شما اینجا هستید: خانهیادداشتنگاهی عمیق‌تر به توسعه‌ی لرستان (بخش سوم)

نگاهی عمیق‌تر به توسعه‌ی لرستان (بخش سوم)

سه شنبه, 29 بهمن 1392 ساعت 21:34 شناسه خبر: 561 1 نظر
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
مرادسپه‌وند مرادسپه‌وند سیمره

 توسعه مقوله‌ای است از جنس آگاهی و دانش که علل و اسباب و عوامل به وجود‌آورنده و پیش‌برنده‌ی خاص خود را می‌طلبد؛ به عبارت روشن‌تر، توسعه در ذات خود تغییرپذیری و تحول‌خواهی را به همراه دارد. تحول‌خواهی نیز گروه یا سازمان پیش‌رو و پیشاهنگ می‌خواهد که با برخورداری از پشتوانه‌ی فکری لازم و آینده‌نگری، بتواند آن‌را محقق نماید؛ علاوه بر آن، توسعه‌ی برنامه‌ی مدون راهنمای عمل، مبتنی بر شناخت دقیق فضای کالبدی کشور و مناطق مختلف آن‌را نیاز دارد. کارشناسان بهترین برنامه‌ی عمل برای توسعه را سناریوهای برگرفته از سند«برنامه‌ریزی استفاده از سرزمین» یا«آمایش سرزمین» می‌دانند.

چنین سند متقنی هیچ‌گاه در کشور ما و استان‌های مختلف آن تهیه نشده است. در رژیم گذشته، گرایش‌هایی به سمت آمایش سرزمین و توسعه‌ی همه ‌جانبه‌ی کشور بر اساس آن نشان داده شد؛ ولی با وقوع انقلاب، چنین گرایش‌هایی نیز به افول گرایید.
متأسفانه در 35سال گذشته، سند علمی«آمایش سرزمین» برای کل پهنه‌ی مملکت از جمله استان لرستان تهیه نگردیده است. برنامه‌ی آمایش سرزمین، شناختی دقیق و واقعی از پتانسیل‌های مناطق مختلف کشور برای توسعه و اولویت‌بندی آلترناتیوها و سناریوهای توسعه بر مبنای ظرفیت‌ها و مزیت‌ها را پیش روی مجریان و تصمیم‌گیرندگان ملی و استانی قرار می‌دهد. در نبود چنین سند وزینی است که می‌بینیم همواره پتانسیل‌ها و مزیت‌های استان لرستان از دید برنامه‌ریزان کلان کشور مغفول مانده است!
با گذشت 35سال از انقلاب، ما هنوز مجبوریم با آه و ناله روضه‌ی عدم توجه به مزیت‌های استان را برای مسئولان ارشد کشور بخوانیم بلکه از سر ترحم توجه و التفاتی بکنند! عدم وجود سند علمی و معتبر توسعه برای لرستان و به تبع آن عدم وجود برنامه‌های مدون و از قبل طراحی شده برای سناریوها و آلترناتیوهای توصیه شده، باعث سردرگمی مجریان امور در سطح استان شده است. همه‌ی شهرستان‌ها و مناطق استان، واحدهای پتروشیمی و پالایشگاه می‌خواهند! همه‌ راه‌آهن و کارخانه‌ی سیمان می‌خواهند! همه‌ دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کامل و جامع می‌خواهند!
به این لحاظ است که هر کسی از ظن خود یار ما می‌شود! برنامه‌ها و طرح‌ها رنگ و بوی سلیقه‌ای و سیاسی به خود می‌گیرند و متأثر از کانون‌های قدرت و نفوذ می‌شوند. به‌خاطر این پراکنده‌اندیشی و پراکنده‌کاری است که می‌بینیم هیچ‌‌کدام از مزیت‌های نسبی استان اعم از منابع اراضی و خاک، منابع آب، منابع طبیعی، منابع معدنی، تنوع آب و هوایی، جاذبه‌های طبیعی و باستانی و... باعث رونق اقتصادی مؤثر در زندگی مردم این خطه نشده‌اند.
اگر به عنوان کارشناس یا پژوهشگر، از استانداری استان یا فرمانداری شهرستان‌ها و یا حتا مدیران‌کل دستگاه‌های اجرایی سند برنامه‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت مصوب را طلب نماییم، مطمئناً جز مشتی حرف و پاره‌ای مکتوبات و صورت جلسات نه‌چندان با ارزش، چیزی برای ارائه وجود ندارد. چنان‌چه چنین اسناد معتبر علمی و کارشناسی شده‌ای وجود می‌داشتند و به‌خصوص اگر برنامه‌های از پیش طراحی شده‌ای بر اساس این اسناد وجود می‌داشتند، مسیر توسعه‌ی استان دچار دیدگاه‌های عامیانه و غیرعلمی نمی‌شد. معضلی که متأسفانه اکنون به وجود آمده است و هرکسی به خود اجازه می‌دهد که در باب توسعه‌ی استان داد سخن بدهد و مسیر ناهموار آن‌را بر اساس ذهنیت غیرکارشناسی و غیرعلمی خود تحت‌تأثیر قرار بدهد.
می‌توان این رؤیا را در سر پروراند که روزی اختصاص بودجه به مناطق و استان‌های کشور عادلانه صورت بگیرد. می‌توان این امید را داشت که روزی درآمد مملکت از محل فروش نفت و گاز و محصولات وابسته دوباره به اوج خود برسد و سهم درخوری از آن هم به استان محروم لرستان برسد. در آن صورت، اگر بودجه‌ها بر اساس تحلیلی درست و واقعی و علمی از منابع و پتانسیل‌های استان صورت نگیرد، نوعی حرام‌کردن و هدردادن سرمایه‌ها و امکانات به وجود می‌آید. این یک واقعیت است که گذشته از تبعیض و بی‌عدالتی مفرط در اختصاص بودجه به استان، همان مبالغ ناچیز هم بر اساس تجزیه و تحلیل درستی از مقوله‌ی توسعه‌ی استان هزینه نشده‌اند. ماهی را هر موقع از آب بگیرند تازه است. انجام مطالعات آمایش استان و تعیین آلترناتیوها و سناریوهای توسعه آن الزامی است. طراحی برنامه‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت در مورد کشاورزی، صنعت، معدن، تجارت، توریسم و... بر اساس مطالعات انجام شده و به تفکیک شهرستان‌های استان ضروری است تا راهنمای عمل مدیران قرار بگیرند و تحت‌تأثیرتغییر دولت‌ها و مقامات قرار نگیرند. کشورهای پیش‌رفته و توسعه‌یافته، این مهم را انجام داده‌اند و در هر مورد مشخص، معلوم کرده‌اند که در کجا بوده‌اند و می‌خواهند به کجا برسند. تغییر و تحولات سیاسی و عوض و بدل‌های اداری بر روند‌های از پیش مطالعه شده و طراحی شده، تأثیر چندانی ندارند. آیا می‌توان امیدوار بود که چنین اسناد و مدارک متقنی در مورد توسعه‌ی کشور و استان ما به وجود بیایند و تهیه شوند؟
آیا اساساً یادآوری چنین موضوعاتی موجب تحرک و فعالیت و تأمل مسئولان در این زمینه خواهد شد یا نه، الله اعلم!

 

 

 

1 نظر

  • پیوند نظر  برزو الياس‌زاده برزو الياس‌زاده شنبه, 03 اسفند 1392 ساعت 10:15

    با درود و سپاس از مهندس عزيز به جهت اهتمام در خصوص مسائل و مشكلات استان
    بيش از هر چيز با اين تعبير جناب مهندس هـم‌عقيده و هـم‌راي هستم كه توسعه مقوله‌ای است از جنس آگاهی و دانش که علل و اسباب و عوامل به وجود‌آورنده و پیش‌برنده‌ی خاص خود را می‌طلبد؛ و تحول‌خواهی نیز گروه یا سازمان پیش‌رو و پیش‌آهنگ می‌خواهد که با برخورداری از پشتوانه‌ی فکری لازم و آینده‌نگری، بتواند آن ‌را محقق نماید، زمينه‌ و بستري كه تا برآورده و تامين نشوند روند تدوين آمايش سرزمين و تحقق توسعه پايدار كم رمق و بعيد خواهد بود.
    بزرگترین مسئله و معضل آمایش در کشورهای درحال توسعه این است كه از يك طرف گرفتار فقر سواد و تخصص در آمايش هستند و از طرف ديگر دست به گريبان سياستمداران فرصت طلب و رندان جاه طلب و پول پرستي است كه سير قهقرايي و در جهت خلاف توسعه‌ي آن را تشديد مي‌نمايند. وضعيتي كه به شكل يك سيكل و چرخه‌ي معيوب زنجيروار بر روند توسعه تاثير گذاشته و كشورها و مناطق در حال توسعه را عملاً واپس‌گرا كرده است! بنابراين نبايد از ياد برد كه آمايش سرزمين قبل از هر چيز پيش‌نيازها و مقدماتي دارد كه بايستي به سرعت به آن پرداخته شود و اختصاص بودجه به تنهايي راهگشا نخواهد بود.

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سایت‌های مفید

سیمره در شبکه های اجتماعی

گستره‌ی توزیع

غرب و جنوب کشور

ایلام، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خوزستان و همدان. همواره‌ی روزگار با سیمره جاری باشید!

سامانه‏‏‏‏‏‏ ی پیام کوتاه سیمره, منتظر پیشنهادها و انتقادات شما هستیم.
30009900998293

درباره سیمره

هفته‌نامه‌ی فرهنگی، اجتماعی، ورزشی

سال چهارهم

نشانی: لرستان، خرم‌آباد، خیابان شریعتی، روبه‌روی راهنمایی و رانندگی، اول زیرگذر شقایق

تلفکس: 06633407004