید اولویت اصلی یک نظام آموزشی تغییر طرح جلد و حذف چند دختربچه باشد؟ چرا نظام آموزشی ما به‌جای این‌که دغدغه رفع نابرابری آموزشی، تامین امکانات الکترونیکی و زیرساختی برای مدارس و تامین محتوای آموزشی مجازی و ارتقای سوادرسانه‌ای معلمان و دانش‌آموزان راداشته باشد نگرانی‌اش را برروی مسایل جنسیتی متمرکز کرده است؟ آیا چنین رویکردی قادر خواهد بود با پیامدهای مخرب کرونا مقابله  نموده وتوان مواجهه مناسبی با مشکلات آموزشی داشته باشد؟ آیا صاحبان این اولویت‌های ایدئولوژیک  نمی‌دانند که دانش‌آموزی که امروز تبلت در دست با یک فیلترشکن ظاهرا پای کلاس درس معلم نشسته است به منابعی دسترسی دارد که کتاب‌های رسمی آموزش پرورش را دیگر جدی نمی‌گیرد و آن‌ها را بسیار دم دستی و غیرجذاب و خسته کننده خواهد دید. 

نتیجه‌ي سخن نگارنده این است: مجموعه مسایلی که در بالا برشمردیم نشان می‌دهد که نظام آموزشی ما به شدت از جامعه عقب افتاده است و حتا به نوعی بیگانگی بین  معلم و دانش‌آموز و نظام آموزشی رخ داده است. پای صحبت هرمعلم می‌نیشینی خود منتقد جدی کتاب‌ها و شرایط آموزشی است.چنین فاصله‌‌ای یک فرهنگ رسمی تولیده کرده که با فرهنگ و فضای غیررسمی بسیار تفاوت دارد و این شکاف بین غیررسمی و رسمی با ورود کرونا و بلوغ زودرس تکنولوژیکی بسیار تشدید شده است. گسترش این شکاف یک تهدید است ونظام آموزشی در این شرایط باید اولویت اول خود را کاهش این شکاف بداند نه حذف تصویر یک دختر ازیک بازی بچگانه..!

بی مناسبت نیست هشدارم را با زبان تیمور کوران اقتصاد دان  نهادگرای ترک در کتاب" دروغ‌های عمومی و حقیقت‌های شخصی"  بیان کنم. درجامعه‌ای که اولویت و ترجیحات حاکمانش با ترجیحات مردمانش اینقدر فاصله داشته باشند (یکی در بند حداقل نیازها درمانده است و دیگری در بند اصلاح یک تصویر).این جامعه و دولت چنان ازهم جدا می‌افتند که دروغ‌های عمومی برای رضایت دولتیان شکل می‌گیرد که همه ظاهرا قبول دارند ولی بدان پایبند نیستند ولی در خفا حقیقت‌های شخصی شکل می‌گیرد که  بسیاری در دل بدان ایمان دارند ولی  کمتر کسی آن‌ها را بر زبان می‌آورد.این شکاف فرجام خوشی نخواهد داشت. چنین مباد!

*چاپ شده در سیمره 545(25 شهریور 99)

 

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004